گواردیولا چگونه برترین مربی تاریخ شد؟
جنگ بدون رتوش به وقت ایران
در شرایط جنگی، فضای رسانهای با انبوهی از شایعات، اخبار ضدونقیض و روایتهای احساسی وجهتدار مواجه میشود. در چنین وضعیتی، تولید برنامههای تحلیلی که بتوانند با تکیه بر منابع معتبر و روشهای منطقی مانند «تقاطعگیری» خبری، واقعیت را از شایعه جدا کنند، نه یک انتخاب بلکه یک ضرورت انکارناپذیر است. مخاطب درگیر با اضطراب جنگ، بیش از هر چیز به تحلیلی نیاز دارد که هم از دام احساساتزدگی بپرهیزد و هم با زبانی ساده و صریح،ابعاد پنهان تحولات میدانی و سیاسی را باز کند.
چنین برنامههایی به کمک افکار عمومی میآیند تا در برابر عملیات روانی دشمن مصون بمانند و تصویری شفاف از توانمندیهای لجستیکی و واقعیتهای جبهه بهدست آورند. برنامه «بهوقت ایران» با اجرای سرباز روحالله رضوی از شبکه خبر، نمونه موفقی از این رویکرد بوده است. این برنامه توانسته با بهرهگیری ازتحلیلهای واقعبینانه ازاخبار و توان میدانی، اعتماد و نظر مخاطبان گستردهای را جلب کند. به همین بهانه، جامجم با رضوی مجری این برنامه گفتوگویی درراستای بررسی رویکردهای تحلیلی وروشهای تولید محتوا در شرایط جنگی انجام داده است که در ادامه مشروح آن را میخوانید.
جامعیت اخبار، نه تکرار کلیشهها
سرباز روحالله رضوی مجری برنامه «به وقت ایران» درباره رویکرد این برنامه به جامجم گفت: یکی از عواملی که باعث شد تیم تولید برنامه بهسمت تئوری «عقل سرد» برود، به نوع منابع خبری ما برمیگردد. یعنی جامعیت اخبار که بهنظر من فاکتور مهمی است، میتواند کمک کند روایتی عاری از احساسات و مبتنی بر عقل سرد داشته باشیم؛ یعنی دشمن چه میگوید، منابع خبری ما چه میگویند و اطلاعاتی که میرسد از چه منابع معتبری است. تلاش میکنیم بهجای تکیه بر منابع نامعتبر سراغ منابع موثق برویم اما ماهیت جنگ بهگونهای است که همه اخبار در منابع رسمی معتبر منتشر نمیشود. آن وقت چه باید کرد؟ آیا خودمان را محدود به اخبار تکراری و کلیشهای در منابع رسمی کنیم یا راه دیگری برای واکاوی اخبار جنگ وجود دارد؟
رضوی با اشاره به روش تقاطعگیری در این برنامه ادامه داد: در برنامه «به وقت ایران» معمولا از منطق «تقاطعگیری» استفاده میکنیم. یعنی خبری را که میرسد با دیگر اخبار و با منبع خبر تقاطع میدهیم و تحلیل میکنیم. مثلا وقتی خبری از منبعی نزدیک به اسرائیل درباره آنها منتشر میشود، احتمال صحت آن بالاست. یا اگر خبری از منبعی منتقد دولت نتانیاهو باشد، کل آن خبر اعتبار زیادی ندارد. چون ممکن است از زاویه اختلافات سیاسی_داخلی اسرائیل بیان شده باشد. این روش باعث میشود روایتهایی که در منابع و مصادر دنبال میکنیم، اعتبار بیشتری پیدا کنند. از این منظر، روایتهایی که در طرف دیگر جنگ_ یعنی دشمن ما_ مطرح میشود بسیار حائز اهمیت است.
