در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
یکی از مهمترین انتقاداتی که متوجه نمایندگان مجلس شده، میزان مشارکت و حضور آنها در مجلس است
نمایندگانی که حاشیه را بر متن ترجیح میدهند
مشارکت، حضور و فعالیت کلید واژههایی هستند که این روزها برای مثلث بهارستان و مثلثنشینان آن زیاد به کار رفته و مورد بحث و بررسی قرار میگیرند.
در بخشهای مختلف خبری رسانههای دیداری و شنیداری و همچنین مطبوعات، بارها عکس و فیلم عدد قرمز و به حد نصاب نرسیدن تعداد نمایندگان و تذکرات پی در پی روسای جلسات مجلس در مورد مشارکت نمایندگان در تابلوی اعلان وضعیت صحن علنی مجلس شنیده و دیده شده است.
یکی از مهمترین انتقاداتی که متوجه نمایندگان مجلس در ماههای اخیر شده، میزان مشارکت و حضور نمایندگان مردم در بررسی طرحها و لوایح مجلس است. غیبت غیرموجه و تردد بیش از حد و اندازه برخی وکلای ملت نیز مزید بر علت شده تا علاوه بر انتقادات رسانهای به نوع عملکرد برخی نمایندگان، صدای اعتراض برخی دیگر از نمایندگان را نیز در بیاورد که شان و منزلت جایگاه قانونگذاری کشور با این نوع انتقادات زیر سوال میرود و این یکی از مهمترین بحثهایی است که این روزها خانه ملتیها و رسانههای منتقد و مدافع آنها را مشغول خود کرده است.
عدم مشارکت برخی نمایندگان در ادوار مختلف مجلس مسالهای طبیعی بوده و بر اساس حوزه انتخابیه، سطح تحصیلات، سوابق کاری، سیاسی و مسائلی از این دست بخشی از نمایندگان فعالتر و پررنگتر و دستهای ساکتتر و کمرنگتر از بقیه نشان میدادند، اما این کمرنگ بودن در مشارکت در مجلس بیشتر نمایان و عیان شده است.
به طور مثال هنگام رایگیری مواد طرح اصلاح الگوی مصرف انرژی در یکی از جلسات پاییز امسال مجلس، 282 نماینده در رایگیری شرکت نکردند که این مساله با تذکر مصباحیمقدم، نماینده مردم تهران روبهرو شد. وی در تذکری آییننامهای با اشاره به بند 11 ماده 23 آییننامه داخلی مجلس که در خصوص حفظ شأن، منزلت و اقتدار مجلس است خطاب به علی لاریجانی رئیس مجلس گفت: شما نگاهی به صحن مجلس بیندازید و ببینید نمایندگان آیا واقعا به کار رایگیری مشغول هستند یا به کار دیگر. این در حالی بود که به گزارش جامجم آنلاین، هنگام رایگیری ماده 11طرح اصلاح الگوی مصرف انرژی 52 نفر، ماده (12) 33 نفر، ماده (13) 46 نفر، ماده (14) 25 نفر، ماده (15) 36 نفر، ماده (16) 44 نفر و ماده (17) 46 نفر و در مجموع 282 نفر در مواد این طرح در رایگیری شرکت نکردند.
استفاده نمایندگان از همکاران برای کارت زدن به جای یکدیگر، حضور عجیب برخی نمایندگان هنگام رایگیری در راهروهای محل استقرار خبرنگاران و گپ و گفتهای تلفنی آنان یا حتی روزنامه خواندن برخی از آنها هنگام نطق نمایندگان به سوژههایی تکراری برای رسانهها بویژه عکاسان تبدیل شده است که جایگاه مجلس را در صورت ادامه خدشهدار میکند.
بر اساس آییننامه داخلی مجلس شورای اسلامی، حدنصاب تعداد نمایندگان برای رسمیت یافتن جلسات علنی مجلس 194 نفر است؛ در حالی که در بیشتر جلسات مجلس این رقم با سرعتی باور نکردنی بالا و پایین میشود که نشاندهنده خروج و ورودهای زیاد در صحن هنگام بررسی موادی قانونی است که قرار است سرنوشت حقوقی یک کشور را رقم بزند و شاید گاهی آرائی اندک نتیجه آنها را کاملا تغییر دهد.
لبخند موسی قربانی
موسی قربانی، نماینده مردم قائنات در مجلس شورای اسلامی در مواجه با سوال ما که پرسیدیم چرا برخی نمایندگان مجلس در مباحث مختلف تا این حد در مجلس کم مشارکت میکنند، ابتدا لبخندی زد و گفت باید از خودشان بپرسید و وقتی ما از وی نظرش را به عنوان یکی از همکاران نمایندگان جویا شدیم، گفت: «اینکه یک سری خاص صحبت کنند و بقیه حرف نزنند مشکلی ندارد، زیرا هر موضوعی در تخصص عدهای است.
