آب اکثر استخرهای عمومی که مورد استفاده شناگران است در اثر جدا شدن موادی از بدن شناگران همانند: مو، چربی، میکروبهای دستگاه تنفسی، گوارشی، تناسلی، سایر باکتریهای مضر و مواد زاید موجود در روی پوست بدن، آلوده میشود و چون میزان این آلودگی بر اثر شمار و استفاده افراد مختلف از استخر به طور مرتب رو به افزایش است، بنابراین میتواند محل بسیار مناسبی برای آلوده شدن و فعالیت میکروبها باشد به گونهای که بیماریهای جلدی و پوستی، بیماریهای گوارشی، اسهالها، عفونت گوش، حلق و بینی و بیماریهای انگلی را به همراه خواهد داشت.
اقدامات بهداشتی برای پیشگیری از آلودگی
با این که تابستان و گرمای آن، بازار استخر و شنا را پررونق میکند ولی نباید فراموش کرد که قبل از هر چیز باید از سلامت آبی که قرار است در آن شنا کنید، مطمئن شوید و از بلع آب جدا خودداری کنید.
برای جلوگیری از انتشار آلودگیهای میکروبی و انگلی حاصل از انتقال بیماری شناگران، باید آب استخر دائما گندزدایی و تصفیه شود و از پذیرش بیش از حد ظرفیت استخرها جدا خودداری کرد و به محض ملاحظه تعداد کثیری از شناگران در آب، از وارد شدن به آب خودداری کنید تا کمی استخر کم جمعیتتر شود.
به اعتقاد دکتر نورمحمدپور نباید فراموش کنیم که حوضچههای اطراف استخر، رختکنها و دوشها میتوانند در انتقال بیماریها نقش داشته باشند، بنابراین ضدعفونی کردن آنها را نباید از یاد برد، همچنین هر شناگر بایستی از مایو، کلاه، حوله و دمپایی مجزای مربوط به خود استفاده کند، چرا که اشتراک در استفاده از این وسایل میتواند بیماریهای زیادی را به همراه داشته باشد.
طبق تحقیقات به دست آمده، سرماخوردگی، جوش، تبخال و سایر بثورات جلدی هر یک به تنهایی میتوانند سبب آلودگی آب شوند.
دکتر نورمحمدپور ضمن اظهار این که شناگران باید قبل از ورود به استخر دوش بگیرند و پس از خروج از استخر بدن خود را با مواد شوینده خوب بشویند و در صورت داشتن پوست خشک استفاده از لوسیونهای نرمکننده را فراموش نکنند، درخصوص اصول مراقبت از پوست میافزاید: با توجه به تابش نور آفتاب، در صورت عدم مراقبتهای لازم از پوست و چشمها زمینه ایجاد گروه دیگری از اختلالات پوستی و حتی بینایی برای فرد فراهم میشود که در برخی موارد استفاده زیاد و غیراستاندارد از کلر و سایر موارد مربوط به ضدعفونی و تصفیه آب استخر نیز سبب تحریک پوست و چشم میشود.
به طور خلاصه برای شنا باید حتیالامکان از استخرهای استاندارد که از سیستمهای تصفیه مناسب و کنترل غلظت کلر و سایر مواد افزودنی به آب برخوردارند استفاده کرد.
این عضو هیات علمی دانشگاه در ادامه تاکید میکند: شنا در آبهای آزاد همانند برکهها، رودخانهها و حتی ساحل دریا در برخی موارد مخاطراتی چون تماس با آلودهکنندههای شیمیایی و ارگانیسمهایی مانند قارچها، جلبکها و آبزیان تکسلولی و بعضا بیماریزا را به دنبال دارد، نمونه بسیار شایع این حالت به خارش شناگران موسوم است که ناشی از حمله نوعی لارو انگلی مربوط به سگ و گربه به پوست انسان است. زخمی شدن پوست در این آبها نیز ممکن است منجر به عفونتهای بعضا خطرناک با برخی ارگانیسمهای عفونی شود.
پوست و موهایی که خشک میشوند
خلاف تصور عموم، مو نیز همچون پوست میتواند بعد از تماس طولانی مدت با آب دچار خشکی شود، بنابراین نیاز به مراقبت دارد و به همین جهت استحمام با آب سالم پس از شنا امری ضروری است.
البته به اعتقاد دکتر عباس کریمیان، شستشو پس از شنا، سبب از بین رفتن آلودگیهای احتمالی و نیز کلر و سایر مواد شیمیایی از روی پوست شده و ریسک تحریک پوستی بعدی را کاهش میدهد.
