مرور بزرگترین جنجالهای تاریخ جام جهانی (۵)
رسانه ملی در میدان مسئولیت
این روزها بحثهایی پیرامون عملکرد رسانه ملی مطرح و توسط برخی روزنامهها منتشر شده است. لازم میدانم این نکته را مطرح کنم که با توجه به شرایط حساس کنونی و برخی ملاحظات امنیتی، نمیتوان از صداوسیما انتظار داشت هر آنچه رخ میدهد را بیکموکاست منتشر کند. همین روزنامههایی که چنین انتقادهایی را به صداوسیما تیتر میکنند، خودشان هر خبر را بدون ملاحظات حرفهای چاپ میکنند؟ هر مطلبی که به دست این روزنامهها میرسد را منتشر میکنند یا سازوکاری برای انتشار مطالب، اخبار و عکس درنظر دارند؟!
واقعیت این است که کشور شرایط خاصی را میگذراند. ما با محاصره دریایی مواجه هستیم و تمام تلاش مسئولان کشور این بوده و هست که مردم از نظر دسترسی به ارزاق عمومی دچار مشکل نشوند که موفقیت در این زمینه نیز کاملا مشهود است. در کنار آن، مسأله گرانی هم یک مسأله جدی است؛ مسألهای که از زبان معاون اول رئیسجمهور و وزرا شنیدهایم و مردم نیز به شکل عینی با آن روبهرو هستند.
اما نکته مهم اینجاست: وقتی روایتها از محل وقوع منعکس میشود، برای بازگویی آنها باید بسیار دقت کرد. این روایتها را راویانی بیان میکنند که در صحنه حضور دارند، بنابراین نمیتوان در چنین روایتهایی دچار تصرف یا جابهجایی شد. اگر موضوع بحث ما تحلیلها باشد، تحلیلها طبیعتا باخبر و روایت تفاوت دارند. تحلیلها و تعبیرها میتوانند آینده را ببینند یا حال را براساس علائم موجود بهگونهای دیگر تفسیر کنند و این امر به کسی برمیگردد که تحلیل را ارائه میدهد؛ اینکه نوع نگاه او به مسأله چگونه است و از چه زمینههایی برای تحلیل استفاده میکند. اگر نوع نگاه و اعتقاد نسبت به یک موضوع متفاوت باشد، تحلیل هم متفاوت خواهد شد.
آنچه امروز باید گفت این است که رسانه ملی با همه تلاشی که دارد، با طیف وسیعی از جریانهای رسانهای روبهروست؛ رسانههای خارجی قدرتمندی که دارای استراتژی واحد هستند. وقتی درباره موضوعی مشخص تلاش میکنند افکار عمومی را به نقطه خاصی همگرا کنند، دقیقاً همین همگرایی را مشاهده میکنید و تا حد زیادی هم این رویکرد با موفقیت همراه بوده است.
نکته دیگر این است که امروز دیگران هم به کمک رسانه میآیند و انتظار از روزنامههای کثیرالانتشار که دارای سایت و خطمشی هستند این است که آنها هم وارد میدان شوند، کمک کرده و تلاش کنند در یک همگرایی، خروجی خود را بهدرستی نشان دهند و به اختلافاتی که امروز اساسا صلاح نیست به آنها پرداخته شود، دامن نزنند. وحدت، همانطور که رهبر معظم انقلاب فرمودند، باید بهعنوان تکلیف درنظر گرفته شده و حفظ آن از واجبات دانسته شود.
اینکه برخی سیاستگذاران با توجه به گستردگی مأموریتهایی که دارند، انتظاراتی از رسانه ملی داشته باشند و بخشی از آن انتظارات برآورده نشده باشد، کاملا طبیعی است. با وجود این، حجم زیاد عملیات و وضعیت خاص کشور اقتضا میکند که نگاه ما نیز همهجانبه باشد.
در عینحال، طبیعی است که روایتها و خبرها همیشه یکدست نباشند. امروز قلم در دست افراد مختلف است و آنها نظرات مختلف دارند و این نکته در رسانه مثبت تلقی میشود. وقتی میخواهند همان هرم وارونه خبر را تنظیم کنند، هر فردی ممکن است خبر را بهگونهای خاص و متناسب با رویکردهای خودش تنظیم کند؛ همانطور که در خبرگزاریهای خارجی هم چنین چیزی را میبینیم. در روزنامهنگاری و عالم رسانه نمیشود بینظر و بینیت بود. روزنامههایی هم که انتقاد کردهاند بینظر و بیموضع نیستند اما باید به این موضوع توجه کرد که امروز، در شرایط فعلی، از دامن زدن به مواردی که وحدت را هدف میگیرد، پرهیز کنند و درعینحال برای رساندن خبر براساس اصول حرفهای به مخاطب در تکاپو باشند.
