رئیس اتاق بازرگانی البرز:
آینده مناطق را دیگر با میزان تولید نمیسنجند؛ با نقشی میسنجند که در تقویت ظرفیتهای اقتصادی، زیستی و انرژی پیرامون خود ایفا میکنند. بسیاری تولید میکنند، اما تعداد کمی «بازتولید» میکنند. تفاوت این دو، تفاوت میان رشد مقطعی و توسعه پایدار است.
بازتولید، در ادبیات نوین توسعه، به معنای فراتر رفتن از تولید صرف است. تولید، منابع را به محصول تبدیل میکند؛ اما بازتولید، ظرفیت منابع، زیرساختها و سرمایه انسانی را تقویت میکند تا توان خلق ارزش در آینده افزایش یابد. یک منطقه بازتولیدکننده، نهتنها ارزش اقتصادی ایجاد میکند، بلکه بهرهوری آب و خاک را ارتقا میدهد، اتلاف را کاهش میدهد، انرژی پایدار تولید میکند و تابآوری اقتصادی را در برابر شوکهای اقلیمی و بازار افزایش میدهد.
پرسش اصلی این نیست که دشتستان چقدر تولید میکند؛ پرسش این است که دشتستان چه چیزی را برای آینده جنوب ایران بازتولید میکند.
دشتستان بهواسطه موقعیت جغرافیایی و اتصال طبیعی به بنادر راهبردی بوشهر، گناوه و تنگستان، و همچنین همجواری با استانهای دارای ظرفیت تولیدی، در جایگاهی منحصربهفرد قرار دارد. این منطقه میتواند از یک تولیدکننده مواد خام، به کانون هوشمند بازتولید زیستی، غذایی و انرژی در پسکرانه بنادر جنوب ایران تبدیل شود؛ نقشی که آن را به حلقهای مؤثر در زنجیرههای ارزش منطقهای و فرامنطقهای بدل میکند.
در کشاورزی، آینده در افزایش سطح زیر کشت نیست، بلکه در افزایش بهرهوری و کیفیت است. حرکت به سمت کشاورزی دادهمحور، استفاده از زیستفناوری و ابزارهای تحلیلی مانند bioinformatics، میتواند مدیریت خاک، آب و الگوی کشت را هوشمند کند. ایجاد یک مرکز داده و نوآوری کشاورزی، با تمرکز بر پایش اقلیم، کیفیت خاک و عملکرد محصولات، میتواند نخستین گام عملی در مسیر کاهش اتلاف و افزایش ارزش افزوده باشد.
در حوزه انرژی، دشتستان از ظرفیت بالای تابش خورشیدی و امکان بهرهگیری از زیستتوده کشاورزی برخوردار است. توسعه پایلوتهای انرژی خورشیدی و سوختهای زیستی، علاوه بر کاهش فشار بر شبکههای سنتی، میتواند به ایجاد امنیت انرژی منطقه و افزایش درآمد مکمل برای تولیدکنندگان کمک کند. این رویکرد، حرکت از وابستگی به مصرف انرژی، به سمت بازتولید ظرفیت انرژی است.
در صنعت، آینده متعلق به تولید هوشمند است. Smart Manufacturing تنها به معنای فناوری پیشرفته نیست، بلکه ترکیب فناوری، داده و نیروی انسانی توانمند برای افزایش بهرهوری و انعطافپذیری است. دشتستان میتواند با توسعه صنایع فرآوری محصولات کشاورزی و اتصال دیجیتال به بنادر و بازارهای منطقهای، ارزش افزوده را در محل تولید تثبیت کند و از خامفروشی فاصله بگیرد.
اما هیچیک از این تحولات بدون سرمایه انسانی توانمند ممکن نیست. توسعه آینده، به نیروی کاری نیاز دارد که با فناوری، داده و استانداردهای نوین آشنا باشد. سرمایهگذاری بر آموزشهای مهارتی، کارآفرینی فناورانه و توانمندسازی کشاورزان و فعالان صنعتی، شرط لازم برای تحقق این نقش است. منطقهای که انسان توانمند نداشته باشد، حتی با بهترین زیرساختها نیز به بهرهوری مطلوب نخواهد رسید.
اگر این مسیر بهموقع آغاز نشود، خطر کاهش مزیت رقابتی، افزایش فشار بر منابع و وابستگی به اقتصاد کمبازده افزایش خواهد یافت. اما در مقابل، حرکت به سمت بهرهوری، انرژی پایدار، فناوری و ارزش افزوده، میتواند دشتستان را به یکی از پیشرانهای اقتصاد جنوب کشور تبدیل کند.
توسعه واقعی، صرفاً ساختن زیرساخت بیشتر نیست؛ ساختن سیستمی است که بتواند آینده خود را تقویت کند. دشتستان این ظرفیت را دارد که از جغرافیای تولید، به یک کانون هوشمند بازتولید تبدیل شود؛ جایی که کشاورزی دقیق، انرژی پایدار، صنعت فرآوری و اتصال لجستیکی، در یک ساختار یکپارچه، آیندهای پایدار و رقابتپذیر خلق کنند.
آینده دشتستان نه در توسعه بیشتر، بلکه در توسعه متفاوت نهفته است؛ توسعهای مبتنی بر بهرهوری، فناوری، پایداری و بازتولید ظرفیتها. این انتخابی است که اگر امروز انجام شود، میتواند مسیر دهههای آینده را تعیین کند.
زمان آن رسیده است که دشتستان نه صرفاً بر اساس آنچه دارد، بلکه بر اساس نقشی که میتواند در آینده جنوب ایران ایفا کند، بازتعریف شود.
گواردیولا چگونه برترین مربی تاریخ شد؟
خرید و فروش غیرقانونی انواع حیوانات و پرندگان کمیاب ادامه دارد
در گفتوگوی جام جم آنلاین با حجتالاسلام دکتر قاسم خانجانی بررسی شد
