مجری خوب بایدحاضرجواب باشد

یکی از مسائل این است که حد و میزان ادب میان مردم تفاوت می‌کند. شاید یک مجری طوری صحبت کند که مدیری کلام او را جسارت و بی‌ادبی بداند؛ اما نوع بیان آن فرد در شبکه‌ای دیگر توسط مجری دیگری به‌کار گرفته شود و مدیر آن شبکه از آن به بی‌ادبی تعبیر نکند. لذا این مساله تا حدودی سلیقه‌ای است.

در ضمن بعضی جوان‌ترها امروزه طوری حرف می‌زنند که ناخودآگاه برای نسل‌های قدیمی‌تر بی‌ادبانه جلوه می‌کند. در حالی که این طرز صحبت در جمع خودشان کاملا پذیرفته شده و معمول است.

اگر مجری صادق نباشد و به تلویزیون نگاهی کاسب‌کارانه داشته باشد، با واکنش منفی از جانب مخاطب روبه‌رو می‌شود. اگر تلویزیون به بقای خود فکر می‌کند نباید با این افراد رودربایستی داشته باشد. پس از گذشت مدتی از اجرای یک فرد، بازتاب‌های مخاطبان نشان می‌دهد مجری باید به کارش ادامه دهد یا نه، زیرا مردم نسبت به مجریانی که صادق نباشند پس از مدتی بدبین می‌شوند و آنها کم‌کم از این عرصه حذف خواهند شد.

صداقت عامل مهمی در اجراست. برای مثال اگر مجریان می‌خواهند به مردم توصیه کنند سیگار نکشند در درجه اول خودشان نباید سیگار بکشند یا اگر این کار را می‌کنند، صادقانه بیان کنند. بهترین راه انتقال این صداقت هم چشم‌های مجری است که گویای صداقت یا عدم صداقت اوست.

نه تنها بی‌تاثیر نیست، بلکه از اساسی‌ترین عناصری است که در اجرا دخالت دارد و مهم است. ما در آگهی‌های روزنامه می‌توانیم بگوییم به یک حسابدار با فلان مهارت‌ها نیاز داریم و به ویژگی‌های فردی او توجهی نداشته باشیم. اما در مقوله اجرا نمی‌توان ویژگی‌های شخصی یک مجری را نادیده گرفت و در واقع این شخصیت فردی اوست که محوریت دارد.

مجری باید بتواند خودش را نشان دهد. در خانواده، جامعه، محله و میان اطرافیانش قابل اعتماد و محور باشد. شوخ طبعی هم یکی دیگر از ملزومات اولیه اجراست. مجری خوب نکته‌شناس و حاضرجواب است. حضور ذهن بالایی دارد و سعی می‌کند همه این ویژگی‌ها را با هم همراه کند.

فیزیک و ظاهر خوب داشتن برای یک مجری مهم است. اما نمی‌توانم بگویم نسبت به سایر ویژگی‌ها در اولویت است. اگر مجری خصوصیات خوب و قوی دیگری داشته باشد می‌توان این ویژگی را تاحدودی نادیده گرفت، زیرا مردم بتدریج به قیافه او عادت می‌کنند و درست شبیه یکی از اعضای خانواده‌شان او را می‌پذیرند.

در اجرا هم همین‌طور است. ظاهر نه‌چندان مطلوب در ابتدای کار ممکن است ناخوشایند جلوه کند، اما پس از مدتی بیننده به آن عادت و با مجری احساس صمیمیت می‌کند. او را عضوی از خانواده‌اش می‌داند و هیچ‌کس هم خانواده‌اش را به خاطر چهره نامناسب طرد نمی‌کند.

این نکته از موفقیت‌های یک برنامه محسوب می‌شود. اما نام آن را نمی‌توان تخصصی بودن گذاشت. این یک برند و آرم برای برنامه محسوب می‌شود.

برای مثال وقتی برنامه صبح بخیر ایران با اجرای اقبال واحدی شروع شود بالطبع اجرای من هم تعریف خواهد شد. همان‌طور که نود با اجرای عادل فردوسی پور و برنامه‌های خانواده با هرمز شجاعی مهر تعریف می‌شود. مجری در این حالت به هویت برنامه تبدیل می‌شود و اگر تلویزیون روشن باشد و کسی در فاصله‌ای دور از آن قرار داشته باشد و صدای این مجری را بشنود بسرعت متوجه می‌شود چه نوع برنامه‌ای در حال پخش است.

برنامه‌سازان باید هوشمند باشند و از این شرایط به نحو احسن استفاده کنند. البته به این معنا نیست که دیگر مجریان این برنامه، اجرای بدی داشته‌اند، اما بین مردم جا نیفتاده‌اند. زیرا مردم دائم آنها را با احسان علیخانی مقایسه می‌کنند یا برنامه سفرنامه صبا که بعد از من افراد دیگری اجرای آن را به عهده گرفتند و انصافا خوب هم عمل کردند، اما به‌دلیل این که مردم به اصطلاح آن برنامه را با اجرای من سینک کرده‌اند هنوزهم گاهی به من می‌گویند در آن دوره‌ای که اجرای برنامه را به عهده داشتم، بهتر بود.

