آزار به جای اعتبار و قهرمانی

اولین شکایت از این دلال که سعید نام ‌دارد اواسط سال گذشته به ماموران پلیس اصفهان ارائه شد و پدر یک نوجوان به ماموران گفت فرزندش از سوی یک دلال فوتبال به‌شدت شکنجه شده است.

او در توضیح آنچه اتفاق افتاده بود، گفت: «مدتی قبل مردی که گفته بود دلال فوتبال است وعده داد می‌تواند پسرم را فوتبالیست حرفه‌ای کند. این دلال به ما می‌گفت با فوتبالیست‌های مشهوری رابطه و آنقدر در میان باشگاه‌ها نفوذ دارد که می‌تواند پسرم را حتی به تیم‌های عربی بفرستد. من هم قبول کردم پولی را که خواسته بود به او بدهم. سعید حدود سه‌‌میلیون تومان از من پول گرفت و گفت، پسرم را عضو باشگاه کرده است سپس او را به خوابگاه برد اما بعد از مدتی متوجه شدم آثار جراحت روی بدن پسرم وجود دارد، وقتی از او پرسیدم چه شده گفت سعید ما را در خوابگاه کتک می‌زند و آزارمان می‌دهد و فیلمبرداری می‌کند.»

یکی از این نوجوانان به پلیس گفت: وقتی سعید ما را به خوابگاه برد بچه‌ها را وادار کرد با هم کارهای خلاف اخلاق بکنند و از آنها فیلمبرداری ‌کرد. وقتی به حرفش گوش نمی‌کردیم با این فیلم تهدیدمان می‌کرد و می‌گفت فیلم را منتشر می‌کند یا این‌که موضوع را به والدین‌مان می‌گوید. این پسر همچنین ادعا کرد مرد دلال از این فیلم استفاده می‌کرد تا آنها را وادار کند به خواسته‌های غیراخلاقی او تن بدهند.

متهم هم اکنون در بازداشت به سر می‌برد و تحقیقات درباره او ادامه دارد.

لیلا حیدری، روانشناس: بی‌تردید دانایی و آگاه بودن می‌تواند جلوی خیلی از فجایع اجتماعی را بگیرد. در این مورد خاص یعنی آزار جنسی کودکان، این‌که کودکان نسبت به این مساله تا چه حدی آگاهی دارند بسیار مهم است. والدین باید از دوران کودکی تربیت جنسی فرزند خود را آغاز کنند. اگر والدین با برنامه‌ریزی درست و بلند مدت اطلاعاتی در خصوص بلوغ و مسائل جنسی در اختیار فرزندان خود قرار دهند و آرام آرام و به تناسب سنشان این اطلاعات را در اختیار وی قرار دهند از بروز بسیاری از مشکلات رفتاری و اختلالات جنسی در فرزندانشان جلوگیری خواهند کرد.

برای نمونه، ممکن است والدین، کودک ۲ یا ۳ ساله‌ای داشته باشند که مراقبت‌های خاص خود را لازم دارد. کودک در این سن متوجه بدن خود و تفاوت‌های جنسیتی می‌شود و این توجه باعث می‌شود که کودک راجع به بدن خود کنجکاوی‌هایی داشته باشد. والدین باید مراقب کنجکاوی‌های بیش از حد او باشند. گاهی کودک سوالاتی درباره نحوه متولد شدن خود می‌پرسد که پاسخ والدین نباید بیشتر از نیاز کودک و آنچه می‌داند باشد و برای پاسخ دهی به سوال او ابتدا باید دانست که این سوال چرا و چگونه در ذهن کودک شکل گرفته است و کودک چه اطلاعاتی در این زمینه دارد سپس بر اساس دانسته‌های کودک به او جواب بدهیم.

البته این قضیه فرهنگی است و بسته به فرهنگ هر جامعه و خانواده نحوه پاسخ دهی و آشنایی کودک و نوجوان با مسائل جنسی متفاوت است. معمولا در فرهنگ جامعه ما نوجوانان اطلاعات خود را در خصوص بلوغ و مسائل جنسی از طریق منابعی غیر از خانواده نظیر دوستان ورسانه‌ها نظیر اینترنت و... کسب می‌کنند و متاسفانه منابع رسمی برای اطلاع رسانی در این خصوص غفلت کرده‌اند.اگر فرض را بر این بگذاریم که نوجوان در مورد این مسائل از والدین خود پرسش‌هایی را می‌پرسد، والدین باید با ظرافت با این مساله کنار بیایند و نباید به انکار سوالاتی که برای وی بوجود آمده بپردازند و نه به آن دامن بزنند. گاهی والدین ترجیح می‌دهند تمام مسائل را در زمان ازدواج فرزندشان مطرح کنند اما باید بدانند اگر با برنامه‌ریزی درست و بلند مدت اطلاعاتی در خصوص بلوغ و مسائل جنسی در اختیار فرزندان خود قرار دهند و آرام آرام و به تناسب سنشان این اطلاعات را در اختیار وی قرار دهند از بروز بسیاری از مشکلات رفتاری و اختلالات جنسی در فرزندانشان جلوگیری خواهند کرد.

