به گزارش جام جم آنلاین به نقل از تیز لند، بسیاری از والدین زمانی که میبینند فرزندشان در حال جویدن ناخنهایش است ناراحت، آزرده و خشمگین میشوند و مدام به او تذکر میدهند که «ما نگران سلامتی و بهداشت تو هستیم و نمیخواهیم در آینده انگشتانی زشت داشته باشی». بیشتر آنان بر این باورند که کودکانی که ناخن میجوند، دچار فشار عصبی و اضطراب شدهاند و سعی دارند با این عمل خود تشویش و دلهره خود را کاهش دهند. آنها همچنین نگران این موضوع هستند که این رفتار در کودکانشان به صورت عادتی درآید که در آینده به سختی بتوانند آن را ترک کنند. منظور از عادت، رفتاری مقاوم شده است که بارها و بارها تکرار میشود.
یک عادت، ممکن است گاه به عنوان یک سرگرمی و گاه راهی برای رهایی از اضطرابهای روزانه کودک انتخاب شود. اغلب کودکان و نوجوانان طی دوران رشد خود، عادات و رفتارهای گوناگونی را تجربه میکنند که مورد تأیید والدین و اطرافیانشان نیست؛ مثل مکیدن شست، انگشت در بینی کردن، مو تاب دادن و چرخیدنهای متوالی در اتاق. آنان این عادات را کاملاً غیر ارادی و ناخودآگاهانه انجام میدهند و به هیچ وجه قصدشان آزردن و برانگیختن دیگران نیست. در این گونه موارد انتخاب شیوه مقابله و رویارویی با آن مشکل از اهمیت ویژهای برخوردار است، زیرا میتواند تأثیر زیادی بر روند درمان یا وخیمتر شدن اوضاع بگذارد.
چرا دست کودکی به سمت دهانش بالا میرود؟
گروهی از پزشکان بر این باورند که همیشه علت خاصی برای عادات گوناگون وجود ندارد، بلکه گاهی آنها رفتارهای آموخته شدهای هستند که تنها پیامدهای مثبت و خوشایندی برای کودک (یا نوجوان) داشتهاند. برای مثال، میتوانید زمانی که دست فرزندتان به سوی دهانش بالا میرود، دقت کنید و محرکهایی را که موجب این عمل در کودک شده است بهتر ارزیابی کنید. شاید او در همان لحظه به کاری که باید انجام دهد و برایش مشکل است، فکر میکند. میتوانید خیلی ملایم از او بپرسید آیا میداند دستش را به دهان برده است؟ از جمله دلایل رایجی که موجب ناخن جویدن در کودکان و نوجوانان میشود، آن است که در صدد کاستن از فشارهای عصبی و تنش های روزانه خود هستند.
جویدن ناخن معمولاً بهدنبال وقایعی که میتوانند منشأ اضطراب کودک باشند، بروز میکند. وقایعی چون: تولد یک برادر (ورود یک نوزاد به خانواده)، ورود به مدرسه و آغاز سال تحصیلی و یا جدایی والدین.
کودکی که ناخنهایش را میجود، کودکی مضطرب، کمرو و نسبتاً درونگراست که برای کنترل اضطرابی که در اثر واقعهای استرسزا در او ایجاد شده و نمیتواند بهگونهای دیگر اضطرابش را اداره کند، این رفتار را از خود نشان میدهد.
جویدن ناخنها تنها روشی برای تخلیه اضطرابی است که در پشت آن چیزی عمیقتر را پنهان میکند؛ چیزی مثل خشمی فروخورده، عدماطمینان یا نیاز به آرام کردن خود؛ اندکی شبیه مکیدن شست که نوزاد نمیتواند از مکیدن آن امتناع کند، با این تفاوت که به جای آنکه خشمش را بیرون بریزد یا آن را بروز دهد، با جویدن انگشتانش خشمش را در خود نگه میدارد.
آنها از این طریق سعی میکنند با هیجانات و بحران های عاطفی درونیشان به مقابله برخیزند. از این رو گروهی از روانشناسان بر این باورند که نفس «جویدن ناخن» عادتی زشت و ناپسند نیست، بلکه تنها راه فراری برای رهایی از تنش و استرس در کودک است.
تعداد دفعات، شدت و مدت زمان این رفتار از عواملی هستند که باید زمانی که کودک ناخنش را میجود به آنها توجه داشت. در حقیقت، گاهی پیش میآید که کودکان فقط در یک دوره زمانی این رفتار را از خود نشان میدهند که دقیقاً بهمدت زمانی که واقعهای استرسزا آنان را تحتتأثیر قرار داده است، مربوط میشود. اما همچنین ممکن است اگرچه واقعه استرسزا ناپدید شود، عمل جویدن ناخنها همچنان باقی بماند و هر بار که کودک با موقعیت خاصی روبرو میشود، بهطور خودکار این عمل را انجام دهد.
