یک سال به اندازه 55 سال

انتخاب فدراسیون بسکتبال به عنوان یکی از 4 فدراسیون نمونه کشور در سال 1385 بیانگر این نکته است که سال گذشته موفقیت های خوبی نصیب این ورزش شد.

کد خبر: ۱۳۱۱۹۰

شاید مهمترین دلیل انتخاب فدراسیون بسکتبال ، مقام سوم آسیایی پس از 55 سال بوده باشد، عنوانی که پس از بازیهای آسیایی دهلی در سال 1951 هرگز تکرار نشده بود، اما در بازیهای قطر به وسیله جوانان شایسته بسکتبال کشورمان رقم خورد. به راستی بسکتبال در سال 1385 چه کرد؛ چه ساخت؛ چه نتیجه ای گرفت؛ برای نوشتن حسب حال بسکتبال از کجا شروع کنیم؛ موضوعات بسیار است ، بنابر این به هر کدام به طورجداگانه اشاره می کنیم.

تیم ملی بسکتبال پیش از رقابت های بسکتبال بازیهای آسیایی قطر، اردوهای تدارکاتی خود را آغاز کرد. در برنامه تمرین های این تیم سفرهای تدارکاتی گنجانده شده بود، مثل جام پادشاهی تایلند. حضور در این رقابت ها به واسطه سطح پایین تیمهای شرکت کننده انتقادهایی را در پی داشت. ایران با فاصله فاحش قهرمان شد و با وجود همه انتقادها باید گفت سفر به تایلند نکات مثبتی هم داشت. بازیکنان تیم ملی پس از لیگ برتر و جمعی دیگر در پایان رقابت های باشگاه های آسیا، به سفری رقابتی تفریحی نیازمند بودند.
علاوه بر آن آشنایی با شیوه کار فردریک اونیکا، سرمربی جدید تیم ملی در بازیهای آسیایی در این سفر امکان پذیر می شد. دیگر برنامه های تدارکاتی تیم ملی مسافرت به ژاپن ، کازان روسیه و ترکیه بود. هر کدام از این مسافرت ها، اهداف آماده سازی تیم ملی را برآورده کرد تا تیم ما با آمادگی مطلوبی روانه رقابت های بسکتبال بازیهای آسیایی دوحه شود.

سایه روشن های دوحه

پیش بینی های متفاوتی پیش از حضور تیم ملی در دوحه صورت گرفته بود. عده ای معتقد بودند سرمربی نیجریه ای تیم ملی قدرت لازم را برای هدایت تیم ندارد. برخی دیگر ضعفهای فنی بویژه در پست را عامل نتیجه نگرفتن تیم برشمردند، اما همه این پیشداوری ها در قطر رنگ واقعیت به خود نگرفت.
تیم ما با مشکلات فنی که داشت و بعد از پشت سر گذاشتن بحران بازی اول برابر اردن ، تا نیمه نهایی پیش رفت و تنها با شکست برابر میزبان به بازی رده بندی راه یافت. در آخرین مسابقه نیز اردن را شکست دادیم و در جای سوم قرار گرفتیم. بازیهای دوحه نقطه عطف بسکتبال ایران و آغاز یک دوره نوین در سطح قاره کهن بود. شکست قدرتهای سنتی مثل کره جنوبی و ژاپن ، بسکتبال ایران را دگرگون کرد. در این رقابت ها به ارزش بازیکنانی مثل آیدین و صمد نیکخواه بهرامی ، مهدی کامرانی و سامان ویسی بیشتر پی بردیم.

لیگ همچنان پویا

لیگ برتر بسکتبال باشگاه های کشور بسان سنوات گذشته همچنان با صلابت و اقتدار کارش را آغاز و به سرانجام رسانید. اگر چه مشکلات مالی ، گریبان بسیاری از تیمها را در شروع فصل گرفته بود، اما لیگ با 14 تیم در 2 گروه رقابت هایش را از سر گرفت. وقفه 100 روزه به خاطر برگزاری اردوهای آماده سازی تیم ملی از دیگر مشکلات لیگ سال 85 بود، اما با این حال در دور برگشت و بازیهای حذفی شاهد گرمای خاص بازیها بودیم.
استخدام بازیکنان خارجی و ارتباط آن با ارتقای سطح فنی بازیکنان داخلی که باعث پیشرفت تیم ملی شده است ، از محسنات لیگ در سالهای اخیر است. سال 1385 در لیگ دسته اول نیز تعداد 20 تیم شرکت کرده بودند.

