قهرمانان روزهای سخت

در پایان بازی‌های آسیایی ۲۰۲۶ پرونده ایران با ۱۹ طلا، ۱۸ نقره و ۱۵ برنز و مجموع ۵۲ مدال بسته شد؛ آماری که بیش از هر چیز یک نکته را برجسته می‌کند؛ کیفیت مدال‌های ایران. کاروان فرشتگان میناب با کسب ۱۹ طلا، با فاصله‌ای زیاد از عملکرد دوره قبلی در هانگژو باکسب ۱۳ مدال طلا، گذشت تا یک پله بالاتر از بازی‌های آسیایی هانگژو بایستیم. حالا ایران شش طلا بیشتر از دوره قبل دارد و این افزایش ۴۶ درصدی در مهم‌ترین ستون جدول رده‌بندی را نشان می‌دهد. این همان موضوعی بود که احمد دنیامالی، وزیر ورزش و جوانان‌ در ماه‌های منتهی به ناگویا بارها بر آن تأکید داشت. او حتی پیش از بازی‌ها از ضرورت افزایش تعداد طلاها سخن گفته و اعلام کرده بود ورزش ایران باید برای «کسب بیشترین مدال طلا» تلاش کند. حتی پیش‌تر نیز هدف‌گذاری‌ها در محدوده ۲۵ طلا قرار داشت که البته ایران به آن هدف بلندپروازانه نرسید، اما یک تغییر مهم در ترکیب مدال‌هایش ایجاد کرد. بیشتر بودن تعداد طلاها در قیاس با نقره‌ها؛ ‌الگویی که در میان ۹ کاروان‌ بالای جدول منحصر به ایران است و نشان می‌دهد بخش قابل‌توجهی از فرصت‌های مدال ایران به قهرمانی تبدیل شده است.
البته ناگویا بهترین دوره ایران در ۲۰ سال گذشته نیست. مرور شش دوره اخیر نشان می‌دهد ایران در دوحه ۲۰۰۶ با ۱۱ طلا، ۱۵ نقره و ۲۲ برنز ششم شد؛ در گوانگژو ۲۰۱۰ با ۲۰ طلا، ۱۵ نقره و ۲۴ برنز به رتبه چهارم رسید؛ در اینچئون ۲۰۱۴ با ۲۱ طلا، ۱۸ نقره و ۱۸ برنز پنجم شد و در جاکارتا ۲۰۱۸ نیز با ۲۰ طلا، ۲۰ نقره و ۲۲ برنز رتبه ششم را به دست آورد. بنابراین از نظر تعداد طلا، اینچئون همچنان قله ایران در این بازه ۲۰ ساله است؛ اما ناگویا نسبت به افت هانگژو، نشانه‌ای جدی از بازگشت به مسیر صعودی است.
اما شاید ارزش واقعی ناگویا را نباید فقط در ستون مجموع مدال‌ها جست‌وجو کرد. بزرگ‌ترین اتفاق این دوره را زنان ایران رقم زدند. سه طلای زنان، اتفاقی تاریخی برای کاروان ایران است؛ دو طلا در روئینگ و طلای تکواندو. فاطمه مجلل و زوج کیمیا زارعی و زینب نوروزی نخستین طلاهای تاریخ روئینگ زنان ایران در بازی‌های آسیایی را به دست آوردند. تیم روئینگ زنان در مجموع نیز نمایشی کم‌سابقه داشت؛ این اتفاق وقتی مهم‌تر می‌شود که بدانیم بخشی از آماده‌سازی آنها به دلیل شرایط جنگی مختل شده بود و حتی برخی ورزشکاران مدتی مجبور شدند به صورت انفرادی تمرین کنند.
سپس ساغر مرادی در تکواندو یک خط تاریخی دیگر نوشت. طلای وزن منهای ۶۷ کیلوگرم او، نخستین طلای زنان ایران در تکواندوی بازی‌های آسیایی بود؛ طلایی که تعداد قهرمانی‌های زنان ایران در ناگویا را به سه رساند.
وزنه‌برداری زنان هم بالاخره صاحب مدال آسیایی شد. ریحانه کریمی نخستین زن وزنه‌بردار ایران شد که روی سکوی بازی‌های آسیایی ایستاد و پس از او مهسا بهشتی ۱۷ ساله نیز برنز گرفت. دو مدال در رشته‌ای که حضور زنان ایران در آن سابقه چندان طولانی ندارد، شاید از برخی طلاها نیز برای آینده ورزش ایران باارزش‌تر باشد.
ژیمناستیک هم یکی دیگر از تصاویر متفاوت این کاروان بود. آرمان خدایی و مهدی الفتی دو نقره گرفتند؛ خدایی در خرک حلقه و الفتی در پرش خرک. مدال خدایی دومین مدال تاریخ ژیمناستیک ایران در بازی‌های آسیایی بود و یک روز بعد الفتی تعداد مدال‌های ایران را در همین رشته در ناگویا به دو رساند؛ رشته‌ای که سال‌ها حضور ایران در آن بیشتر جنبه مشارکت داشت تا رقابت برای سکو.
