برنامه‌های خانواد ه تاثیرگذارند

یکی از نکاتی که باید برنامه‌سازان به آن توجه کنند این است که حتما در کنار تهیه‌کننده از یک روان‌شناس هم استفاده کنند. وقتی ما برنامه خانوادگی را در سطح وسیع تدوین یا موضوع‌بندی را برای برنامه تعیین می‌کنیم حتما باید از یک روان‌شناس که مراتب موضوعی را می‌شناسد، کمک بگیریم تا بتوانیم برنامه تاثیرگذارتری ارائه کنیم. عموما تهیه‌کنندگان فقط نظرشان این است که موضوعات روتین و پرمخاطب را در برنامه مورد بررسی قرار دهند، مثلا من خودم زمانی در یک برنامه خانوادگی حضور داشتم و بحث خیانت را مطرح کردم. در آن پنج روزی که قرار بود خیانت را بررسی کنم تنها دغدغه تهیه‌کننده این بود که خیلی بحث جنجالی و پرمخاطبی است، ولی دغدغه من این بود که از کجا این بی‌ثباتی عاطفی وارد زندگی مردم می‌شود. تهیه‌کننده برنامه طرح مساله و مرتبه‌بندی موضوعات را به عهده خود من سپرده بود، بنابراین من هم سلسله وار مباحث را بیان کردم و رسیدم به آنجا که بگویم آسیب‌های عاطفی کجاست و چه می‌شود که خیانت در روابط عاطفی افراد پیش می‌آید. بنابراین در کل باید یک روان‌شناس مانند مشاور از ابتدا در مراحل تهیه و برنامه‌ریزی یک خانوادگی حضور داشته باشد تا بتواند موضوعات را در جای درست خودش بیان کند و به نتیجه مطلوب دست یابد.

طبیعتا قالب گفت‌وگو بهترین نوع ساختاری است که در همه برنامه‌های خانوادگی اجرا می‌شود. نکته‌ای که در گفت‌وگو مطرح می‌شود این است که کارشناسان برنامه باید با زبانی روان و ساده مباحث خود را ارائه کنند تا برای همه مخاطبان از هر قشری که هستند قابل فهم باشد، یعنی صحبت‌های کارشناس باید هم برای آن مخاطب روستایی قابل فهم باشد و هم برای مخاطب فرهیخته تا همگی بتوانند بهترین دریافت را از صحبت‌های کارشناس برنامه داشته باشند. نکته دیگر این است که مطالب کارشناس باید مبنای علمی داشته باشد و نباید تنها نظریه‌های شخصی خودش را بیان کند. اگر کارشناسان این نکات را رعایت کنند در قالب گفت‌وگو هم می‌تواند تاثیر درست و مثبتی برای مخاطبان خود داشته باشند.

متاسفانه این مشکل گاهی بروز پیدا می‌کند. به اعتقاد من، استفاده از نصیحت در برنامه یکی از نامناسب‌ترین زبان‌هاست که باعث پراکندگی مخاطب می‌شود. مثلا ما نباید در برنامه مرتب مخاطب خود را نصیحت کنیم که عصبانی نشود و خشم خود را کنترل کند. مخاطب خودش می‌داند نباید عصبانی شود، ولی نمی‌داند چگونه خشم خود را کنترل کند. باید به‌گونه‌ای در برنامه‌های خانوادگی گفت‌وگو کنیم که عاری از نصیحت باشد و فقط به شکل کاربردی راهکارها را بیان کنیم.

برنامه‌های خانوادگی مختص زنان خانه‌دار نیست، بلکه مردها را هم شامل می‌شود. وقتی ما داریم درباره روابط زوج‌ها در برنامه صحبت می‌کنیم، یک طرف این روابط مردها هستند. چه کسی گفته مخاطب برنامه‌های خانوادگی تنها زنان هستند؟ برنامه خانوادگی برنامه‌ای است برای خانواده‌ها که متشکل از زن و مرد و فرزندان هستند، بنابراین مباحث برنامه‌ها، هم برای مردان و هم برای زنان مفید و قابل استفاده است.

بله، متاسفانه برخی از این برنامه‌ها در زمان‌هایی پخش می‌شود که مردها نمی‌توانند از آن استفاده کنند. هزاران بار زنان خواهش کردند در ساعت‌هایی این برنامه‌ها تکرار شود تا مردها هم بتوانند برنامه را ببینند و بتوانند با آگاهی درست، روابط عاطفی و خانوادگی خود را تقویت کنند.

طبیعی است که نمی‌توانند سودمند باشند. آنها مباحثی را مطرح می‌کنند که اصلا با فرهنگ و بنیان خانوادگی مردم ما تناسبی ندارد. با این حال برنامه‌سازان ما اگر مخاطب خود را بشناسند و متناسب با نیازهای او دست به برنامه‌سازی بزنند قطعا می‌توانند در این میدان رقابت، پیروز و سربلند بیرون بیایند.