خیز شهرستان ها

تعداد 20 تیم در لیگ دسته اول و حدود 35 تیم در بازیهای زیرگروه باشگاه های ایران ، خیزش شهرستان های سراسر ایران را برای تیمداری در بسکتبال نشان می دهد. لیگ دسته اول به تاسی از لیگ برتر با جذب بازیکنان خارجی در مسیر تازه ای قرار گرفت. جالب آن که حتی تیمهای زیر گروه باشگاه های ایران بازیکنان خارجی استخدام کردند. اشتیاق تیمها به این مساله بر تب و تاب بازیها در هر گروهی افزوده بود. جا دارد فدراسیون بسکتبال و در راس آن ، کمیته مسابقه ها برای دوام و قوام تیمهای خود زمان بندی بازیها را در نظر بگیرد و برای هر کدام از مسابقه هایش زمان مناسب را انتخاب کند. در اسفند سال 1385 و در روزهای پایانی شاهد برگزاری مراحل پایانی رقابت های لیگ برتر، دسته اول و زیرگروه باشگاه های کشور بودیم که این حجم برگزاری بازیها قاعدتا به اصل مسابقه ها لطمه وارد می کند و خواه ناخواه اثرات منفی برشیوه انجام بازیهای پایانی دارد.

مدعیان سنتی و قطب های تازه

در لیگ برتر باشگاه های کشور یک بار دیگر مدعیان سنتی نظیر صباباتری ، پتروشیمی بندرامام ، پیکان و ذوب آهن جولان دادند، اما تیم تازه واردی که از ابتدای فصل سرو صداهایی بسیاری ایجاد کرده بود، مهرام بود. مهرام اواسط لیگ برتر به امارات رفت و قهرمان جام راشد شد. همین مساله از این تیم تهرانی یک مدعی جدی ساخته بود که توانست تا مرحله نیمه نهایی پیش برود اما در این مرحله مغلوب صباباتری شد و از فینال بازماند. فینال لیگ برتر با راهیابی صباباتری و پتروشیمی بندر امام برای دومین سال پی در پی تکراری شد. ذوب آهن با مهرام رده بندی را برگزار کردند و پیکان با بحران های خود ساخته جایی میان 4 تیم نهایی نداشت. هیات بسکتبال گرگان ، پیام زنجان و نفت تهران 3 تیم از هشت تیم مرحله نهایی لیگ برتر بودند.
در لیگ دسته اول ، حساسیت رقابت ها کمتر از لیگ برتر نبود. تیمهای کاوه تهران و بیم مازندران از این دسته به لیگ برتر رسیدند. بیم با حمایت های مردمی در بابل یک بار دیگر رونق را به بسکتبال مازندران باز گرداند.

چهارمین سرمربی خارجی

فردریک اونیکا، سرمربی نیجریه ای تیم ملی که اولین مقام خود را در بسکتبال آسیا با تیم ملی کشورمان در دوحه به دست آورد، بلافاصله پس از اتمام مسابقه ها از تیم ملی جدا شد. مذاکرات برای ابقای این مربی نیز بی نتیجه ماند. فدراسیون بسکتبال در دوره چهار ساله ریاست محمود مشحون تاکنون 3 مربی خارجی به خود دیده است.

نناد ترایکوویچ ، ولادیمیر بوسنیاک و فردریک اونیکا. در اسفند سال گذشته نیز چهارمین سرمربی خارجی وارد ایران شد. رایکو ترومن ، سومین مربی صرب از آغاز دوره چهارساله فدراسیون مشحون است که حالا وارد پنجمین سال خود شده است. بسکتبال ایران از حضور مربیان صرب خاطرات خوشی دارد. ترایکوویچ در مدت 6 ماه از فعالیت هایش ، بسکتبال ایران را در سال 2003 پس از سالها صاحب عنوان پنجم آسیا کرده بود. بوسنیاک با تیم ملی ، قهرمان غرب و با تیم امید، قهرمان آسیا شد.
پرونده رایکوترومن نیز روشن است. این مربی صرب به دنبال راهکارهایی است تا مقام سوم بازیهای آسیایی را حفظ کند؛ البته در جام ملتهای آسیا این کار مشکلی است

در رقابت های لیگ یک باید به افت تیم مشهد اشاره کرد و این که بسکتبال خراسان برای دومین سال پیاپی نماینده ای به لیگ برتر نفرستاده است.
تیم آرارات از تیمهای قدیمی تهران با حضور خوب خود تا آستانه لیگ برتر پیش رفت ، اما برای صعود با قعرنشینان لیگ برتر رقابت می کند تا یک بار دیگر شانس خود را آزمایش کند. نحوه گروه بندی لیگ یک به واسطه حضور بیشتر شهرهای ایران و با توجه به مسافت بین شهرها به بازنگری نیاز دارد؛ بخصوص از این بابت که بیشتر تیمهای شرکت کننده از مشکلات مالی نیز رنج می برند.

