در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
صفویزاده پس از همکاری با برنامه «به خانه برمیگردیم» بیشتر فعالیت خود را در رادیو متمرکز کرد و اکنون اجرای برنامه طنز جمعه ایرانی را در کنار مهران امامیه به عهده دارد. او همچنین با برنامه تلویزیونی «رادیو هفت» همکاری دارد. با او به گفتگو نشستیم تا نظر او را درباره فعالیت در رادیو بیشتر بدانیم.
شما کارتان را با تلویزیون آغاز کردید، اما مدتی از این رسانه فاصله گرفتهاید، برای این تصمیمتان حتما دلایلی دارید؟
در سالهای گذشته تغییراتی در تلویزیون به وجود آمد و برنامهسازان برنامهها هم تغییر کردند و من به برنامههایی که واقعا دوست داشتم دعوت نشدم و اجرای برنامههایی به من پیشنهاد شد که علاقهای به آنها نداشتم. به همین دلیل فکر کردم اگر یک دورهای بیکار باشم، بهتر از آن است که هر نوع برنامهای را اجرا کنم.
شما از تلویزیون به رادیو رفتید، آیا به رادیو علاقه خاصی دارید؟
همیشه اجرای برنامههای تلویزیونی به من آرامش میدهد، وقتی جلوی دوربین مینشینم و با مخاطبم ارتباط برقرار میکنم هیچگونه استرس و نگرانی ندارم و احساس خوبی به من دست میدهد. البته در رادیو هم این احساس را دارم، اما این دو حوزه کاملا باهم فرق دارند و هرکدام با توجه به مشخصات خودش تعریف خاصی دارد. مثلا فضای رادیو بسیار صمیمی و دوستداشتنی است و دلبستگی گویندگان به رادیو هم به واسطه فضای صمیمی رادیو است.
گویندگی در رادیو برایتان چه جایگاهی دارد؟
من رادیو را دوست دارم، اما نمیدانم، چرا شرایط کار در رادیو و تلویزیون اینقدر باهم فرق دارد. شرایط مالی و برنامهسازی رادیو و تلویزیون یکسان نیست به همین دلیل مجری نمیتواند انتخاب واقعی برای کار در رادیو یا تلویزیون داشته باشد. در بسیاری مواقع برخلاف میلش و فقط به خاطر شرایط مالی بهتر مجبور است اجرای تلویزیونی را به کار در رادیو ترجیح دهد. با همه اینها همیشه رادیو برایم جایگاه ویژهای داشته و دارد و من دلبستگی خاصی به فضای رادیو دارم، چون اجرای برنامههای رادیویی همیشه منحصر بفرد است. در رادیو میتوان با مخاطب صمیمانه ارتباط برقرار کرد و این امتیاز را فقط رادیو داراست. در رادیو همیشه آرامش برقرار است و آنجا فقط صداست و گوینده باید با تمام توان خود تلاش کند تا مفهوم اصلی برنامه را به واسطه همین صدا به مخاطبش انتقال دهد.
فرق بین اجرا و گویندگی در رادیو چیست؟
من بیشتر در رادیو کار اجرا انجام دادم تا گویندگی، چون گوینده پایبند متنی است که به او داده میشود و گوینده باید به واسطه آن متن هدفش را بازگو کند، ولی در اجرا، مجری باید در یک لحظه تمام اتفاقاتی که پیش میآید را سامان دهد و ممکن است متنی وجود نداشته باشد. در این شرایط مجری باید با توانایی و تجربیاتش برنامهای را اداره کند.
چه شد که به گروه برنامهساز طنز جمعه ایرانی پیوستید؟
در سال 1378 با همکاری گروه طنز جمعه ایرانی و تعدادی از پیشکسوتان همچون شهلا ناظریان، حسین عرفانی، شوکت حجت، اردشیر منظم و بسیاری دیگر برنامه قند و نمک را روی آنتن رادیو تهران میفرستادیم، اما بعد از مدتی قانون تفکیک گوینده رادیو و تلویزیون اجرا شد و در آن سال من تلویزیون را برای کار انتخاب کردم و از رادیو فاصله گرفتم.
