شخصیت‌های سیاسی به بازتولید نیاز دارند

به نظر من فرهنگ کتابخوانی در کشور ما بشدت افت کرده است. در همه جا هم به این موضوع اشاره کرده‌ام و اظهار تاسف می‌کنم از این‌که جوانان امروز به دشواری تن به خواندن کتاب می‌دهند. من حتی دیده‌ام خانواده‌هایی را که برای تشویق فرزندانشان به خواندن کتاب، به آنها باج و جایزه می‌دهند. این یک آسیب فرهنگی است. راهکارهای متفاوتی هم برای مقابله با این شرایط وجود دارد. مسئولان فرهنگی کشور باید چاره‌ای بیندیشند. ما هم به‌عنوان فردی که گوشه‌ای از کار فرهنگسازی را به دوش می‌کشیم باید کاری کنیم که تا حدودی این فقدان کمتر حس شود. فیلم و سریال‌‌های تلویزیونی، نمایش‌های رادیویی، تئاتر و... هر کدام می‌تواند در قالب فضای ساختاری خودش اطلاع‌رسان باشد. بنده هم به‌عنوان عضوی از جامعه فیلمسازان باید بتوانم به صورت دراماتیزه تاریخ را به تصویر بکشم. البته واضح است نگاه مستندی که کتاب‌ها به تاریخ و شخصیت‌های سیاسی و تاریخی دارند با نگاه نمایشی که من به‌عنوان فیلمساز به آن دارم کمی تفاوت دارد.

حتی یک تپه باستان‌شناسی را هم که می‌خواهند کاوش کنند، به یک باستان‌شناس نمی‌دهند و باستان‌شناسان زیادی آن را کاوش می‌کنند. من هم در حوزه تاریخ سعی کرده‌ام جزیی از آن را به نمایش دربیاورم. من به شخصه تاریخ و بازنمایی شخصیت‌های سیاسی و تاریخی را دوست دارم و در این راه از هیچ تلاشی فروگذار نخواهم بود. کارگردانان زیادی هم در همین زمینه فعالیت کرده‌اند و اتفاقا بسیار هم موفق بوده‌اند. نمونه‌اش سریال «سلطان صاحبقران» مرحوم علی حاتمی، «ملاصدرا» به کارگردانی حسن فتحی یا «بوعلی سینا» کیهان رهگذر و... به نظر من فیلمسازانی از این دست نباید بیکار باشند و باید کارهای تاریخی موفق خود را تکرار کنند. ساخت سریال‌های موفق نشان می‌دهد فیلمسازان ما جاذبه‌های بصری را خوب می‌شناسند و آنها را بخوبی انتقال داده‌اند. به نظر من حتی رادیو نیز در این زمینه بسیار خوب عمل کرده و می‌کند. نمایش‌های رادیویی یا ویژه برنامه‌هایی که در مناسبت‌های مختلف تاریخی می‌سازند همه باعث می‌شود بسیاری از جوانان ما حتی شده در ظاهر با تاریخ‌سازان آشنا شوند.

در کاری که پیش گرفته‌ام با هجمه بسیار زیادی مواجه هستم. اما من همه آنها را تحمل می‌کنم و سکوت برمی‌گزینیم. من به خاطر عشق و علاقه‌ای که به تاریخ دارم ساختن سریال‌های تاریخی را جزو رسالت خودم می‌دانم.

به خاطر حساسیت بازنمایی حوزه تاریخ و سیاست. به نظرم نباید منتظر تلویزیون و مدیران مربوط بمانیم تا طرحی به ما سفارش دهند. من همیشه خودم دست به کار می‌شوم و طرحی را برای تصویب می‌برم و برای ساخت آن هر کاری از دستم برآید انجام می‌دهم. مثلا برای همین سریال «معمای شاه» سختی زیادی کشیدم تا کد تولید گرفتم، اما به خاطر علاقه‌ای که به آگاه کردن نسل جوان داشتم این کار را از دل و جان انجام می‌دهم.

موضوعات تاریخی و پرداختن به شخصیت‌های سیاسی بشدت حساسیت‌بر‌انگیز است. بر همگان واضح است ساخت سریال‌هایی بی‌حاشیه با موضوعات ملودرام خانوادگی کار راحت‌تری است. اتفاقا این سریال‌ها بیننده عام زیادی دارد و بعد از این‌که پخش آنها تمام می‌شود مورد هجمه هیچ کس هم قرار نمی‌گیرند، اما من بشدت در انجام رسالت خود در کارهای تاریخی حساسیت به خرج می‌دهم و با اطمینان می‌گویم زیر نظر بزرگ‌ترین مورخان کشور سریال‌سازی کرده‌ام و می‌کنم. عبدالله شهبازی، دکتر موسی حقانی، موسی نجفی، خسرو معتضد و خیلی از صاحب‌نظرانی که در این امر مشغول تحقیق و تفحص بوده‌اند همیشه در کنار من هستند و از دانسته‌هایشان در غنی‌تر کردن کارهایم بهره می‌برم.

من احساس می‌کنم یک فقدان فرهنگی وجود دارد. نسل جوان باید آگاه باشد. به همین خاطر هم این سختی‌ها را به جان می‌خرم. حتی من فکر می‌کنم ساخت دوباره این آثار هم خالی از لطف نیست. ما باید به فکر همه نسل‌ها باشیم و تاریخ ارزنده کشورمان را با رعایت امانتداری به آنها منتقل کنیم. سریال «امیرکبیر» را برای نسل گذشته ساختیم، اما نسل آینده هم باید از زاویه‌ای جدید با این شخصیت‌ها آشنا شود و به همین دلیل نه‌تنها باید کار تاریخی ساخت بلکه دائم نیاز داریم شخصیت‌های تاریخی را بازتولید کنیم.

خیر. ما باید با نگاه‌های متفاوت و از مناظر گوناگونی به موضوعات تاریخی و شخصیت‌های سیاسی بپردازیم و زندگی آنها را از زوایای مختلف بررسی کنیم. مثلا ما آثار کمی درباره زندگی و منش سیاسی «کوچک جنگلی» داریم. ما باید تا چند وقت دیگر باز به سراغ این رهبر سیاسی برویم تا بتوانیم با سلایق مخاطب امروزی آن را به تصویر بکشیم.

به نظر من ابتدا باید عقبه و کارنامه یک بازیگر را بررسی کرد. این‌که یک بازیگر چقدر توانمند است و چقدر می‌تواند در نقش‌های متفاوت خودش را نشان دهد در نتیجه نهایی کار بسیار اهمیت دارد. درخصوص ایفای نقش شخصیت‌های تاریخی معاصر غیر از کارنامه کاری، قضیه شباهت هم مهم است. البته در کنار همه اینها برای من اهمیت زیادی دارد که یک بازیگر پیشینه تئاتر هم داشته باشد. به نظر من تئاتر بازیگر را خیلی خوب تربیت می‌کند. اگر نقش درجه یکی را در اختیار بازیگران تئاتر بگذاریم بخوبی از پس آن برمی‌آیند. شما نگاه کنید موفق‌ترین هنرپیشه‌های ایران و جهان هم کار تئاتر کرده‌اند. علی نصیریان، عزت‌الله انتظامی، جمشید مشایخی، آنتونی هاپکینز، مل گیبسون آنها عقبه تئاتر دارند. من همیشه به بازیگران توصیه می‌کنم تئاتر را تجربه کنند تا دچار غرور کاذب نشوند و تجربه کافی هم کسب کنند.