مجری برنامه تحلیلی «به وقت ایران» با بیان آنکه این رویه بهمعنای روایتگری برای دشمن نیست، اضافه کرد: باید دقت داشت این رویه به معنای این نیست که من روایتگر دشمن شوم. طبیعتا اولویت با روایت خودمان خواهد بود اما باید بدانم دشمن در این جنگ از چه زاویهای روایتگری میکند، از چه ابزاری استفاده میکند و کدام نقاط را هدف قرار داده است. نگاه کنید، دشمن در موضع خود چه میکند؟ شما نمیتوانید در جبهه جنگ چشم ببندید و بگویید فقط میزنم. این کار باعث میشود گاهی کورکورانه عمل کنید.
تجربه دو ساله «میدان»
وی در توضیح پیشینه تولید این برنامه خاطرنشان کرد: پیش از «به وقت ایران» برنامه اینترنتی «میدان» را حدود دو سال تهیه و منتشر میکردیم. از ماه اول یا دوم جنگ طوفانالاقصی، این برنامه را با آقای وحید خضاب (کارشناس ثابت) داشتیم. از اواسط این برنامه، آقای اکبرخانی هم بهعنوان مشاور نظامی به تیم تولید اضافه شد اما از جنگ ۱۲روزه به بعد، آقای اکبرخانی نیز در برنامه حضور مستقیم پیدا کردند. بنابراین تولید برنامه «میدان» تجربیات لازم را به ما داد. این همراهی و رفت و برگشت در تیم به این شکل بود که آقای خضاب کارشناس سیاسی مباحث منطقهای بودند و آقای اکبرخانی بیشتر مباحث لجستیکی و نظامی را پوشش میدادند. البته این همراهیها تعاملی هم دارند و چندان صفر و صدی نیستند. این فرصتی بود تا منطق روایت خود را به مخاطبان عرضه کنیم و خوشبختانه بازخورد مثبتی گرفتیم. بهنظر من این بازخورد مثبت میتوانست در بستر بزرگتری مثل رسانه ملی هم استفاده شود و همین شد که با اتفاقات اخیر این فرصت فراهم شد و به وقت ایران را در شبکه خبر راه انداختم.
رضوی تفاوت بستر تلویزیون با فضای مجازی را چنین توضیح داد و افزود: قطعا ورود به بستری وسیعتر نسبت به برنامه «میدان» تغییراتی در تولید ایجاد کرده است. بستر تلویزیون با بستر شبکههای اجتماعی و یوتیوب متفاوت است اما درصد تفاوتها شاید ۳۰درصد باشد. وقتی روی آنتن تلویزیون هستید، مخاطب بسیار گسستهتر و متنوعتر است، در حالی که در یوتیوب، مخاطبان من عمدتا از نظر سنی، یا از نظر تیپولوژی یکسان هستند. در تلویزیون اینطور نیست. از جوان هفده و هجده ساله تا زن خانهدار و استاد دانشگاه میتوانند پای برنامه باشند. این موضوع باعث میشود که اولا ادبیات را تا حد امکان ساده کنید، وارد مباحث پیچیده نشوید و مباحث حوصلهسربر و تخصصی شبکههای اجتماعی را کنار بگذارید و به مباحث عامتر بپردازید.
تحلیل جنگ با «عقل سرد» اما نه بیاحساس
رضوی با بیان اینکه عوارض جنگ ساحتی عمومی دارد، اضافه کرد: عوارض جنگ فینفسه ساحتی عمومی دارد. بنابراین تلاش کردیم با سادهسازی ادبیات، موضوعات را برای عموم مخاطبان قابل فهم کنیم و تحلیلها و اخبار را مختص مخاطب خاص تولید نکنیم. نمیخواستیم ورای تحلیل اخبار که مبتنی برعقل سرد انجام میشد، بیاحساس نسبت به آنچه اتفاق میافتد پیش برویم.گاهی بین خودمان هم که موضوعی راتحلیل میکنیم،به همین شیوهای که روی آنتن میبینیدحرف میزنیم. همانطور که دو نفر در مورد موضوعی سیاسی صحبت میکنند، همان راروی آنتن روایت میکنیم:یکجا خندهدار است، یکجا تعجبآور و یکجا تأسفبار.
