در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
اصطلاحات رایج در تعزیه
تعزیه در طول سالهای متمادی که در نقاط مختلف ایران اجرا میشود، به اسلوب خاصی رسیده و ادبیات خاص خود را پیدا کرده است. در این میان، برخی واژهها به عنوان اصطلاحات رایج در میان شبیهخوانان و تعزیهگردانان، جایگاه مهمی در ادبیات تعزیه یافتهاند. در ادامه مروری داریم بر بخشی از این اصطلاحات و واژهها.
شبیهگردانی: نمایش تعزیه
شبیه: بازیگر تعزیه
مقتلنویس: نویسنده نسخه و متن نمایش تعزیه
معینالبکا: کارگردان تعزیه
ناظمالبکا: دستیار کارگردان تعزیه
بانی: سرمایهگذار و تهیهکننده
فرد: نسخه و متن نمایشنامه تعزیه
بچهخوان: کسی که به جای طفلان مسلم میخواند
زینبخوان: بازیگر مرد جوانی که در نقش حضرت زینب بازی میکند.
رجزخوانی: اولیا (خاندان پیامبر) و اشقیا (مخالفان پیامبر) در مقابل هم از افتخارات و اصل و نسب خود حرف میزنند.
اشتلمخوانی: یا پهلوانخوانی، هنگامی است که اشقیا با غلو، گفتوگوهایشان را بیان میکنند، در حالی که اولیا در یک دستگاه موسیقی گفتوگو را به آواز بیان میکنندکه به آن تحریرکردنمیگویند.
مولفخوان: شخصی که در نقش اولیا بازی میکند.
دستگاه: هر تعزیه کامل را یک دستگاه یا مجلس گویند.
سازهای تعزیه
انتخاب سازهای تعزیه با موقعیت صحنهها ارتباط دارد:
۱ـ طبل: جنگ و جشن و سرور در خیمه اشقیا
۲ـ دهل: تعویض صحنهها
۳ـ نقاره: گردآوری مردم به هنگام جنگ یا شادی
۴ـ کرنا: جنگ و گردآوری جمعیت
۵ـ شیپور: همراه سنج در نبرد ایجاد هیجان میکند.
۶ـ سنج: هنگام جنگ و نبرد کاربرد دارد.
۷ـ بوق: در جمعآوری مردم و تقطیع و تعویض صحنهها به کار میرود.
۸ـ نی: هنگام سوال و جواب اولیا
۹ـ سرنا: هنگام جشن و سرور
10ـ قرهنی: در مجالس عروسی و جشن
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