اما این که تعدادی از نمایندگان اصلا به مباحث حساسیت نشان نداده و در رای گیری مشارکت نکنند بد است که به نظر من دلیل آن بیتفاوتی است.» وی در پاسخ به این که آیا این دسته از نمایندگان قصد دارند خود را زیر پرچم فرد خاصی در مجلس ببرند، معتقد است که این طور نیست و اینها قدری بیحال و خستهاند. عضو کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس، راهحل رفع این مشکل را در حزبی شدن پارلمان عنوان میکند و در این زمینه میگوید: «مجلس باید 2 طرحی را که در مورد سیستم انتخاب و حوزه انتخابیه داده شده جدیتر مورد بررسی قرار دهد که اساسا سیستم قانونگذاری به آن نیازمند است. شاید با سیستم حزبی این مشکل حل شود. استانی شدن انتخابات نیز میتواند راهحل دیگری باشد. این سیستم فردی شاید نتواند چندان حل کننده مشکلات موجود باشد.»
وی معتقد است این مساله در قالب فراکسیونهای مجلس قابل حل نیست، زیرا مشکل دیگر این است که هیچ شخصی خودش را از شخصی دیگری کمتر نمیداند. از سوی دیگر ضوابط داخل مجلس را همین نمایندگان تنظیم و تصویب میکنند، بنابراین مشکل فوق همچنان باقی میماند و برطرف نخواهد شد.
راهکار خاصی را نمیتوان پیشنهاد کرد
عباس رجایی، رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی در مواجه به این سوال بحق نمایندگان اشاره کرده و معتقد است نباید و نمیتوان هیچ نمایندهای را وادار به مشارکت یا کم کردن مشارکت کرد، زیرا این موضوع در نهایت به تفحص در آرای نمایندگان شبیه میشود. وی گفت راهکار خاصی را نمیتوان در این مورد پیشنهاد کرد، زیرا هر راهکاری تفحص در آرای نمایندگان بوده که خلاف قانون است و آزادی نماینده را از وی سلب میکند.
موسی قربانی: این که یک عده خاص صحبت کنند و بقیه حرف نزنند مشکلی ندارد، زیرا هر موضوعی در تخصص عدهای است، اما این که تعدادی از نمایندگان اصلا به مباحث حساسیت نشان نداده و در رایگیری مشارکت نکنند، بد است
وی میگوید: «مجلس در آییننامهاش برای کمحرفی یا پرحرفی نمایندگان پیشبینی خاصی نکرده و نمیتوان هیچ نمایندهای را وادار به صحبت کرد.از دیدگاه مثبت میتوان به این شکل نتیجه گرفت که چون مباحث تخصصی است برخی صلاح میبینند کمتر صحبت کنند، زیرا صحبتها تخصصی است و افراد متخصص برای صحبت در مسائل ارجح هستند و به همین دلیل هم در صحن کمتر صحبت میکنند.»
نماینده مردم اراک در مجلس به نکته دیگری نیز در این زمینه اشاره میکند: «برخی نمایندگان میبینند که در کمیسیونها نظراتشان تامین شده است، بنابراین صحبت جدیدی درصحن ندارند و سومین بعد این است که دستگاهها الکترونیک هستند و بر اساس زمانبندیهای تعریف شده فرصت مخالف و موافق داده میشود. چهبسا نمایندهای مخالف یا موافق موضوعی باشد، اما دکمه موافقت و مخالفت زودتر زده میشود و نوبت به وی نمیرسد.»
رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس معتقد است در مورد عدم مشارکت برخی نمایندگان مجلس در صحن علنی، دیدگاهی منفی وجود دارد. شاید برخی تصور کنند که دیگران جور آنها را نیز خواهند کشید. برخیها نیز اصالتا کم حرف هستند. مشارکت نمایندگان در رای در کمیسیونها اتفاق میافتد و در صحن علنی هم این مشارکت در کمیسیونها باید در رای دادن ملاک باشد و در مجلس حضور داشته باشند. وی میگوید: «تعداد معدودی هستند که هم حضور کمرنگی در صحن علنی و هم مشارکت کمرنگی در رایگیری دارند.»