هیچ پیشنهادی سرسری نیست
مجری برنامه تحلیلی «به وقت ایران»خاطرنشان کرد: یکی از راهبردهای «به وقت ایران» ارائه پیشنهاداتی از جنس تحلیل شرایط و اخبار بود.این پیشنهادات همگی از پیش تعیینشده و ذیل برنامه طراحی میشد. به نوعی همه چیز حسابشده و براساس نظر سردبیران برنامه و تجربه صدها قسمت قبلی در فضای دیگر بود. هیچ پیشنهادی سرسری و بدون پشتوانه مطرح نمیشد. کل تیم برنامه برای هر قسمت ساعتها جلسه سردبیری برگزار میکنند و مباحث را مرور میکنیم. به همین دلیل اگر پیشنهادی قرار بود داده شود یا نکتهای نقد شود، درجلسه آگاهانه و با در نظر گرفتن ملاحظات آنتن زنده تلویزیونی مطرح میشود.
وی بازخوردهای برنامه را بسیار گسترده توصیف کرد و گفت: بازخوردها بسیار زیاد بوده، اصلا در حد وصف نیست؛ هم در گستره مخاطب عام و هم در میان اندیشهورزان، اساتید دانشگاه و تحلیلگران. «به وقت ایران» تلاش کرد کانون ارتباطی خود را با همه اساتید حوزه تحلیل میدان باز نگهدارد.ازهمه دوستان میخواستیم اگرپیشنهاد یانقدی دارند، برایمان بفرستند.
بازخوردهای بینالمللی
مجری«به وقت ایران» درخصوص بازخوردهای بینالمللی اضافه کرد: همانطور که گفته شد، گستره مخاطبان خیلی خوب بود.بهویژه درفضای غیرفارسیزبان بازخورد بسیار خوبی داشتیم.بخشهایی ازبرنامه به انگلیسی برگردان شد و تحلیلگرانی از کشورهای دیگر دربارهاش نظر دادند و تمجید کردند. در یکی دو سه مورد، دهها نظر از شهروندان آمریکا داشتیم که به وقت ایران را با برنامههای تحلیلی آمریکایی درباره جنگ مقایسه میکردند و تفاوت بسیار فاحشی بین آنچه ما ارائه میکردیم و آنچه رسانه آمریکایی ارائه میدهد احساس میکردند. رضوی برای تداوم این کار ابراز امیدواری کرد و گفت: امیدواریم اگر خدا توفیق حیات بدهد «به وقت ایران» را ادامه دهیم.
جامعیت اخبار، نه تکرار کلیشهها
سرباز روحالله رضوی مجری برنامه «به وقت ایران» درباره رویکرد این برنامه به جامجم گفت: یکی از عواملی که باعث شد تیم تولید برنامه بهسمت تئوری «عقل سرد» برود، به نوع منابع خبری ما برمیگردد. یعنی جامعیت اخبار که بهنظر من فاکتور مهمی است، میتواند کمک کند روایتی عاری از احساسات و مبتنی بر عقل سرد داشته باشیم؛ یعنی دشمن چه میگوید، منابع خبری ما چه میگویند و اطلاعاتی که میرسد از چه منابع معتبری است. تلاش میکنیم بهجای تکیه بر منابع نامعتبر سراغ منابع موثق برویم اما ماهیت جنگ بهگونهای است که همه اخبار در منابع رسمی معتبر منتشر نمیشود. آن وقت چه باید کرد؟ آیا خودمان را محدود به اخبار تکراری و کلیشهای در منابع رسمی کنیم یا راه دیگری برای واکاوی اخبار جنگ وجود دارد؟
رضوی با اشاره به روش تقاطعگیری در این برنامه ادامه داد: در برنامه «به وقت ایران» معمولا از منطق «تقاطعگیری» استفاده میکنیم. یعنی خبری را که میرسد با دیگر اخبار و با منبع خبر تقاطع میدهیم و تحلیل میکنیم. مثلا وقتی خبری از منبعی نزدیک به اسرائیل درباره آنها منتشر میشود، احتمال صحت آن بالاست. یا اگر خبری از منبعی منتقد دولت نتانیاهو باشد، کل آن خبر اعتبار زیادی ندارد. چون ممکن است از زاویه اختلافات سیاسی_داخلی اسرائیل بیان شده باشد. این روش باعث میشود روایتهایی که در منابع و مصادر دنبال میکنیم، اعتبار بیشتری پیدا کنند. از این منظر، روایتهایی که در طرف دیگر جنگ_ یعنی دشمن ما_ مطرح میشود بسیار حائز اهمیت است.