سرمایه اجتماعی امروز و قشر خاکستری به سمت رسانهملی بازگشتهاند و باید این سرمایه حفظ شود؛ بنابراین رسانه ملی را مرجع قرار دهیم و صداوسیما در این زمینه بلامنازع باشد.
اما نکته مهم اینجاست: وقتی روایتها از محل وقوع منعکس میشود، برای بازگویی آنها باید بسیار دقت کرد. این روایتها را راویانی بیان میکنند که در صحنه حضور دارند، بنابراین نمیتوان در چنین روایتهایی دچار تصرف یا جابهجایی شد. اگر موضوع بحث ما تحلیلها باشد، تحلیلها طبیعتا باخبر و روایت تفاوت دارند. تحلیلها و تعبیرها میتوانند آینده را ببینند یا حال را براساس علائم موجود بهگونهای دیگر تفسیر کنند و این امر به کسی برمیگردد که تحلیل را ارائه میدهد؛ اینکه نوع نگاه او به مسأله چگونه است و از چه زمینههایی برای تحلیل استفاده میکند. اگر نوع نگاه و اعتقاد نسبت به یک موضوع متفاوت باشد، تحلیل هم متفاوت خواهد شد.
آنچه امروز باید گفت این است که رسانه ملی با همه تلاشی که دارد، با طیف وسیعی از جریانهای رسانهای روبهروست؛ رسانههای خارجی قدرتمندی که دارای استراتژی واحد هستند. وقتی درباره موضوعی مشخص تلاش میکنند افکار عمومی را به نقطه خاصی همگرا کنند، دقیقاً همین همگرایی را مشاهده میکنید و تا حد زیادی هم این رویکرد با موفقیت همراه بوده است.
نکته دیگر این است که امروز دیگران هم به کمک رسانه میآیند و انتظار از روزنامههای کثیرالانتشار که دارای سایت و خطمشی هستند این است که آنها هم وارد میدان شوند، کمک کرده و تلاش کنند در یک همگرایی، خروجی خود را بهدرستی نشان دهند و به اختلافاتی که امروز اساسا صلاح نیست به آنها پرداخته شود، دامن نزنند. وحدت، همانطور که رهبر معظم انقلاب فرمودند، باید بهعنوان تکلیف درنظر گرفته شده و حفظ آن از واجبات دانسته شود.
اینکه برخی سیاستگذاران با توجه به گستردگی مأموریتهایی که دارند، انتظاراتی از رسانه ملی داشته باشند و بخشی از آن انتظارات برآورده نشده باشد، کاملا طبیعی است. با وجود این، حجم زیاد عملیات و وضعیت خاص کشور اقتضا میکند که نگاه ما نیز همهجانبه باشد.
در عینحال، طبیعی است که روایتها و خبرها همیشه یکدست نباشند. امروز قلم در دست افراد مختلف است و آنها نظرات مختلف دارند و این نکته در رسانه مثبت تلقی میشود. وقتی میخواهند همان هرم وارونه خبر را تنظیم کنند، هر فردی ممکن است خبر را بهگونهای خاص و متناسب با رویکردهای خودش تنظیم کند؛ همانطور که در خبرگزاریهای خارجی هم چنین چیزی را میبینیم. در روزنامهنگاری و عالم رسانه نمیشود بینظر و بینیت بود. روزنامههایی هم که انتقاد کردهاند بینظر و بیموضع نیستند اما باید به این موضوع توجه کرد که امروز، در شرایط فعلی، از دامن زدن به مواردی که وحدت را هدف میگیرد، پرهیز کنند و درعینحال برای رساندن خبر براساس اصول حرفهای به مخاطب در تکاپو باشند.
سرمایه اجتماعی امروز و قشر خاکستری به سمت رسانهملی بازگشتهاند و باید این سرمایه حفظ شود؛ بنابراین رسانه ملی را مرجع قرار دهیم و صداوسیما در این زمینه بلامنازع باشد.
تازه ها
گوناگون
گفت و گو