در رشته‌های تازه‌تر نیز ایران دست خالی نماند. طلا eFootball در ورزش‌های الکترونیک با پیروزی مقابل مالزی ثبت شد و پدل نیز در نخستین حضور خود در بازی‌های آسیایی برای ایران مدال برنز به همراه آورد. این مدال‌ها از یک جهت اهمیت ویژه دارند: سبد مدال‌آوری ایران آرام‌آرام از رشته‌های سنتی فاصله می‌گیرد و متنوع‌تر می‌شود.
با این همه، ستون محکم ورزش ایران همچنان کشتی است. تیمی که حتی با همه چهره‌های اصلی راهی ناگویا نشده بود، بار دیگر بخش مهمی از طلای کاروان را تأمین کرد. کشتی ایران در پنج دوره قبلی نیز همواره یکی از قدرت‌های اصلی آسیا بوده؛ از هفت طلای گوانگژو و شش طلای اینچئون تا پنج طلای جاکارتا و پنج طلای هانگژو. در ناگویا نیز این رشته با ۶ طلا و یک برنز دوباره موتور حرکت ایران در روزهای پایانی مسابقات شد.
همه این اتفاق‌ها در شرایطی رخ داد که آماده‌سازی ورزش ایران تحت تأثیر شرایط جنگی، وقفه در اردوها و دشواری‌های ماه‌های پیش از اعزام قرار داشت. خود وزیر ورزش نیز پیش از مسابقات از «محدودیت‌ها» و شرایط بحرانی سخن گفته و تأکید کرده بود مدال‌آوری ورزشکاران در چنین وضعیتی اثری متفاوت دارد. شاید مهم‌ترین تصویر ناگویا همین باشد؛ کاروانی که آماده‌سازی بخشی از آن در روزهای جنگ و اختلال در اردوها سپری شد، اما وقتی به ژاپن رسید، به جای روایت محدودیت‌ها، از سکو، رکورد و اولین‌های تاریخی گفت.  

پیام وزیر ورزش به کاروان «فرشتگان میناب»
دکتر دنیامالی: پیشرفت ورزش ایران در ناگویا مشهود بود
احمد دنیامالی، وزیر ورزش و جوانان، در پیام تبریک خود به کاروان «فرشتگان میناب»، عملکرد ایران در بازی‌های آسیایی ناگویا را نشانه‌ای از پیشرفت ورزش کشور دانست و در عین حال تأکید کرد که نباید به نتایج موجود بسنده کرد و مسیر ارتقای ورزش ایران باید با هدف حضور قدرتمند در المپیک ۲۰۲۸ لس‌آنجلس ادامه پیدا کند.
دنیامالی با اشاره به شرایط دشواری که ورزشکاران ایران در مسیر آماده‌سازی و اعزام پشت سر گذاشتند، از اعضای کاروان، کمیته ملی المپیک، فدراسیون‌ها و مجموعه‌های استانی قدردانی کرد. وزیر ورزش، عملکرد زنان ایران را یکی از مهم‌ترین دستاوردهای ناگویا خواند و آن را درخشان‌ترین نتیجه ورزش بانوان ایران در تاریخ بازی‌های آسیایی توصیف کرد. نخستین پیروزی‌های زنان در تنیس و پدل، نخستین حضور و پیروزی در بوکس، بازگشت ژیمناستیک زنان، نخستین مدال‌های وزنه‌برداری، دو طلای تاریخی روئینگ و طلای تکواندو از مهم‌ترین موارد مورد اشاره او بود.
دنیامالی همچنین به موفقیت‌های مردان از جمله طلای دوومیدانی، رکوردشکنی در وزنه‌برداری، نخستین طلای ورزش‌های الکترونیک، مدال‌های کاراته، نخستین مدال خرک حلقه، بازگشت بوکس به سکو پس از ۱۲ سال و موفقیت‌های کشتی، ووشو، کوراش، تکواندو و والیبال اشاره کرد. او افزایش تعداد مدال‌های طلای ایران به ۱۹ طلا در مقایسه با ۱۳ طلای دوره قبل را نشانه روشن پیشرفت دانست و تأکید کرد ظرفیت ورزش ایران برای کسب طلا بالاتر از این میزان است.
وزیر ورزش همچنین اعلام کرد عملکرد تمام فدراسیون‌ها به‌سرعت مورد بررسی و آسیب‌شناسی قرار خواهد گرفت تا ضمن تقویت رشته‌های موفق، نقاط ضعف برطرف شود و مسیر آماده‌سازی ورزش ایران برای المپیک لس‌آنجلس ۲۰۲۸ با برنامه‌ریزی، دانش روز و حمایت هدفمند ادامه یابد.