مجری برنامه تحلیلی «به وقت ایران» با بیان آنکه این رویه بهمعنای روایتگری برای دشمن نیست، اضافه کرد: باید دقت داشت این رویه به معنای این نیست که من روایتگر دشمن شوم. طبیعتا اولویت با روایت خودمان خواهد بود اما باید بدانم دشمن در این جنگ از چه زاویهای روایتگری میکند، از چه ابزاری استفاده میکند و کدام نقاط را هدف قرار داده است. نگاه کنید، دشمن در موضع خود چه میکند؟ شما نمیتوانید در جبهه جنگ چشم ببندید و بگویید فقط میزنم. این کار باعث میشود گاهی کورکورانه عمل کنید.
تجربه دو ساله «میدان»
وی در توضیح پیشینه تولید این برنامه خاطرنشان کرد: پیش از «به وقت ایران» برنامه اینترنتی «میدان» را حدود دو سال تهیه و منتشر میکردیم. از ماه اول یا دوم جنگ طوفانالاقصی، این برنامه را با آقای وحید خضاب (کارشناس ثابت) داشتیم. از اواسط این برنامه، آقای اکبرخانی هم بهعنوان مشاور نظامی به تیم تولید اضافه شد اما از جنگ ۱۲روزه به بعد، آقای اکبرخانی نیز در برنامه حضور مستقیم پیدا کردند. بنابراین تولید برنامه «میدان» تجربیات لازم را به ما داد. این همراهی و رفت و برگشت در تیم به این شکل بود که آقای خضاب کارشناس سیاسی مباحث منطقهای بودند و آقای اکبرخانی بیشتر مباحث لجستیکی و نظامی را پوشش میدادند. البته این همراهیها تعاملی هم دارند و چندان صفر و صدی نیستند. این فرصتی بود تا منطق روایت خود را به مخاطبان عرضه کنیم و خوشبختانه بازخورد مثبتی گرفتیم. بهنظر من این بازخورد مثبت میتوانست در بستر بزرگتری مثل رسانه ملی هم استفاده شود و همین شد که با اتفاقات اخیر این فرصت فراهم شد و به وقت ایران را در شبکه خبر راه انداختم.
رضوی تفاوت بستر تلویزیون با فضای مجازی را چنین توضیح داد و افزود: قطعا ورود به بستری وسیعتر نسبت به برنامه «میدان» تغییراتی در تولید ایجاد کرده است. بستر تلویزیون با بستر شبکههای اجتماعی و یوتیوب متفاوت است اما درصد تفاوتها شاید ۳۰درصد باشد. وقتی روی آنتن تلویزیون هستید، مخاطب بسیار گسستهتر و متنوعتر است، در حالی که در یوتیوب، مخاطبان من عمدتا از نظر سنی، یا از نظر تیپولوژی یکسان هستند. در تلویزیون اینطور نیست. از جوان هفده و هجده ساله تا زن خانهدار و استاد دانشگاه میتوانند پای برنامه باشند. این موضوع باعث میشود که اولا ادبیات را تا حد امکان ساده کنید، وارد مباحث پیچیده نشوید و مباحث حوصلهسربر و تخصصی شبکههای اجتماعی را کنار بگذارید و به مباحث عامتر بپردازید.