راه کارهای عملی برای درمان ناخن خوردن
** برای کمک به این کودکان میتوان از ناخن آسیب دیده تصویری تهیه کرد و وضعیت آن را با ناخن سالم مقایسه کرد. همچنین هنگامی که کودک مشغول جویدن ناخن است بدون این که متوجه شود، از او فیلم تهیه کنید و سپس برای او به نمایش بگذارید. احتمال دارد با مشاهده فیلم به خود بیاید و این عادت را کنار بگذارد.
** قرار دادن آیینه جلوی کودک او را متوجه این عادت ناپسند میکند. کودک را تشویق کنید در مجلات، تصویر دستهای زیبا را جستجو کند یا روی کتاب یا آینه بچسباند تا مرتب تصویر این دست ها را با دستهای خود مقایسه کند.
** اقدام دیگری که در این زمینه مفید است، شناسایی مکان و زمانی است که این رفتارها در او بیشتر میشود.
به عنوان مثال، شاید کودک با ایجاد موقعیتهای خاص به ناخن جویدن میپردازد. این حالت را که در او استرس ایجاد میکند شناسایی و کاری کنید که در موقعیتهای استرسزا قرار نگیرد. اگر کودک هنگام تماشای برنامه تلویزیونی ناخن میجود، شیئی به دست او بدهید تا سرش گرم شود. به مکانهایی که این عادت کودک زیاد میشود نیز دقت کنید تا علت این اختلال را بفهمید. هنگامی که این عادت کم شد، با تعیین پاداش، این رفتار خوب او را تقویت کنید. به عنوان مثال، برای تشویق هر بار ناخن نجویدن ستارهای به جدول برنامه های روزانه او اضافه کنید و به ازای هر 10 ستاره به او هدیه دهید. اگر فرزند شما دختر است به او لاک یا دستکش هدیه کنید تا با استفاده از آن جویدن ناخن را فراموش کند. اگر پسر است به او ناخنگیر یا ذرهبین بدهید تا با استفاده از آن به آسیبی که به ناخن و اطراف آن رسانده است، توجه کند و ناخنهای خود را کوتاه کند. در صورت آسیب رسیدن به دندانهای کودک به دندانپزشک مراجعه کنید. اگر این عادت با اضطراب شدید همراه باشد، حتماً از متخصصان بهداشت روان کمک بگیرید. گاهی رفتار والدین یا اطرافیان، زمینه اضطراب کودک را زیاد میکند.
تأثیر رفتار والدین بر ناخن جویدن کودکان
متخصصان علاوه بر بررسی رفتار کودک، بر رفتار والدین او نیز تمرکز میکنند. زیرا عامل اصلی این رفتار، ممکن است عملکرد والدین و اطرافیان باشد. متخصص در این شرایط به والدین کمک میکند تا رفتار و واکنش خود را نسبت به کودک سنجیدهتر کنند تا اضطرابی به کودک وارد نشود. کودک با ناخن جویدن به نحوه رفتار والدین یا اطرافیان با او واکنش نشان میدهد؛ در این زمینه والدین باید سعی کنند ناراحتی و مشکلات ناشی از مشغلههای کاری خود را به منزل منتقل نکنند.
از جمله روشهایی که یک روانشناس می تواند برای برطرف کردن این مشکل کودک از آن استفاده کند، روشهای خاص ریلکسیشن است. اگر به علت بالا بودن استرس کودک، این روش درمانی نیز جواب ندهد، پزشک داروهایی را تجویز میکند تا اضطراب کودک کمتر شود.
لاکهای با طعم تلخ که برای مقابله با ناخن جویدن از آن استفاده میشود، چندان مؤثر نیست و توصیه نمیشود. والدین نباید به این عادت فرزند خود واکنش نشان دهند، زیرا در برخی موارد ناخن جویدن روشی برای جلب توجه دیگران است و عکس العمل والدین همان توجهی است که کودک خواستار آن است. در مورد این عادت با او صحبت کنید اما درباره رفتارش قضاوت نکنید. صحبت با او درباره ناخن جویدن نباید باعث افزایش اضطراب وی شود. به او بگویید که این مشکل را با کمک او حل خواهید کرد.
سخنگوی کمیسیون امور داخلی کشور و شوراهای مجلس در گفتگو با جام جم آنلاین خبر داد
در گفتگو با جام جم آنلاین مطرح شد
یک تحلیلگر مسائل بینالملل در گفتگو با جام جم آنلاین مطرح کرد
سید رضا صدرالحسینی در گفتگو با جام جم آنلاین مطرح کرد
سخنگوی کمیسیون امور داخلی کشور و شوراهای مجلس در گفتگو با جام جم آنلاین خبر داد
در گفتگو با جام جم آنلاین مطرح شد