درهمین راستا، دفتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در بیانیهای اعلام کرد: «اسرائیل و سوریه در زمینههای امنیتی بر سر حفظ وضع موجود توافق کرده بودند؛ ترتیبی که دمشق با اعطای مجوز استقرار به نظامیان ترکیه در پایگاهی هوایی نزدیک حلب، در آستانه نقض آن قرار گرفت.»
در این بیانیه اشاره شد که تلآویو بارها به دولت دمشق هشدار داده بود: «استقرار این نیروها خطری مستقیم برای امنیت اسرائیل ایجاد میکند.» در پاسخ به این موضعگیری، خبرگزاری دولتی آناتولی به نقل از بیانیه رسمی دولت ترکیه گزارش داد که آنکارا «ادعاهای واهی دفتر نخستوزیر اسرائیل» را بهشدت محکوم کرده است. دولت ترکیه این سخنان را تلاشی برای مشروعیت بخشیدن به حملات هوایی غیرقانونی رژیمصهیونیستی دانست؛ اقداماتی که تمامیت ارضی و حاکمیت ملی سوریه را هدف قرار دادهاند.
یکی از مقامهای آگاه ترکیهای ضمن گفتوگو با پایگاه خبری آکسیوس، تلاش کشورش برای استقرار نظامی در فرودگاه ابوظهور استان ادلب را قاطعانه رد کرد. این مقام مسئول تأکید کرد: «هیچ نیروی ترکیهای در پایگاه یادشده حضور نداشته است؛ اسرائیل با تراشیدن بهانههای واهی میکوشد کشورهای همسایه را بمباران کرده، ثبات منطقه را متزلزل سازد.»
انتقاد فرستاده ویژه از حملات هوایی
این حمله سرپیچی بیپروای رژیمصهیونیستی از سیاستهای کلان واشنگتن را باری دیگر بهنمایش گذاشت؛ آمریکا که میکوشد از دولت ابومحمد جولانی، یکی از تروریستهای سابق القاعده پشتیبانی کند. تام باراک، فرستاده ویژه آمریکا در امور سوریه، ضمن انتقاد از این تهاجم اعلام کرد: «این اقدام یک تنشآفرینی غیرضروری است و کمکی به ایجاد ثبات منطقهای نمیکند.» تامباراک که از دوستان تجاری دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا بهشمار میرود و همزمان مسئولیت سفارت آمریکا در ترکیه را نیز برعهده دارد، در ادامه تصریح کرد که کاخسفید برای ایجاد سازوکار رفع تصادم میان رژیم صهیونیستی، ترکیه و سوریه تلاش میکند.
با وجود این، شبکه عبری تلویزیونی کان بهنقل از یک مقام امنیتی اسرائیل گزارش داد که تلآویو اطلاعاتی درباره تلاشهای آنکارا برای استقرار نیرو در پایگاه مذکور بهدست آورد و آن را در اختیار واشنگتن قرار داد. براساس این گزارش، نیروهای صهیونیست تنها پس از شکست رایزنیها با دولت دمشق دست بهاقدام نظامی زدند.
ورود آنکارا به معادله سوریه
ترکیه که دارنده دومین ارتش بزرگ پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) است و در ماه جاری پیمان دفاع مشترکی با پاکستان و عربستان سعودی به امضا رساند، به یکی از اصلیترین متحدان جولانی، حاکم جدید سوریه تبدیل شده است. آنکارا آموزش نیروهای ارتش جولانی را برعهده دارد و بهبازسازی نهادهای دولتی و زیرساختهای این کشور کمک میکند. حزب عدالت و توسعه ترکیه همچنین پشتیبانیهای نظامی و دیپلماتیک گستردهای دراختیار دمشق قرار میدهد.
شبکه تلویزیونی دولتی الاخباریه سوریه بهنقل از یک منبع نظامی گزارش داد که جنگندههای اسرائیلی روز سهشنبه هشت حمله هوایی به باند پرواز و تأسیسات انبارداری پایگاه ابوظهور انجام دادند. یک منبع نظامی دیگر و یکی از ساکنان بومی نزدیک پایگاه تأکید کردند این حملات هیچ تلفاتی در پی نداشت.
