نمایش خرده فرهنگ با زبان کودکانه

اگر سنین کودکی را از 3 سالگی تا پایان دوره دبستان بدانیم ، براساس سرشماری نفوس ، تعداد قابل توجهی از جمعیت کشورمان را آنان تشکیل می دهند.

کد خبر: ۱۲۲۸۵۹

از سوی دیگر می دانیم زمینه سازش و توانایی ایجاد ارتباط فرد با محیط در دوران کودکی ، چنان عمقی دارد که در دوره های بعدی زندگی نیز تاثیر خواهد گذارد. عوامل بیرونی گوناگونی در اجتماعی شدن کودک موثرند که از جمله آنها می توان به نهادهای اجتماعی و رسانه های گروهی بخصوص تلویزیون اشاره کرد. امروزه تلویزیون امکان تجربه های مهمی را برای رشد کودکان فراهم آورده است تا آنان با 2 انگیزه سرگرمی و یادگیری به تماشا بنشینند. تسلط تلویزیون در 10 سال اول عمر کودک شگفت آور است.
تحقیقات انجام شده در بسیاری از کشورهای جهان نشان داده که بیش از 90 درصد کودکان زیر 6 سال از تلویزیون به طور مداوم استفاده می کنند. تخیلی بودن و نیاز نداشتن به سواد و دانستن الفبا را می توان از دلایل عمده علاقه مندی کودکان به تلویزیون دانست ضمن این که تلویزیون نگاه کودک را در زمینه پدیده های شگفت آور جهان هستی و طبیعت از جمله دنیای گیاهان ، حیوانات و تاریخ و فرهنگ و آداب و رسوم جوامع گوناگون انسانی گسترش می بخشد. داستان های خاله سوسکه تمامی ویژگی هایی که برای ارتباط وسیع و عمیق با کودک برای برنامه ای تلویزیونی مورد نیاز است ، دارد. در ارتباط با متن با تیپ هایی مرکب از حیوان و انسان مواجه ایم که هر کدام به همدلی یا مخالفت با یکدیگر و میان دیدگاه هایشان می پردازند.
تنوع تیپ های ارائه شده به گونه ای که از شیر و کلاغ سیاه گرفته تا حیوانات و آدمهای دیگر را می توان در آن مشاهده کرد. همچنین متناسب بودن فضای صحنه از جنبه های گوناگون هنری و محتوایی جذابیت بصری بیشتری به آن داده است. افزون بر این ، متن با گنجانیدن ترکیبی از نثر و نظم و موسیقی ضمن دادن ریتمی مناسب به برنامه ، زمینه های مطلوب تری را برای مشارکت همزمان مخاطب کودک با دنیای انسان ها و حیوانات و در نهایت دستیابی اش به تجربه های معرفتی عمیق تر فراهم کرده است.
این شیوه برنامه سازی در مقایسه با برنامه های ترکیبی ساخته شده در مراکز استان ها از برجستگی و اثرگذاری های بسیار افزون تری بهره مند است. در برنامه های ترکیبی ، موضوع ، محتوا، پیام و طراحی صحنه و دکور به علت نداشتن هیچ گونه زمینه ای در فرهنگ بومی و نیازهای مخاطبان گیرایی و اثرگذاری مطلوب را ندارد. بدین معنا که سوژه و محتوا عام و کلی گرایانه است و طراحی صحنه یا پوشش و گویش مجریان و بازیگران نیز جلوه هایی از ارزشهای بومی منطقه را ندارند در چنین فضایی ، تولیداتی از نوع داستان های خاله سوسکه که از سیمای طبرستان پخش می شود از آنجایی که به شکلی بیان می شوند که در شبکه های سراسری کمتر پرداخته شده است ، تاثیرگذارتر نشان می دهند.
نکته ای که باید بیشتر در داستان های خاله سوسکه مورد توجه قرار گیرد موضوع آن است. انتخاب سوژه باید براساس جغرافیا ، فرهنگ ، آداب و رسوم ، سنن ، باورها ، ضرب المثل ها و یا نیازهای اجتماعی ، اقتصادی ، بهداشتی یا آموزشی کودکان آن خطه باشد ، به عنوان نمونه درونمایه یکی از داستان های خاله سوسکه این است که تنبلی یک نفر می تواند عامل کسالت و بی تحرکی دیگران شود.
موضوع ، اگرچه مهم و جذاب است ، اما با توجه به تعریف و جایگاه مراکز سیمای استان ها ، مطلوب تر آن است که گزینش سوژه با قرار دادن ویژگی هایی که مطرح شد صورت پذیرد. در این چارچوب مثلا اگر با در نظر گرفتن جغرافیای منطقه یکی از موضوع ها اهمیت و چگونگی حفظ جنگل و به طور کلی منابع طبیعی باشد یا در حیطه فرهنگ ، در هر قسمت یکی از باورها و ضرب المثل های محلی مورد پردازش قرار گیرند به قوام شبکه استانی کمک بیشتری خواهند کرد. می دانیم که جهان با همه ابعاد و همچنین توسعه با تمامی تجلیاتش از رهگذر فرهنگی که بدان اعتقاد داریم هویت و تحقق می یابند و در همین راستاست که می توان شکست ها و پیروزی ها را ناشی از فرهنگ حاکم بر خویش دانست.
سیمای مراکز استان ها رسالت حفظ و بالندگی خرده فرهنگ ها را در تمامی نقاط کشور به عهده دارد به گونه ای که مجموعه آنها به استحکام فرهنگ دینی و ملی مان بینجامد. از آنجا که فرهنگ میان اقوام و مناطق مختلف ، متفاوت است و از سوی دیگر اهالی هر دیار با فرهنگ بومی خود. انس و الفت عمیق تری دارند شبکه های تلویزیونی محلی باید نسبت به پرداخت این مقوله اهتمام بیشتری نشان دهند در این میان پرواضح است که با توجه به اثرپذیری کودک بویژه از تلویزیون و شبکه های یاد شده این امکان را دارند تا با انجام تولیداتی در زمینه کودک باورها و فرهنگ بومی را از همان آغاز دوران طفولیت در وجودشان نهادینه کنند.