تحلیل جنگ با «عقل سرد» اما نه بیاحساس
رضوی با بیان اینکه عوارض جنگ ساحتی عمومی دارد، اضافه کرد: عوارض جنگ فینفسه ساحتی عمومی دارد. بنابراین تلاش کردیم با سادهسازی ادبیات، موضوعات را برای عموم مخاطبان قابل فهم کنیم و تحلیلها و اخبار را مختص مخاطب خاص تولید نکنیم. نمیخواستیم ورای تحلیل اخبار که مبتنی برعقل سرد انجام میشد، بیاحساس نسبت به آنچه اتفاق میافتد پیش برویم.گاهی بین خودمان هم که موضوعی راتحلیل میکنیم،به همین شیوهای که روی آنتن میبینیدحرف میزنیم. همانطور که دو نفر در مورد موضوعی سیاسی صحبت میکنند، همان راروی آنتن روایت میکنیم:یکجا خندهدار است، یکجا تعجبآور و یکجا تأسفبار.
هیچ پیشنهادی سرسری نیست
مجری برنامه تحلیلی «به وقت ایران»خاطرنشان کرد: یکی از راهبردهای «به وقت ایران» ارائه پیشنهاداتی از جنس تحلیل شرایط و اخبار بود.این پیشنهادات همگی از پیش تعیینشده و ذیل برنامه طراحی میشد. به نوعی همه چیز حسابشده و براساس نظر سردبیران برنامه و تجربه صدها قسمت قبلی در فضای دیگر بود. هیچ پیشنهادی سرسری و بدون پشتوانه مطرح نمیشد. کل تیم برنامه برای هر قسمت ساعتها جلسه سردبیری برگزار میکنند و مباحث را مرور میکنیم. به همین دلیل اگر پیشنهادی قرار بود داده شود یا نکتهای نقد شود، درجلسه آگاهانه و با در نظر گرفتن ملاحظات آنتن زنده تلویزیونی مطرح میشود.
وی بازخوردهای برنامه را بسیار گسترده توصیف کرد و گفت: بازخوردها بسیار زیاد بوده، اصلا در حد وصف نیست؛ هم در گستره مخاطب عام و هم در میان اندیشهورزان، اساتید دانشگاه و تحلیلگران. «به وقت ایران» تلاش کرد کانون ارتباطی خود را با همه اساتید حوزه تحلیل میدان باز نگهدارد.ازهمه دوستان میخواستیم اگرپیشنهاد یانقدی دارند، برایمان بفرستند.
بازخوردهای بینالمللی
مجری«به وقت ایران» درخصوص بازخوردهای بینالمللی اضافه کرد: همانطور که گفته شد، گستره مخاطبان خیلی خوب بود.بهویژه درفضای غیرفارسیزبان بازخورد بسیار خوبی داشتیم.بخشهایی ازبرنامه به انگلیسی برگردان شد و تحلیلگرانی از کشورهای دیگر دربارهاش نظر دادند و تمجید کردند. در یکی دو سه مورد، دهها نظر از شهروندان آمریکا داشتیم که به وقت ایران را با برنامههای تحلیلی آمریکایی درباره جنگ مقایسه میکردند و تفاوت بسیار فاحشی بین آنچه ما ارائه میکردیم و آنچه رسانه آمریکایی ارائه میدهد احساس میکردند. رضوی برای تداوم این کار ابراز امیدواری کرد و گفت: امیدواریم اگر خدا توفیق حیات بدهد «به وقت ایران» را ادامه دهیم.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
خرید و فروش غیرقانونی انواع حیوانات و پرندگان کمیاب ادامه دارد
دستبرد تخصصی به حیات وحش
گفت و گو
منوچهر متکی در گفتوگو با روزنامه «جامجم» : آمریکا در موضوع هستهای اهلیت ندارد و صرفا به دنبال پیشبرد اهداف خود است