مجله‌ای برای یک جزیره گمشده

جالب این‌که در این میان هیچ‌کس هم سعی نمی‌کند آدرس این جزیره گمشده را به دیگران بدهد و هیچ رسانه‌ای آن‌طور که باید و شاید هنر تئاتر را در زمره هنرهایی که به انعکاس اخبارشان می‌پردازند قرار نمی‌دهد.

بدیهی است هر هنری در وهله اول نیاز به مخاطب دارد و استقبال مخاطبان همواره به مثابه یکی از مهم‌ترین عوامل پویایی یک هنر شناخته می‌شود. تئاتر نیز به عنوان یک هنر هرچند دارای مخاطبانی کیفی است که همواره پیگیرانه و فعال مسائل تئاتر را دنبال می‌کنند، اما به لحاظ کمیت، تعداد مخاطبان قابل توجهی ندارد. در این میان نیز نبود رسانه‌ای تخصصی و فراگیر برای انعکاس اخبار تئاتر باعث شده تا هم مخاطبان کیفی آن از دسترسی به منابع اطلاعاتی درباره هنر مورد علاقه خود محروم بمانند و هم به لحاظ کمی بر تعداد مخاطبان این حوزه تاثیر گذاشته است. تئاتر علاقه‌مندان بالقوه بسیاری دارد که به دلیل اطلاع‌رسانی نامناسب تئاترهایی که روی صحنه می‌روند از دیدن هنر مورد علاقه خود محروم مانده‌اند. اگر این تعداد مخاطب بالقوه نیز بر تعداد مخاطبان همیشگی تئاتر افزوده شود قطعا اتفاقات خوشایندتری را در حوزه تئاتر کشور شاهد خواهیم بود.

از سوی دیگر آن دسته از مخاطبان کیفی تئاتر نیز مانند مخاطبان پیگیر سینما و تلویزیون علاقه‌مندند تا در جریان نقد نمایش‌های روی پرده یا حتی دیدگاه‌های هنرمندان این هنر قرار بگیرند که تاکنون فرصت‌های محدودی در اختیار این گروه از مخاطبان قرار گرفته است. درواقع اغلب مخاطبان کیفی تئاتر دوست دارند تا از طریقی به غیر از حضور در سالن‌های نمایش نیز بتوانند در جریان مسائل پیرامون این هنر قرار بگیرند و هرچه چنین فضاهایی بیشتر فراهم شود تئاتر کشور پویاتر و فعالانه‌تر ادامه حیات خواهد داد.

تلویزیون پتانسیل بالایی برای ایجاد این فضا دارد چراکه هم مخاطبان عام و هم مخاطبان خاص با این رسانه ارتباط برقرار می‌کنند و به جهت در دسترس‌تر بودن، گزینه مناسبی برای اطلاع‌رسانی است. درمیان شبکه‌های تلویزیونی شبکه 4 که از همان ابتدای تاسیس همیشه سعی کرده گوشه چشمی به هنر تئاتر داشته باشد، برنامه‌ای را از فصل بهار روانه آنتن کرده است که تحت عنوان مجله تخصصی تئاتر به صورت تخصصی به اخبار، حاشیه‌ها و دعوت از افراد فعال در این حوزه می‌پردازد. قالب کلی برنامه مجله تئاتر همان قالبی است که پیش از اینها در برنامه « نود» و« هفت» مورد تایید و استقبال مخاطبان قرار گرفته است. محوریت این برنامه نیز بر نقد و بررسی مسائل پیرامون تئاتر کشور استوار است و از زوایای مختلف هر هفته سعی می‌کند تا متن و حاشیه‌های تئاتر را زیر ذره‌بین قرار ‌دهد.

با این اوصاف دور از انصاف نخواهد بود اگر بگوییم مجله تئاتر، هم در جذب مخاطبان جدید به حوزه تئاتر کمک کرده است و هم به واسطه تزریق اطلاعات جدید به علاقه‌مندان کیفی آن توانسته نیازهای این قشر از مخاطبان تئاتر را نیز به‌خوبی برطرف کند.