علت، مشغله زیاد نمایندگان است
اما سیدشریف حسینی، نماینده مردم اهواز در این زمینه بر خلاف 2 همکار قبلیاش تعادلی میان نظرات برقرار کرده و در عین این که مشارکت ضعیف را ناشی از کمکاری برخی نمایندهها نمیداند معتقد است این مساله به دلیل مشغله برخی از این نمایندگان در حوزههای انتخابیه و درخواستهای بسیار متعدد مردم از آنهاست که گاه موجب بیش از 300 تماس تلفنی به تلفن همراه آنها میشود. سیدشریف حسینی میگوید: «نمایندگان به 2 دسته تقسیم میشوند، نمایندگانی که با نگاه ملی و مشارکت در بحثهای ملی، برنامهها، لوایح و طرحها وارد قضایا میشوند و وقت میگذارند و پیگیری میکنند. دسته دوم نمایندگانی هستند که حوزه انتخابیهشان اولویت کارشان است و در هر دو هم کار و فعالیت میکنند و تفاوتی هم ندارند. این تفاوتها به نمایندهها بر نمیگردد، بلکه به خواستههای حوزه انتخابیه باز میگردد.»
وی میگوید: «شما بعضا نگاه میکنید که نمایندههای تهران 30 نفر هستند و کلان نگرنند و به مسائل ملی نظر دارند، اما از میان حوزه انتخابیهشان ارباب رجوع چندانی ندارند. ولی مناطق جنوبی کشور یا سایر حوزههای انتخابیه از لحظهای که نماینده در مجلس حضور پیدا میکند تا لحظهای که میخواهد خارج شود اربابرجوع دارد. به طور مثال من تا دم پرواز بازگشت به تهران اربابرجوع دارم. همچنین در روزهای جمعه که ملاقات عمومیداریم، اربابرجوعی در حدود 500 نفر را باید جوابگو باشیم. باید توجه کنیم نماینده هم یک انسان است. باور کنید برخی اوقات شاید 3 روزی را که در حوزه انتخابیه بودهایم3 یا 4 ساعت نخوابیدهایم و فشار کاری زیادی داشتهایم. وقتی هم که به مجلس بر میگردیم نگاه ملی به موضوعات را به دلیل تلفنهای متعدد از حوزه انتخابیه و پیگیری کار اربابرجوعان نمیتوانیم انجام دهیم. همه این اربابرجوعان از نمایندگان هر آنچه شما تصور میکنید انتظار دارند و تنها به حل مشکلشان فکر میکنند. از طرفی اخبار منفی در منطقه بابت عدم توجه پخش میشود که باعث میشود یک سری از کارهای اصلی یک نماینده فراموش شود.»
این عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس میگوید: «بنابراین دسته اول کسانی هستند که نگاه ملی داشته، در طرحها و لوایح حضوری فعال دارند که در واقع در حال انجام وظیفه اصلی خود هستند. وظیفه بعدی رسیدگی به حوزه انتخابیه است که بهترین روش تلفیق این دوست. واقعا بسیاری از نمایندگان که عدم حضورشان مشهود است هم دوست دارند در این بعد فعال شوند، اما روزی 300 یا 400 تلفن را جوابگو بودن کار بسیار مشکلی است. اگر بخواهیم نماینده فقط به طرح و لوایح برسد در حق مردم حوزه انتخابیه و خواستههای آن ظلم کرده و برعکس هم از مسائل ملی دور میشود؛ بنابراین به نظر من تلفیقی از اینها بهتر است.»
به هر حال همیشه حد تعادل و تلفیق بهترین راه است و همچنان که دین مبین اسلام دین تعادل است به پیروان خود نیز میآموزد که در تعادل باشند و هرگز افراط و تفریط نکنند. اما نمایندهای که در مجلس شورای اسلامی برای 4 سال مورد اعتماد قرار میگیرد علاوه بر شناخت ابعاد توانایی روحی و جسمی خود باید بداند که در 4 سال نمایندگی بر اساس سوگندی که یاد کرده باید تلاش خود را برای انجام وظایف نمایندگی انجام دهد و این مسالهای است که باید به صورت جدی در آن تامل کرد. دیدن صحنههای بیتفاوتی برخی وکلای ملت مسالهای است که باید به آن به شکلی ویژه دقت کرد و به برخی مردم و رسانهها حق داد که از نمایندگان خود انتقاد کنند. خستگی، بیحوصلگی و حتی عدم مشارکت شاید از یک فرد دانشجوی عادی در سر کلاس درس یا یک کارمند ساده در روزهایی خاص پذیرفتنی باشد، ولی چنین بعدی به لحاظ ماهیت کار نمایندگی از هیچ یک از وکلای ملت قابل قبول نیست، زیرا همه آنان با علم به سخت و طاقتفرسا بودن مسوولیت در این مسیر قدم نهادهاند.
مریم هدیهلو
جامجم
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