حلقه گمشده

توجه به رده های پایه بسکتبال از سوی باشگاه های ایران حلقه گمشده بسکتبال ماست. متاسفانه نظام آموزش سنین پایه شکل درست و اصولی ندارد. بخشی از این مساله متوجه نداشتن امکانات مناسب است ، اما در بخش دیگر ، به عدم تمایل تیمها به سرمایه گذاری در این قسمت بازمی گردد. در سالهای گذشته فدراسیون بسکتبال بار اصلی آموزش در سطوح پایه را با برگزاری اردوهای شناسایی و تدارکاتی به دوش کشید. تعدادی از باشگاه ها که از انگشت های یک دست تجاوز نمی کنند علاقه خود را به فعالیت های این بخش نشان داده اند، اما با این حال کافی نیست.
تیمهای ذوب آهن ، پیکان ، مهرام و پتروشیمی بندر امام به جوانان خود همپای تیمهای بزرگسالان بها داده اند، به طوری که فصل گذشته این چهار تیم دیدارهای نیمه نهایی و نهایی را برگزار کردند. از طرفی زمان نامناسب برگزاری رقابت های سطوح پایه از دیگر مشکلاتی است که کمیته مسابقه های فدراسیون باید درباره آن بررسی بیشتر انجام دهد. انجام بازیهای این رده ها در اسفند ماه جایز نیست.
مسابقه های جوانان در طول فصل باید صورت گیرد تا هم جوانان بازی کنند و هم به تحصیلات شان لطمه وارد نشود.

افت در آسیا

تیم بسکتبال جوانان ایران در مسابقه های جوانان قهرمانی آسیا که در چین برگزار شده بود عنوان هفتم را به دست آورد. جوانان ایران در دوره های 2002 و 2004 به ترتیب نایب قهرمان و قهرمان آسیا شده بودند، اما مکان هفتمی تیم در سال 2006 انتقادهایی را متوجه وضعیت بسکتبال در سطوح پایه کرد؛ البته این انتقادها را نباید نسبت به جوانان روا داشت چون همان گونه که گفتیم برای بررسی عملکرد تیمهای جوانان باید به روند فعالیت های این بخش در سالهای قبل تر پرداخت.
مساله دیگر این که فعالیت جوانان فقط معطوف به نتیجه نیست بلکه باید دید از تیمهای پایه چه اهدافی دنبال می شود؛ چه پشتوانه هایی در آینده برای تیم ملی ساخته خواهد شد؛ در حال حاضر تیم جوانان ایران برای حضور در رقابت های غرب در سال 2007 و در نهایت بازیهای آسیا در سال 2008 در اردوهای تدارکاتی به سر می برد. برای این تیم باید امکانات اردویی و تدارکاتی در خارج از کشور فراهم کرد؛ چرا که جوانان فعلی نشان داده اند در ایران و در مقایسه با همسن و سالان خود حریف جدی ندارند.

دوران گذار داوری

داوری در بسکتبال ایران رشد کرده است. کسی منکر این قضیه نیست. داوران بسکتبال ما هم جوان هستند و هم با تجربه. در آغاز سال 85 گمان می رفت لیگ برتر با حضور داوران جوان با مشکلاتی روبه رو شود، اما خوشبختانه این طور نشد، آن هم به چند دلیل. داوران جوان اهل مطالعه هستند. دوست دارند در عالم قضاوت ، رقابت کنند. مکانیک درست را به اجرا بگذارند. همه این عوامل باعث شد تا آنها در کارشان در لیگ 85 موفق باشند. کمیته داوران فدراسیون بسکتبال ، در اقدامی دیگر از داوران با سابقه و قدیمی به عنوان ناظران آگاه و مطلع استفاده کرد. برگزاری همایش ها و سمینارها و کلاسهای توجیهی در طول لیگ برتر از دیگر کارهای خوب کمیته داوران بوده است. انجام تست های آمادگی جسمانی برای کنترل وضعیت جسمانی داوران ، آنها را با آمادگی بهتر به عرصه رقابت های متعدد فرستاد. به این ترتیب شاهد بودیم که داوران ما در کنار توسعه تمامی ابعاد بسکتبال بیکار ننشستند و راه رقابت را در پیش گرفتند و دوران گذار داوری بسکتبال ایران در سال 85 بخوبی پشت سر گذاشته شد.