پایگاه هوایی مورد مناقشه در فاصله ۷۰ کیلومتری شرق مرز ترکیه قرار دارد و از سال ۲۰۱۳ بهعنوان فرودگاهی نظامی اختصاصی از چرخه خدمت خارج شده بود. این مرکز در جریان جنگ داخلی ۱۴ساله سوریه بارها میان نیروهای وفادار به بشار اسد، رئیسجمهور سابق و گروههای تکفیری دستبهدست شد.
اهمیت سرزمین مهد الحضارات
از منظر دکترین تلآویو، جغرافیای سوریه نقش نخست را در تأمین عمق راهبردی و شکلدهی به خطوط دفاعی پایداری نظیر بلندیهای جولان ایفا میکند. تسلط بر این جغرافیای مرتفع بهعنوان یک سپر طبیعی، توان مهار تهاجمهای زمینی ناگهانی را فراهم ساخته و اشراف اطلاعاتی و دیدهبانی فوقالعادهای بر عمق خاک همسایه شمالی ایجاد میکند. از اینرو، مهار تهدیدات مرزی و حفظ وضعیت پایداری در این حوزه پیرامونی، شالوده اصلی را در محاسبات رزمی رژیمصهیونیستی تشکیل میدهد.
سوریه همچنین شاهراه حیاتی برای قطع پل ارتباطی زمینی میان رقبای منطقهای و گروههای مستقر در جبهه شمالی بهشمار میرود. جلوگیری از تثبیت پایگاههای دائمی توسط قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای، مانع از شکلگیری یک جبهه یکپارچه فعال و ایجاد محاصره جغرافیایی علیه صهیونیستها میشود. از این زاویه، تضعیف زیرساختهای تسلیحاتی در خاک سوریه و انقطاع مسیرهای پشتیبانی نظامی، کلید حفظ موازنه قوا و خنثیسازی برنامههای تهاجمی رقبای منطقهای محسوب میشود.
فضای هوایی و جغرافیای سوریه میدان اصلی برای اعمال دکترین «نبرد میان جنگها» و حفظ برتری بازدارندگی تلآویو را فراهم میسازد. آزادی عمل نظامی در انهدام مبادی تهدید، امکان مدیریت سطح تنش و کنترل بحرانها در یک جنگ فراگیر را به تصمیمگیرندگان امنیتی اعطا میکند. بنابراین، کنترل تحرکات در سوریه محدود به صرفا یک مسأله مرزی نیست، بلکه ابزاری راهبردی جهت تنظیم رفتار تمامی بازیگران منطقهای و تثبیت معادلات قدرت قلمداد میشود.
خلع سلاح هسته ای بلاد شام
در راستای اعتمادسازی مابین دولت دمشق با رژیمصهیونیستی با میانجیگری دیپلماتهای آمریکا چندی پیش از حملات شبانه تلآویو به فرودگاه ادلب، بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی چند تن مواد هستهای را در یکی از مراکز اعلامنشده سوریه کشف کردند که با واگذاری داوطلبانه جولانی همراه شد. رافائل گروسی سپس راهی منطقه جنگزده دیرالزور شد تا از محلی بازدید کند که صهیونیستها تأسیسات آن را در سال ۲۰۰۷ بهشکل وسیع بمباران کرده بود.
رافائل گروسی، مدیرکل این نهاد، تأکید کرد بازرسان این محموله را برای جلوگیری از سوءاستفادههای احتمالی، تحت نظارت نظام پادمان قرار خواهند داد. او همچنین کاوشهای اخیر میدانی را تأییدکننده ارزیابیهای پیشین درباره ساخت پنهانی یک مرکز هستهای دانست. مسئولان جدید دمشق نیز با اعطای دسترسی به بازرسان بینالمللی، بهعنوان اسبتروای رژیمصهیونیستی، بهسادگی از دستاوردهای هرچند اندک دانش بومی هستهای خود در راستای جلب رضایت واشنگتن چشم پوشیدند.