مرده ها بازنده ها حرف می زنند

بر بلندای کوهستان به چشم ساده نگریستن دشوار است. خاصه که آن پایین ، طبیعت تا دورها گسترده باشد. بر بلندای کوهستان در اعماق جنگل های ناپیدای لرستان.

کد خبر: ۶۱۲۶۶

در آستانه رسیدن به فصلی نو که روزگار دیگر می شود، مردمان به رخساره فصل چشم می دوزند و گریبان چاک می کنند. اینجا طبیعت آذین می بندد و جهان چشم می گشاید.
سبزه ها زمین را آراسته اند و هوا در تپشی موزون جشن می گیرد. مردمان به عادت همیشه ، به فصل نو خویش را آماده می سازند، زندگی اینجا با ضرباهنگ طبیعت پیش می رود و چشم که باز کنی مردمانی را می بینی که در نکوداشت سال تازه به رخساره طبیعت دست می کشند. در اینجا آیین ها پاس داشته می شوند.
میان مرگ و زندگی فاصله ای نیست. میان آنان که رفته اند و آنان که مانده اند. برای مردگان در پنج شنبه آخر سال گریستن رسم بی معنی است ، خیرات می دهند.
شستن آرامگاه ها، زیارت امامزاده ها و تبریک گفتن سال نو به آنها کم نیستند. اینها همه از قدرت فرهنگ شفاهی مردمانی خبر می دهد که با استفاده عناصر طبیعت با زندگی و مرگ ارتباط برقرار می کنند. کسی نمی میرد. آن که مرده ، نمرده ، هست و در طبیعت اطراف ما پرسه می زند.
سال نو را باید به آنها نیز تبریک گفت. این رسم کهن ایلیاتی رفتاری پیچیده است. ارغوان های زیبا گل داده اند. ارغوانی... بوی گلها می آید. برای آخر سال. برای پنجشنبه آخر سال. اینجا به رسمی کهن هر خانواده ای به خانه بزرگ خویش می روند.
در آنجا هر خانواده ای چیزی به خیرات می آورد و در کنار هم برای خاطر مردگان دعا می خوانند. سال در گردش است ، روزها می گذرند. زمین نونوار می شود، چرخ می گردد، آسمان آبی می شود، درختان در سبزی دوباره تعمید می شوند. اینجا لرستان است. کهن دیار دور سرزمین. با مردمانی به رنگ اساطیر و آیین هایی کهن. در شکوفه بادام ها رنگ می گیری ، در گره سبزه ها گیر می افتی. به آیین های دیرین ایل خرسندی دوباره نشان می دهی.
اینجا طبیعت و انسان در کار همدیگر، در نظمی طبیعی به کار خویش می پردازند. پروانه ای در هوا می چرخد. عقابی بر فراز دور می زند، گلی سر بر می آورد و درختی جوانه می زند. آیین ها پاس داشته می شود و خانه ها را عطر طبیعت فرا می گیرد.
آیین های کهن و سرزمین از فصول مشترک ارتباط میان انسان هایی خبر می دهند که روزگارهای دور و ناپیدا را از رهگذر این ارتباط به هم وصل کرده اند. این که ریشه این آیین ها در کجاست ، این که این آیین ها چگونه و از طریق سینه به سینه چگونه انتقال یافته اند، این که چه کسی ، چگونه ، چرا و از چه زمانی به این کار مبادرت می ورزیده کاری دشوار است.
هر منطقه ای ، هر ایلی ، هر قومی ، هر نژادی و هر کشوری به فراخور نوع نگاه خود به جهان از آیین ها و ویژگی های فرهنگی خاصی برخوردار است . با مطالعه این آیین ها می توان به میزان درک آدمهای یک سرزمین از جهان پیرامون پی برد، می توان از دلایل پیشرفت و انحطاط یک قوم سخن گفت.
می توان نشست و در چارچوب مفاهیم متافیزیکی راجع به قومیت ، تاریخ و مفاهیم ابد و ازل در تاریخ یک قوم نظر داد. در مقاطع مختلف زمانی در میان بسیاری از کشورها، آیین های خاصی دیده می شود. در لرستان به عنوان یکی از استان های کهن این سرزمین ، زندگی مردمان در چارچوب آیین های خاصی سپری می شود. هر سال ، هر موضوع و هر برنامه ای آیین خاص خود را دارد.
تولد و مرگ ، زیستن ، ازدواج ، سور و سوگ همه و همه به شیوه ای خاص اداره می شود. سال نو نیز یکی دیگر از مقاطعی است که مردمان این نقطه از خاک به انجام برنامه های خاص آن اقدام می کنند.
پنجشنبه و جمعه آخر سال به عنوان یکی از آیین های کهن و دور این سرزمین یکی از برنامه هایی است که مردمان آن در اجرای دقیق آن می کوشند. ارتباط با مردگان نه به صورت درد و داغ که با شادی صورت می گیرد.
مردمان با غبارروبی از قبور درگذشتگان ، با تقسیم نذر و خیرات و... به سراغ مردگان خویش می روند. در لغتنامه ذهن این افراد، مرده به عنوان یک مرده به فراموشی سپرده نمی شود. آنها باور عمیق دارند که مردگان زنده اند، پرسه می زنند، حرف می زنند، به حرفهای آنها گوش می سپرند.
رنگ چهره شان شاداب است ، نماز می خوانند، شکر می گویند، غذا می خورند، راه می روند و... پنجشنبه آخر سال در کنار جمعه آخر سال 2روزی است که در آستانه نزدیکی به سال تازه از سوی مردمان این قسمت از جهان تکریم می شود.