در حالی که اگر اسم برنامه تغییر کند براحتی می‌توان مجری دیگری را جایگزین کرد و چه بسا از اجرای او استقبال بیشتری هم شود.

فکر می‌کنم آسیبی ندارد. شاید بتوان گفت تنها آسیب آن تکراری شدن برنامه است که آن هم با ایجاد نوآوری برطرف می‌شود و مسئولیت آن را گروه پشتیبان و عوامل برنامه به عهده دارند. هر مجری هم ظرفیتی دارد که اگر به پایان برسد به وادی تکرار خواهد افتاد و برنامه ناخودآگاه جذابیت خود را از دست می‌دهد.

بنابراین لازم است دست‌اندرکاران برنامه هر چند وقت یکبار در قالب همان برنامه طراحی‌های جدیدی اعمال کنند و در واقع به آن تنفس مصنوعی بدهند. مجری هم باید به روز باشد و خود را با این تغییرات و نوآوری‌ها وفق دهد.

فکر می‌کنم عامل اصلی آن تعدد و تنوع شبکه‌های جهانی باشد؛ بنابراین برای این که بتوانیم مخاطب را پای برنامه بنشانیم باید در برنامه‌ها و نحوه اجرا تنوع ایجاد کنیم و از این نترسیم که یک مجری به سوپراستار تبدیل شود. از طرفی هم باید او را به‌گونه‌ای تامین کنیم که به سراغ کارهای دیگر نرود.

گاهی رفتن مجریان جوان به این دلیل است که تهیه‌کننده یک برنامه او را انتخاب می‌کند و بعد از تمام‌شدن برنامه همراه با تهیه‌کننده کنار می‌رود. در حالی که باید اجرای برنامه‌های دیگری را به او سپرد تا بتواند بر حوزه اجرا تمرکز کرده، توانایی‌های خود را تقویت کند. در واقع باید او را دارای شناسنامه کرد. به هر حال خود من هم از جایی شروع کرده‌ام. روزهای اول هم با اجرای من مخالفت‌هایی می‌شد، اما چون برنامه‌ها تداوم پیدا کرد در قالب اجرا بین مردم شناخته شدم.

هرکسی باید اول خود و بعد جامعه‌اش را دوست داشته باشد. حتی در ایثار کردن هم انسان اول خودش را در نظر می‌گیرد، زیرا در نهایت برای خودش ایثار می‌کند و می‌خواهد به یک اجر اخروی برسد.

گاهی مجریان به‌دلیل دغدغه‌های مالی و هزینه‌های زندگی‌شان مجبور می‌شوند اجرای برنامه‌هایی را به عهده بگیرند. می‌دانید مجریان استخدام صدا و سیما نیستند و معمولا به صورت قراردادی فعالیت می‌کنند، بنابراین اسم این کار را نمی‌توان سوءاستفاده گذاشت.

اما باید حواسشان جمع باشد قبول کردن بعضی پیشنهادها به آنها وجهه‌ای بازاری می‌دهد. تلویزیون باید از مجریان حمایت کند تا به این ورطه نیفتند. در تمام دنیا می‌بینیم مجریان معمولا یکی از ثروتمندترین اقشار جامعه هستند. بخاطر این که مدیران شبکه در این کشورها می‌دانند گاهی موفقیت و درآمدزایی برنامه‌هایشان به حضور برخی مجریان وابسته است و برای ادامه یافتن این همکاری قراردادهایی چند ساله با آنها امضا می‌کنند و حتی برهه‌ای که برنامه را اجرا نمی‌کنند نیز به آنها دستمزد می‌دهند. در واقع او را به ستاره تبدیل و به‌این‌طریق مخاطب جذب می‌کنند.

شاید منافاتی نداشته باشد؛ اما اعتماد مردم را به مجری کم می‌کند. به نظر من اگر مجری جلوی دوربین سیگار می‌کشید بهتر از این بود که تا دوربین قطع می‌شود، به سرعت گوشه‌ای می‌رود و سیگار می‌کشد. این حالت وجهه خوشایندی برای مخاطبان ندارد.

توصیه دیگرم خواندن نماز و مقید بودن به امور معنوی است؛ اگر مجری به اصول اخلاقی و دینی معتقد باشد، مطمئن باشید به موقع سر کار حاضر می‌شود و وظیفه‌اش را درست انجام می‌دهد. مجری باید صادق باشد و وقتی یاعلی گفت مصمم تا انتها به راهش ادامه دهد. از طرفی ظرفیت و جنبه داشته باشد. مغرور نشود و اگر بحق او را برکنار کردند، موضع نگیرد و خود را خوش استقبال و بد بدرقه نکند. همچنین در تعاملش با مردم در نظر داشته باشد. مردم مزاحم او نیستند، بلکه این مجری است که مزاحم مردم است، بنابراین باید مراقب باشد همیشه احترام آنها را حفظ کند.

به‌دلیل این که سعی می‌کنم در لحظه زندگی کنم چندان خودم را درگیر گذشته‌ها نمی‌کنم. به هر حال هر اتفاقی در زمان خودش چه بد و چه خوب سپری شده است. تلاش می‌کنم از زمان حال لذت ببرم و حتی موهای سفیدم را زیبا می‌دانم؛ اما به آینده و هدف هایم هم توجه ویژه‌ای دارم.