می‌توان گفت از زمانی که مجله تخصصی تئاتر در قالب یک مجله تصویری به صورت هفتگی مسائل صنفی، حرفه‌ای و تخصصی این هنر را مورد کنکاش قرار می‌دهد هنرمندان عرصه تئاتر نیز احساس می‌کنند بیشتر از قبل دیده می‌شوند و تریبونی در اختیار آنها قرار گرفته که هم برد رسانه‌ای وسیع‌تری دارد و هم خارج از چارچوب قصه و نمایش می‌توانند با مخاطبان خود ارتباط برقرار کنند.

در مجله تئاتر بخش‌های متنوعی تدارک دیده شده تا تنها برنامه تخصصی این حوزه جامعیت نسبتا قابل قبولی داشته باشد. نقد حضوری نمایش‌های روی صحنه که در آن یک منتقد با حضور در صحنه تئاتر و در حال اجرا با تهیه‌کننده و کارگردان آن نمایش به گفت و گو می‌نشیند یکی از بخش‌های ثابت این برنامه است که شاید مهم‌ترین بخش آن نیز محسوب شود. نقد در اغلب هنرها همواره مهم‌ترین کارکرد را در شناسایی نقاط ضعف و تاکید بر نقاط قوت داشته است و هرچه یک هنر بیشتر در معرض نقد قرار بگیرد موفق‌تر خواهد بود.

اطلاع‌رسانی درخصوص اخبار حوزه تئاتر نیز از دیگر بخش‌های این برنامه است که طی یک گفت‌وگوی دوستانه از زبان چند خبرنگار حوزه تئاتر صورت می‌گیرد و مخاطبان را تاحدود زیادی در جریان نمایش‌های روی پرده و همچنین جشنواره‌های مرتبط با این حوزه قرار می‌دهد.

مرور اخبار بین‌الملل تئاتر جهان نیز از جمله بخش‌های این مجله تصویری است که می‌تواند علاوه بر مخاطبان تئاتر مورد استفاده خود اهالی تئاتر نیز قرار بگیرد تا هرچه بیشتر اطلاعات خود را در این زمینه به روز کنند.

بررسی وضعیت تئاتر در شهرستان‌ها هم از آن جمله بخش‌هایی است که جای خالی آن در رسانه‌هایی که به تئاتر می‌پردازند احساس می‌شد و مجله تئاتر فضایی را به‌وجود آورده که فعالیت هنرمندان و پیشکسوتان تئاتری شهرستان‌ها در گفت‌وگو با خود آنها نیز انعکاس یابد.

اختصاص فرصت پخش زنده به این برنامه نشان می‌دهد که این حوزه برای دست‌اندرکاران شبکه 4 اهمیت دارد و همچنین این نوید را به مخاطبان می‌دهد که میان آنها و علاقه‌مندان سینما و فوتبال تبعیضی وجود ندارد.

این برنامه با دعوت از پیشکسوتانی چون علی نصیریان و همچنین مسوولان دست‌ اندرکار تئاتر کشور در هفته‌های گذشته نشان داد که در میان اهالی این هنر جایگاه خودش را پیدا کرده و می‌تواند برنامه‌ای تاثیرگذار در عرصه تئاتر کشور باشد. همچنین استمرار در اختصاص هر برنامه به موضوعی خاص پیرامون مسائل تئاتر، رفته رفته این برنامه را در جایگاهی قرار خواهد داد که به‌عنوان مرجعی بی‌طرف به آسیب شناسی حوزه تئاتر بپردازد و حتی در تصمیم‌گیری‌های کلان با بحث و بررسی پیرامون دیدگا‌ه‌های مسوولان و هنرمندان به عنوان پلی ارتباطی هر دو گروه را در جریان دیدگاه‌های یکدیگر قرار دهد.

استفاده از افرادی که سال‌ها در این حوزه فعال بوده‌اند به عنوان دست‌اندرکاران مجله تئاتر نیز از دیگر عواملی بوده که توانسته در ارتقای جایگاه آن در میان اهالی تئاتر موثر باشد؛ به‌طوی‌که اغلب آنها، این برنامه را از خودشان ‌می‌دانند و به آن اعتماد کرده‌اند.

درمجموع مجله تئاتر هرچند هنوز در ابتدای راه قرار دارد، اما از آنجا‌ که مسیر را درست انتخاب کرده و مبنا را بر نقد سازنده قرار داده، در همین مدت محدود هم تاثیرگذار بوده است.