کلثوم کریمی، مشاور خانواده: آزارهای جنسی یکی از دردناک‌ترین خطراتی است که کودکان با آن مواجه هستند. چگونه می‌توان کودکان رادر این مورد آگاه کرد؟ آزارجنسی کودکان دارای مفهوم گسترده‌ای است. حتی اگر پدر و مادر بدون در نظر گرفتن سن کودکشان، فیلم‌های مستهجن را به بچه‌ها نشان دهند به بهانه دادن آگاهی به آنها، نوعی آزارجنسی کودک است.

نکته‌ای که بسیار مهم است آموزش مهارت نه گفتن به بچه‌هاست. بنابراین رشد شخصیت کودک نوعی آموزش به بچه‌ها برای محافظت از خود در برابر خطرات احتمالی است چون به نوعی، اطلاعات اضافه و نامربوطی به کودک داده می‌شود که نباید در آن سن مطلع باشد. علاوه بر آن آزار جنسی کودک بیشتر از طریق نزدیکان صورت می‌گیرد به گونه‌ای که فرد از قبل با کودک در تماس بوده و با کودک ارتباط برقرار کرده است و مدت‌ها با او ارتباط فیزیکی ملایم داشته و به مرحله‌ای رسیده که به آزار جنسی منجر می‌شود. افرادی که چنین رفتارهای ناشایستی را انجام می‌دهند اختلال پدوفیلیا دارند یعنی آدم‌هایی که تمایلی به روابط جنسی طبیعی ندارند و با کودکان رابطه جنسی برقرار می‌کنند. همچنین کودکانی که از نظر هوشی عقب‌تر از همسالان خود هستند بیشتر آزار جنسی می‌بینند.بچه‌های بیش‌فعال، آزار جسمی و جنسی زیادی می‌بینند ولی چون مستعد اختلال سلوک هستند معمولا به بزهکاری کشیده می‌شوند. کودکان کار و خیابانی نیز به دلیل آن‌که روز و شبشان در خیابان می‌گذرد، در معرض آزار جنسی هستند و ممکن است به‌دلیل فقر خودفروشی کنند یا نوجوانانی که سراغ مواد مخدر می‌روند اشتیاق‌شان برای رفتارهای غیراخلاقی زیاد می‌شود و ممکن است چنین اقداماتی را انجام دهند.والدین برای این‌که کودکان‌شان کمتر در معرض کودک‌آزاری قرار گیرند، چه اقداماتی را باید انجام دهند؟ اول آن‌که ارتباط خوب و سالمی با فرزندشان داشته باشند، به‌گونه‌ای که کودک ارزش‌های اخلاقی را از والدین خود یاد بگیرد و همیشه والدینش را افرادی بداند که به او احترام می‌گذارند و تکیه‌گاه او هستند. نکته مهم دیگر این است با محدودکردن و ایمن کردن بچه‌ها نمی‌توان به‌طور کامل از آنها محافظت کرد.چون کودکی که مدام تحت‌کنترل و حمایت والدین است و هیچ ارتباطی با دیگران ندارد، منزوی و گوشه‌گیر می‌شود و نحوه برقراری ارتباط با دیگران را یاد نگرفته در نتیجه زمانی که در اجتماع قرار می‌گیرد، در معرض هر نوع آسیبی است. بنابراین والدین باید به فرزندان خود آگاهی لازم را بدهند و او را از آسیب‌های اجتماعی آگاه کنند و در عین حال بر محل‌هایی که فرزندانشان شرکت دارند، نظارت کنند.

فهیمه اسدی، وکیل:متاسفانه اخبار مربوط به کودک آزاری همواره در رسانه‌ها شنیده می‌شود. در اینجا چکیده‌ای از قوانین مربوط به کودک آزاری و کودک آزاری جنسی را ارائه می‌دهیم.