بعد از گذشت چند سال با موافقت معاونت صدا قبول کردند در کنار تلویزیون با برنامه «جمعه ایرانی» هم همکاری کنم. در آن زمان ضبط برنامه جمعه ایرانی دیگر محدود به استودیو نبود و ما باید در فرهنگسراها و سالنهای فرهنگی در کنار مردم نفس به نفس و چهره به چهره حاضران، و قبل و بعد ضبط برنامه از بازتاب آن در بین مردم باخبر میشدیم و این تجربه بسیار خوبی برایم در کار اجرای رادیویی بود.
یک گوینده طنز چه ویژگیهایی باید داشته باشد؟
کسی که وارد کار طنز میشود باید ذوق طنز داشته باشد تا در لحظه بتواند موقعیتهای طنز را خلق کند.
نظر شما درباره راهاندازی برنامه رادیو هفت در شبکه آموزش چیست؟
سالها جای چنین برنامههایی در تلویزیون خالی بود، امیدوارم این برنامه بتواند باعث دوستی و صمیمیت بیشتر بچههای رادیو و تلویزیون شود و چنین برنامههایی به طور مشترک هم در رادیو و هم در تلویزیون ساخته و پخش شود.
این نوع برنامههای چه تاثیری در مخاطبان رادیو دارد؟
برنامهسازان، گویندگان و مجریان رادیو معمولا دیده نمیشوند و مخاطبان رادیو تمایل دارند تصویر و چهره کسانی را که سالهاست صدای آنها را میشنوند، ببینند. برنامههایی مانند «رادیو هفت» این امکان را برای مخاطبان رادیو فراهم میکند.
البته بسیاری از کارشناسان و همکاران رادیویی شما بر این باورند که نباید به تخیل مخاطب تصویر بخشید و مخاطب رادیو باید آن طوری که دوست دارد، عوامل رادیو را تصور کند و این همان ویژگی منحصر به فرد رادیو است. نظر شما در این باره چیست؟
من با این عقیده مخالفم، چون خیلی مواقع پیش میآید که مخاطب صدایی را در رادیو میشنود که خیلی برایش جذاب نیست، اما وقتی اجرای آن شخص را در تلویزیون میبیند، برایش جذاب میشود یا صدایی را سالها در ذهن خود ذخیره کرده و همیشه به آن علاقه داشته است، اما تصویری که کاملکننده آن صدا بود را نداشت، بنابراین این دو رسانه میتوانند بسیاری مواقع مکمل مناسبی برای یکدیگر باشند.
شما به عنوان گوینده رادیو هفت با اجرای چنین برنامههایی چه حسی پیدا میکنید؟
حضور در فضای رادیو با تعریف تلویزیون حس جالبی است، رادیو هفت به دور از هیاهوی برنامههای تلویزیونی بدون استرس و با برنامهریزی دقیق روال منسجم خودش را طی میکند و بسیار هم مورد استقبال قرار گرفته است.
شما که مدتی برنامهساز و نویسنده رادیو بودید، جای چه نوع برنامههایی را در رادیو خالی میبینید؟
برنامههایی که من به عنوان گوینده احساس نزدیکی و رفاقت بیشتری با مخاطبم داشته باشم. برنامهای که به دور از پیچیدگیهای متنی و اجرا، بسیار روان و صمیمی باشد طوری که شنونده، مجری را باور کند و قبول کند که او با تمام عشقش پشت میکروفن رادیو نشسته و برنامه اجرا میکند.
با توجه به تکنولوژی جدید که شنوندگان برنامهها به طور لحظهای از طریق پیامک نظرات خود را درباره برنامه مطرح میکنند اجراهای رادیویی نیز باید نسبت به گذشته تغییر کرده باشد. درست است؟
با این شرایط مجری یا گوینده به طور ناخودآگاه در معرض داوری قرار میگیرد بنابراین مدام باید مواظب کلمه به کلمه و جملههایی که در برنامه مطرح میکند، باشد. این روش او را وادار به خلاقیت و نوآوری میکند.
دوست دارید در آینده چه تحولاتی در رادیو ایجاد شود؟
کاش در رادیو شرایطی مهیا شود که بتواند رادیوی محلی داشته باشد. رادیوهای محلی میتوانند به طور لحظهای منعکسکننده وقایع روز باشند. به دور از ساختار برنامهسازی سنتی و چارچوبی که برای همه برنامهها ترسیم شده، خیلی خودمانی و عامیانه برنامه تولید کنند. رادیوهای محلی میتوانند در رفع مشکلات مردم، موثر باشند.
زینت پستادست
گروه رادیو و تلویزیون
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: