تغییر کاربری، تهدید زمین‌های کشاورزی

 بررسی‌ها نشان می‌دهد، هزینه‌های بالای تولید، خرد و کوچک بودن زمین‌های کشاورزی و افزایش روند خرید زمین در گیلان از سوی افراد غیر بومی مهم‌ترین علل بی رغبتی شالیکاران و فروش شالیزارهایشان شده است.

گیلان 238 هزار هکتار شالیزار دارد که سالانه 750 هزار تن برنج ازآنها برداشت می‌شود و این مقدار برنج به طور میانگین غذای حدود 20 میلیون نفر را تامین می‌کند.

احمد سمیع زاده، کشاورز 45 ساله ساکن دافچاه خمام می‌گوید: 20 سال است بر روی زمینم کشاورزی می‌کنم اما هر سال هزینه کشاورزی بیشتر و درآمدش کمتر می‌شود.

او با انتقاد از قیمت بالای تامین نیروی کار، نهاده‌های کشاورزی از قبیل کود و سم و قیمت بالای اجاره ماشین‌های کشاورزی می‌افزاید: درآمد ناخالص شالیزاری به وسعت یک هکتار حدود 5 میلیون تومان است درحالیکه برای تولید برنج درچنین زمینی باید حدود 2 میلیون تومان هزینه کرد.

سمیع زاده اضافه می‌کند: قیمت شالیزارهای شمال کشور به شدت افزایش یافته است و در برخی موارد به 70 میلیون تومان به ازای هر هکتار هم می‌رسد.

این کشاورز تاکید می‌کند: درآمد سالانه 3 میلیون تومانی از زمینی که 70 میلیون تومان ارزش دارد، رغبتی برای ادامه فعالیت کشاورزی باقی نمی‌گذارد.

حسین بابایی دیگر کشاورز گیلانی که اهل روستای آلیان فومن است، می‌گوید: من دلم نمی‌خواهد زمینم را که به آن علاقه دارم بفروشم ولی همسایه هایم با فروش زمین‌های خود مرا مجبورکردند که من هم زمینم را بفروشم زیرا اطراف زمین من پر از ساختمان و ویلا شده و با این شرایط کشاورزی برایم دشوار است.

محمد صالحی کشاورز رودسری نیز به کم بودن درآمد کشاورزان به علت خرد بودن زمین‌های کشاورزی اشاره می‌کند و می‌افزاید: اگر کشاورزی، وسعت شالیزارش بیشتر باشد هزینه‌ها سرشکن و در نتیجه کاهش می‌یابد اما اکنون بیشتر کشاورزان  زمین هایشان کوچک است.

به گزارش واحد مرکزی خبر، معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی گیلان با تایید سخنان کشاورزان می‌گوید: اگرچه دولت با خرید تضمینی برنج و نگاه حمایتی تامین نهاده‌های کشاورزی درصدد حمایت کشاورزان است اما ورود زمین خواران به ویژه در شمال کشور و ازجمله گیلان، باعث اشتیاق کشـاورزان برای فروش زمین هایشان شده است.

بنیادی با اشاره به این‌که خرده مالکیت باعث افزایش هزینه کشاورزی در گیلان است، می‌افزاید: خرد و کوچک بودن شالیزارها باعث محدودیت جدی در مدیریت مزرعه و بالا رفتن هزینه‌های تولید و کاهش درآمد می‌شود.

وی ادامه می‌دهد: متوسط زمین کشاورزی در گیلان بین 7 تا 9 دهم هکتار است که همین امر باعث افزایش هزینه‌های تولید شده است.

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی گیلان با اشاره به ورود زمین خواران به شمال کشور می‌گوید: یک کشاورز به طور میانگین و در شرایط مطلوب سالانه حدود 4 و نیم میلیون تومان درآمد خالص دارد، این در حالیست که در سالهای اخیر خریداران زمین مبالغ هنگفتی به کشاورزان برای خرید زمین هایشان پیشنهاد می‌کنند.

بنیادی می‌افزاید: با توجه به این مسائل کشاورزان خرده پا ترجیح می‌دهند زمین هایشان را با قیمت بالا بفروشند و با سرمایه شان کار پردرآمدتر و درعین حال کم زحمت تری دست و پا کنند.

مدیر امور اراضی سازمان جهاد کشاورزی گیلان هم با اشاره به این‌که تغییرکاربری‌ها در گیلان از سال 69 آغاز شده است، از تغییر کاربری زیاد زمینها در سال‌های اخیر ابراز نگرانی می‌کند و می‌افزاید: در پنج سال گذشته 365 هکتار شالیزار با نظارت سازمان جهاد کشاورزی استان، تغییرکاربری دادند.

علی اکبر برجسته می‌افزاید: در همین مدت با تغییرکاربری 417 مورد معادل 43 هکتار شالیزار به علت نداشتن شرایط تغییر کاربری مخالفت شده است.

وی اضافه می‌کند: اگرچه سازمان جهاد کشاورزی گیلان با توجه به حساسیتی که دراین زمینه وجود دارد فقط برای فعالیت‌های بخش کشاورزی ازجمله دامداریها،مرغ داریها، پرورش ماهی، صنایع تبدیلی و تکمیلی و گلخانه‌ها مجوز تغییر کاربری صادر می‌کند اما دیگر دستگاه‌ها آن چنان که باید برای جلوگیری از تغییر کاربری‌ها جدی نیستند.

مدیر امور اراضی سازمان جهاد کشاورزی گیلان می‌گوید: بررسی‌ها حاکیست در روستاهایی که طرح هادی در آنها درحال اجراست، زمینه تغییر کاربری غیرمجاز بیشتر است.

آقای برجسته می‌افزاید: براساس قانون مسوولیت نظارت بر تغییر اصولی اراضی بر عهده دهیاری هاست و آنان موظفند هرگونه تغییرکاربری غیرمجاز را به مراجع قضایی گزارش دهند.

مدیرکل روستایی و عشایری استانداری گیلان با پذیرفتن این مطلب که نظارت بر تغییرکاربری‌ها در روستاها طبق قانون برعهده دهیاران است، می‌گوید: در پنج سال گذشته 2 هزار و 385 پرونده تخلف ساختمانی از روستاهای گیلان گزارش شده است.

مهدوی با اشاره به این که افراد غیربومی با مراجعه به کشاورزان، با پیشنهاد خرید زمین باعث ترغیب آنان برای فروش زمینشان می‌شوند، می‌افزاید: از این تعداد 500 پرونده متعلق به افراد غیر بومی بود که قصد ویلا سازی داشتند که جلوی ساخت و ساز آنها گرفته شد.

وی اضافه می‌کند: 390 پرونده هم مشمول تخریب بنا شد و صاحبان بقیه پرونده‌ها به پرداخت 38 میلیارد و 708 میلیون ریال جریمه محکوم شدند.

کوتاه سخن این‌که... اقتصادی کردن فعالیت‌های کشاورزی، همکاری جدی همه دستگاه‌های اجرایی به ویژه بخشداری‌ها و دهیاری‌ها در اجرای صحیح قانون و درنهایت ندادن خدمات زیرساختی ازجمله آب، برق، گاز و تلفن به ساخت و سازهای غیرمجاز اشخاص می‌تواند راهکاری موثر برای حل مشکل تغییرکاربری زمین‌های گیلان باشد.