سازمان بهداشت جهانی در تعریف
کودک آزاری آورده است: آسیب یا تهدید سلامت جسم و روان یا سعادت و رفاه و بهزیستی کودک به دست والدین یا افراد دیگر که نسبت به او مسوول هستند. به عبارت دیگر هرگونه رفتار یا نارسایی از طرف والدین یا هر کسی که سرپرستی کودک را به عهده دارد که منجر به مرگ کودک، صدمات و آسیب‌های روحی، آزارهای جنسی یا استثمار کودک شود، کودک آزاری تلقی می‌شود. اگرچه کودک آزاری می‌تواند در محیط خانه یا خارج از آن اتفاق افتد اما اکثر مطالعات نشان می‌دهد حدود70درصد کودک آزاری‌ها در محیط خانواده صورت می‌گیرد.خشونت علیه کودکان به شیوه‌های مختلفی بروز پیدا می‌کند از جمله: وادار کردن کودکان به انجام کارهای سخت و طاقت فرسا،، تنبیه و آزار بدنی، سوءاستفاده و آزار جنسی و مواردی از این قبیل.

در این میان کودک آزاری جنسی بیشترین آسیب را به کودک، اطرافیانش و در یک نگاه کلی​تر به جامعه می‌زند. با وجود این بررسی این پدیده بسیار بسختی صورت می‌گیرد، زیرا اولا در اکثر موارد کودکان در محیط خانه و توسط اطرافیان خود مورد آزار قرار می‌گیرند و به همین دلیل این اتفاق به خارج از محیط خانواده منتقل نمی‌شود. ثانیا آمارهایی که به دست می‌آید معمولا از سوی دولت‌ها بسیار کنترل شده و خوشبینانه ارائه می‌شود و اکثر دولتمردان اصرار دارند وضعیت این کودکان را علنی نکنند.نحوه برخورد سیستم‌های قضایی کشورها با این طیف وسیع کودک‌آزاری متنوع است. در برخی از کشور‌ها مثلا در آلمان از سال ۱۹۶۹ میلادی کودک آزارانی که بیش از ۲۵ سال سن داشته باشند و درصورت نظر موافق کمیسیون پزشکی با استفاده از دارو عقیم می‌شوند. در سوئد نیز قانون مشابهی از سال 1993 اجرا می‌شود. در فرانسه و اسپانیا هم تمهیداتی برای اجرای موارد مشابه انجام گرفته است.در قوانین کیفری ایران‌، تنها در ماده ۶۴۰ قانون مجازات اسلامی (در فصل هجدهم تحت عنوان جرایم ضد عفت و اخلاق عمومی‌) به طور کلی و عام مقرر شده است که‌: «هرکس نوشته یا طرح‌، گراور، نقاشی‌، تصاویر، مطبوعات‌، اعلانات‌، علایم‌، فیلم‌، نوار، سینما یا به‌طور کلی هر چیز که عفت و اخلاق عمومی را جریحه‌دار کند، برای تجارت و توزیع‌...» نگه​دارد «به حبس از 3 ماه تا یک سال و جزای نقدی از یک میلیون و 500 هزار ریال تا 6 میلیون ریال و تا ۷۴ ضربه شلاق یا به یک یا دو مجازات مذکورمحکوم خواهد شد.»در این ماده قانونی‌، هیچ اشاره و تاکید خاصی نسبت به کودکان در جهت حمایت بیشتر از آنها، به عمل نیامده است و به نظر می‌رسد که قانونگذار کیفری‌ باید با توجه به آسیب‌پذیری بیشتر اطفال‌، طفل بودن را از علل مشدده جرم قرار دهد و به جرم‌انگاری خاص برای اطفال در این زمینه‌ها اقدام کند.در قوانین فعلی ایران در مورد قاچاق کودکان نیز جرم‌انگاری خاصی انجام نشده است و قوانین و مقررات جداگانه‌ای برای ممنوعیت قاچاق اطفال وجود ندارد.اما روبه‌رو شدن جامعه با تعدد این جرم از سوی دیگر سبب شد تا در سال 81 قانون حمایت از کودکان و نوجوانان تصویب شود. در این قانون کلیه اشخاصی که به سن 18 سال تمام هجری شمسی نرسیده‌اند مورد حمایت قرار می‌گیرند و هر نوع اذیت و آزار کودکان و نوجوانان که موجب شود به آنان صدمه جسمانی یا روانی و اخلاقی وارد شود و سلامت جسم یا روان آنان را به مخاطره اندازد ممنوع است.

سارا لقایی