خرمای زاهدان به کام دلالان

استانی که از نظر سطح زیرکشت خرما رتبه اول و از لحاظ میزان تولید رتبه دوم کشور را داراست، در این زمینه از داشتن نام و نشان در اذهان مردم ایران و جهان بی‌بهره است.

وضعیت نامناسب حاکم بر صادرات خرمای تولیدی این استان موجب شده، هویت تولیدکنندگان واقعی این محصول ناشناخته بماند و ارزش افزوده حاصل از زحمت مردان زحمتکش این منطقه در جیب دیگران قرار گیرد.

براساس مستندات موجود، کشت خرما در سیستان و بلوچستان از سابقه 2000 ساله برخوردار است، چنان که نخستین درختان خرمایی که در تاریخ بلوچستان از آن نام برده شده است 327 سال قبل از میلاد مسیح توسط سپاه اسکندر مقدونی به این منطقه وارد شده است.

کارشناسان تاکید دارند که نوع خرمای ربی سراوان در استان سیستان و بلوچستان در جهان نظیر ندارد.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان در گفت‌وگو با مهر اظهار کرد: سطح زیر کشت خرما در سیستان و بلوچستان 44 هزار و 190 هکتار است که از این میزان 34 هزار و 803 هکتار بارور و 9 هزار و 378 هکتار به صورت نهال بوده و در حال حاضر غیربارور است.

محمد کیخا افزود: این استان دومین استان خرماخیز کشور است و شهرستان سراوان اولین منطقه تولید انواع و اقسام خرما در سیستان و بلوچستان است که خرمای ربی آن در دنیا انحصاری و خرمای مضافتی آن از نظر وزن، کیفیت و مرغوبیت در دنیا بی‌نظیر است.

به گفته یکی از کشاورزان سراوانی، بخشی از خرمای مضافتی این شهرستان توسط تجار و دلالان خریداری و به سردخانه‌های شهرستان بم تحویل شده و پس از بسته‌بندی با مارک‌ها و نام‌هایی غیر از سیستان و بلوچستان به خارج صادر می‌شود.

محمدرحیم حسین‌بر افزود: در حالی که در این منطقه مرزی مرغوب‌ترین خرمای دنیا تولید می‌شود، اما همین محصول در اکثر نقاط دنیا با مارک‌های گوناگون ازجمله مارک پاکستان و شهرستان بم و به قیمت بسیار بالایی به فروش می‌رسد ولی نخلکاران این منطقه فقیرترین مردم بوده و همیشه به واسطه‌ها، دلالان و تجار پاکستانی و ایرانی بدهکارند.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان در این مورد گفت: خرمای ربی به علت بافت شکلاتی و نیمه‌خشک، قابلیت نگهداری و شستشو، رنگ سیاه و روشن و شکل کشیده با هسته کوچک از وضعیت مناسب و مطلوب در بازارهای جهانی بخصوص اروپا برخوردار بوده و در نوع خود بی‌نظیر است.

محمد کیخا افزود: در حال حاضر 13 واحد بسته‌بندی خرما متعلق به بخش خصوصی در استان وجود دارد، اما متاسفانه به سبب نداشتن کیفیت مناسب و نبود واحدهای فرآوری این نوع محصول در استان، بخشی از خرما با نام استان‌های دیگر از طریق استان کرمان به کشورهای آسیای میانه صادر می‌شود.

یکی از نخلکاران شهرستان سراوان نیز بیان کرد: سال‌هاست تولیدکنندگان خرما فریاد می‌زنند این صنعت را دریابید تا کی باید ما خرمای خود را با قیمت اندک به دلالان پاکستانی بفروشیم یا واسطه‌های شهرستان بم از ضعف نبود امکان بسته‌بندی، نگهداری و حمل سوءاستفاده کرده و به دسترنج ما لطمه بزنند.

شکرالله دهواری افزود: اراضی این منطقه مستعد برای تولید خرماست به طوری که در نقاطی از این شهرستان نخل به صورت دیم رشد می‌کند.

وی گفت: اگر کشاورزان مطمئن باشند دولت از نخلکاران حمایت و کاری می‌کند تا خرمای سراوان با بسته‌بندی مناسب صادر شود، مسلما این صنعت در منطقه رشد خواهد کرد.

این نخلکار اظهار کرد: پرداخت تسهیلات به کشاورزان و تشکیل تعاونی توسط نخلکاران و همچنین تامین ادوات و ابزار مورد نیاز و ایجاد کارخانجات و واحدهای بسته‌بندی و فرآوری می‌تواند زمینه توسعه کشت نخل و اشتغال را فراهم کند و باعث رشد و توسعه منطقه و تحول در زندگی کشاورزان شود.

جانشین مدیر جهاد کشاورزی ایرانشهر نیز گفت: سالانه بیش از 27 هزار تن خرما از نخلستان‌های این شهرستان برداشت می‌شود.

بامری افزود: در این شهرستان 50 نوع خرما تولید می‌شود که مهم‌ترین آنها مضافتی و ربی است و نوع ربی آن از ارقام زودرس است و دیررس‌ترین خرمای این شهرستان خرمای هلیله می‌باشد.

وی بیان کرد: کار برداشت خرما با برداشت خرمای ربی از نیمه دوم تیر ماه آغاز می‌شود و تا پایان شهریور ماه ادامه دارد.

در استان 44 هزار هکتار نخلستان وجود دارد که در این نخلستان‌ها 170 هزار تن خرما از 70 نوع تولید می‌شود.