دغدغه‌هایی اصیل در ساختاری ساده

این سریال که محصول سال 2008 سوریه است، 30 قسمت دارد و کارگردانی آن را احمد دعییس و نویسندگی آن را بکر قبانی به عهده دارد. بازیگران این سریال را نیز افرادی چون منذر ریاخته، عبدالکریم قواسمی، عبدالهادی الصباغ، قاسم ملحو، عبیر عبیسی و محمد صداقی تشکیل می‌دهند که در سوریه و در تلویزیون این کشور افرادی نام آشنا برای مردم هستند. نام اصلی سریال زیتون سرخ، «القدس الاولی القبلتین» است و مدیریت دوبلاژ آن را نیز حسین خداداد بیگی به عهده دارد.

سریال درباره فلسطینیانی است که بعد از جنگ جهانی اول و با ورود انگلستان به خاک کشورشان و شروع به شهرک‌سازی برای یهودیان، دست به اعتراض و مبارزه می‌زنند. مردم، راضی به این شهرک‌سازی نیستند و انگلستان علاوه بر این‌که به خواست صاحبان سرزمین اهمیت نمی‌دهد، با قرار‌دادن اسلحه و آموزش‌های نظامی سعی در تقویت ارتش یهودیان می‌کند. حالا ارتش صهیونیست‌ها به قدرتی رسیده است که می‌خواهد به بیت‌المقدس حمله کند. اما فلسطینیان قرار نیست تنها نظاره‌گر این حادثه باشند.

این سریال از زاویه دید زنی روایت می‌شود که نظاره‌گر مصیبت‌ها و رنج‌های مردم و سرزمین‌شان بوده و داستان را برای نسل بعد از خود بازگو می‌کند. ضمن این‌که سریال به رشادت‌های شخصیت‌های مبارزی چون امین الحسینی، حاج‌کامل الحسینی و عزالدین قسام می‌پردازد.

سریال زیتون سرخ نیز با محوریت فلسطین مدتی است که روی آنتن می‌رود و تا حدودی طرفداران خودش را نیز جذب کرده است. سریال با تیتراژ حماسی خوبی که در کنار ترانه‌ای عربی با موضوع آزادی و شهادت پخش می‌شود، سریعا موضوع خود را برای تماشاگر بیان می‌کند، اما این باعث نمی‌شود که بیننده به تماشای اثر میلی نداشته باشد و از پیگیری آن صرف‌نظر کند. موضوع انتفاضه، شهادت و آزادی در کنار داستانی قرار می‌گیرد که قابلیت جذب بیننده را دارد و صرفا یک اثر مستندگونه در خصوص تاریخچه حضور صهیونیست‌ها در فلسطین نیست. در کنار این موضوع مهم تا حدودی سعی شده درامی با قابلیت جذب و سرگرم‌کردن مخاطب نیز قرار داده شود.

البته ضعف تکنیکی و فیلمنامه‌ای در این نوع سریال‌ها به‌وضوح دیده می‌شود و این غیرقابل انکار است. ضعف‌هایی چون دیالوگ و شکل قصه‌گویی، بازی‌های سرد و غیرحرفه‌ای که البته می‌توان گفت تا حدودی طبیعی است، چرا که عرصه تولید فیلم و سریال در کشور سوریه به هیچ وجه به یک صنعت پویا و فعال تبدیل نشده و ظاهرا خیلی هم در این رابطه تمایلی وجود ندارد.

این موضوع تنها به کشور سوریه برنمی‌گردد و با جرات می‌توان گفت که تمامی کشورهای عربی همین‌گونه‌اند. حتی کشور ترکیه با سریال‌هایی نظیر «کلید اسرار» که در تلویزیون ما نیز پخش شده است، نشان داده که خیلی به این عرصه به عنوان یک صنعت نگاه نمی‌کند. این در حالی است که در مقام مقایسه، کشور ما به مراتب از متخصصان، صاحب‌نظران، دانشگاه‌ها و مراکز آموزش سینما و تلویزیون، تجهیزات و امکانات ویژه‌ای برخوردار است و حداقل در منطقه بدون تردید فاصله بسیار زیادی با دیگر کشورها دارد. اما همین سریال‌ها که تقریبا همه از ضعف‌هایشان آگاهند با توجه به تم، هسته اصلی و دغدغه‌ای که دارند و به نوعی مسوولیتی انسانی و اسلامی را یادآور می‌شوند و جزو سریال‌های ارزشمندی قرار می‌گیرند که از سریال‌های غربی ـ که فرهنگ غربی را رواج می‌دهند ـ بهتر و جذاب‌‌تر هستند. همین سلامت هسته اثر باعث می‌شود تا برخی ضعف‌های ظاهری را نادیده بگیریم و آن را به عنوان نسخه‌ای قابل اطمینان برای تماشا پیشنهاد کنیم.