از لودگی و هجو پرهیز کردیم

آقاخانی تلاش کرده سریال جدیدش تکراری به نظر نرسد. در بخش‌هایی موفق شده و گاهی هم نتوانسته جلوی تکرارها را بگیرد.

از آنجا که فیلمنامه در هر اثر نمایشی، اصل کار است با مصطفی کیایی و سعید جلالی نویسندگان این سریال که پیش از این نیز تجربه همکاری با سعید آقاخانی را داشتند به گفت‌وگو نشستیم تا درباره نحوه نگارش سریال بیشتر بدانیم.

آقای کیایی شما پیش از حضور حرفه‌ای در سینما مدتی را با تلویزیون همکاری می‌کردید و بعد از مدتی وقفه دوباره به تلویزیون برگشتید. چه شد که نگارش فیلمنامه نقطه سر خط به شما پیشنهاد شد؟

کیایی: خوشبختانه همین تقسیم کار باعث شد کمی از بار فیلمنامه‌ای که باید همزمان با تصویربرداری نوشته می‌شد کم شود و این اتفاق خوبی بود.

جلالی: شاید برای من که در سه سریال دلنوازان ، زن بابا و سه پنج دو با زمان محدود فیلمنامه را به پخش می‌رساندم این تجربه کمی عادی شده باشد. از نظر من در چنین شرایطی کار‌کردن دارای معایب و مزایایی است. از جمله مزایای آن مشخص شدن نقاط ضعف و قوت فیلمنامه همزمان با پخش سریال است که براحتی می‌توان واکنش‌های مردم نسبت به کار را در نگارش فیلمنامه دخیل کرد و البته از معایب آن هم می‌توان به فشار حاکم بر گروه و بخصوص فیلمنامه‌نویسان اشاره کرد. گاهی حتی خستگی ناشی از کم‌خوابی و خستگی‌هایی از این دست باعث می‌شود آن طور که باید برای کار انرژی نگذاری، اما در کل من احساس می‌کنم اصولا سریال‌ها یا فیلم‌هایی که فیلمنامه آنها همزمان با تصویربرداری و پخش نوشته می‌شود، کارهای بهتری هستند.

کیایی: فکر می‌کنم زمانی که هفت قسمت از سریال فیلمبرداری شده بود نگارش فیلمنامه همزمان با تصویربرداری شد و حتی مسیر داستان یکی دو بار به دلایل مختلف تغییر کرد اما کلیت داستان حفظ شد.

اصولا فیلترهای زیادی در تلویزیون وجود دارد که شاید در سینما کمتر با آن مواجه شوید و مثلا نویسنده در تلویزیون تلاش می‌کند فیلمنامه را از زاویه نگاه خودش بنویسد اما در طول ارزیابی‌های متعدد ممکن است آنقدر یک فیلمنامه دچار تغییرات شود که در آخر فیلمنامه ماحصل تفکر و سلایق گروهی شود و شاید فقط چند درصد از تفکرات نویسنده در آن به چشم بخورد. اما با تمام این اختلاف سلایق در تلویزیون احترام به مخاطب حرف اول را می‌زند و قصه‌گویی و طراحی موقعیت مناسب کمک می‌کند تا فیلمنامه خوبی را به مخاطبان تلویزیون ارائه دهید.

جلالی: اگر منظور شما در ارتباط با مجموعه نقطه سر خط است در این کار با خطوط قرمز زیادی مواجه نبودیم. بعد از سال‌ها کار در تلویزیون به هر حال قوانینی است که به عنوان نویسنده تلویزیون به آن واقف هستیم و سعی می‌کنیم از وارد شدن به مسائلی که مورد تایید تلویزیون نیست دوری کنیم. مثل این‌که در فیلمنامه نباید به شخص یا گروه خاصی توهین شود و مسائلی از این دست، اما تا حدودی در تلویزیون شرایط انتخاب سوژه سخت است. تعداد سوژه در زمینه آثار طنز و ملودرام کم است و موضوعات محدود است و تفاوت در سوژه‌ها تنها تفاوت در نوع نگاه هر فیلمنامه‌نویس به موضوعات است و خب این موضوع کمی خلاقیت را از فیلمنامه‌نویس می‌گیرد.

جلالی: اصولا من در نگارش آثار طنز همیشه سعی می‌کنم طوری بنویسم که داستان به این ورطه نیفتد و متن بیشتر وابسته به طنز موقعیت باشد وهیچ وقت به دنبال این نبودم که به زور مخاطبم را وادار به خندیدن کنم. در نقطه سرخط مشکلات آدم‌های قصه، مشکلات همه آدم‌هاست و شخصیت‌ها از بین مردم انتخاب شده‌اند. ما همه تلاش خود را کردیم تا قصه را درست تعریف کنیم.

کیایی: من فکر می‌کنم اگر موقعیت‌های داستان و قصه درست تعریف و طراحی شود نیازی نیست کارگردان یا بازیگر به زور مخاطب را بخندانند. من همیشه سعی می‌کنم روی فیلمنامه انرژی بگذارم و فیلمنامه درست و کامل در اختیار کارگردان قرار دهم و اگر فیلمنامه نقطه قوت نداشته باشد، قطعا سر صحنه، بازیگر و کارگردان باید انرژی بیشتری برای برطرف کردن کاستی‌های فیلمنامه صرف کنند.

کیایی: سعید آقاخانی یکی از بهترین دوستان من است و در زمینه طنز نقاط مشترک زیادی با هم داریم. همیشه معتقدم سعید آقاخانی یکی از بهترین بازیگران طنز است و در زمینه کارگردانی حداقل در این سریال دوست داشتم که او وقت بیشتری برای کارکردن داشت اما با همین شتاب هم کار قابل قبولی ارائه داده است و من از این همکاری لذت می‌برم.

جلالی: من پیش از این سریال‌های زن بابا و خوش‌نشین‌ها را برای آقاخانی نوشته‌ام و این سومین تجربه مشترک ماست و خدا را شکر که حرف همدیگر را خوب متوجه می‌شویم و به لحاظ فکری با هم تفاهم خوبی داریم و همیشه از این تعامل خوب، لذت می‌برم.

بهناز شیربانی - جام جم