در این میان دوستداران ورزش شنا باید توجه داشته باشند تا از پا برهنه راه رفتن در حاشیه استخرها خودداری کنند، چرا که این امر از انتقال عفونتهای بسیار شایع مانند زگیلهای کف پا و نیز عفونتهای قارچی پوستی پا تا حد زیادی جلوگیری میکند و در صورتی که فردی با هرگونه بیماری پوستی مانند زگیل یا عفونتهای قارچی پوستی مواجه باشد، بایستی تا درمان کامل، از شنا در استخرهای عمومی خودداری کند. وی اذعان میکند: خشکی پوست بعد از شنا با استفاده از صابونهای ملایم برای دوش گرفتن و کاستن از مدت استحمام وکمک لوسیونهای مرطوبکننده پوست تا حدی قابل برطرف شدن است و در صورت ادامه تحریک و بخصوص در صورت بروز خارش و التهاب مراجعه به متخصص پوست ضروری است، ولی در صورتی که لباس شنا مرطوب بوده و مدت طولانی با پوست در تماس باشد ممکن است سبب بروز التهاب و عفونت در پوست شود و خود را به صورت جوشهای چرکی نشان دهد که نیاز به درمان مناسب دارد. بسیاری بر این اندیشهاند که فقط استخرها میتوانند بیماریزا باشند و این موضوع ارتباطی با حوضچههای جکوزی، سونا و... ندارد در حالی که استفاده از تاسیسات آب داغ با فشار، موسوم به Hot tube یا جکوزی ممکن است سبب التهاب ریشههای مو با ارگانیسم خاصی موسوم به سودومونا شود که به صورت جوشهای چرکی خارشدار بروز میکند و ممکن است نیاز به درمان خوراکی داشته باشد. این پزشک متخصص میافزاید: افرادی که دچار حساسیت و اگزما هستند، باید بدانند که انتخاب وسایل و لباس شنا در آنها باید بسیار با دقتتر از بقیه انجام شود تا آلرژی، آنها را دچار تحریک و اگزمای ناشی از لباس و سایر وسایل شنا نکند.
زخمها و خراشیدگیهای ایجاد شده در محیط استخر و بخصوص دریا باید دقیقا مورد درمان و مراقبت قرار گیرند، چرا که احتمال عفونت با ارگانیسمهای غیرعادی در این موارد خاص وجود دارد.
شنا کردن در برکهها و رودخانهها و سایر آبهای آزاد ممکن است شخص را در معرض ابتلای بیماریهای انگلی مانند لارو شیستوزومیاز انسانی یا حیوانی قرار دهد. همچنین برخی از این آبها با انگلهایی چون زالو آلوده هستند که ممکن است سبب بروز دردسر برای افراد شوند، ولی نباید فراموش کرد که باید از شیرجه زدن در این آبها (آبهای آزاد) خودداری کرد، چرا که احتمال ابتلا به نوعی عفونت انگلی بسیار خطرناک در پردههای مغزی وجود دارد که در اغلب موارد کشنده است.
وی همچنین عفونتهای قارچی و زگیلهای کف پا را از موارد بسیار شایع در استخرهای عمومی به شمار برده و علائم آن را خارش و التهاب پوست پا، لای انگشتان، کشاله ران و نیز ضایعات شبیه میخچه روی دست و پا عنوان میکند که برای جلوگیری از ابتلا، رعایت بهداشت شخصی و استفاده از وسایل فردی ضروری است.
چه کسانی مستعد بیماریهای آبی هستند؟
طی تحقیقاتی که به عمل آمده کودکان، زنان باردار و افرادی که دچار ضعف سیستم ایمنی بدن هستند (مثلا افرادی که سابقه شیمی درمانی دارند) در صورتی که در معرض این بیماریها قرار بگیرند، دچار مشکلات جدی خواهند شد. بنابراین بهتر است این دسته قبل از شنا با پزشک خود مشورت کنند و فراموش نکنند که یک ورزش و تفریح ساده همچون شنا میتواند شرایط زندگی را برای آنها بسیار بهتر و لذتبخشتر کند.
مراقب چشمهایتان باشید
به گفته دکتر نورمحمدپور غلظت کلر و سایر مواد ضدعفونیکننده آب استخر، یکی دیگر از عواملی است که ممکن است سبب خارش و خشکی پوست قرمزی و احساس سوزش چشم شود که در این شرایط، بخصوص شک به عفونت چشمی حتما باید به چشمپزشک مراجعه کرد، ولی با این حال نمیتوان شنا را از دسته ورزشهایی محسوب کرد که به چشم آسیب وارد میکند.
تحقیقات نشان میدهد بسیاری از شناگران در حین و برخی دیگر پس از شنا، با چشمان قرمز خود مواجه میشوند که به خودی خود نمیتواند مشکلساز باشد، چرا که کلر به خاطر ضد عفونی کردن و از بین بردن باکتریها به آب اضافه میشود و زمانی قرمزی چشم مشکلساز میشود که کلر در مجاورت نیتروژن یا آمونیاک قرار بگیرد و از ترکیب آنها کلرامین تشکیل شود که لایه موقتی بر روی قرنیه ایجاد میکند و سبب التهاب، حساسیت، خشکی و قرمزی چشم میشود که به این وضعیت التهاب قرنیه (کراتیت) گفته میشود و برخلاف تصور عموم، این قرمزی به وسیله قطرههای کاهشدهنده قرمزی چشم التیام پیدا نمیکند، بلکه استفاده از قطره اشک مصنوعی میتواند بسیار کمککننده باشد، ولی اگر قرمزی و التهاب چشم بیش از حد معمولی باشد، استفاده از عینکهای شنا توصیه میشود تا هیچ آبی به داخل چشم نفوذ پیدا نکند.
جالب است بدانید بسیاری بر این اندیشهاند که زیادی کلر موجود در آب باعث قرمزی چشم میشود، در صورتی که واقعیت برخلاف این است و پزشکان معتقدند: کم بودن کلر آب باعث به وجود آمدن این مشکل میشود و حتی آن بوی تندی که شناگران تصور میکنند به دلیل زیادی کلر است میتواند دلیل خوبی برای کم بودن کلر باشد.این متخصص پوست و مو تصریح میکند: با توجه به اثبات نقش موثر و مضر نور آفتاب در ایجاد پیری پوست و سرطانهای پوستی و نیز صدمه به عدسی چشم، استفاده از کرمهای ضد آفتاب مناسب برای جلوگیری از سوختگی پوست و استفاده از عینکهای ضد آفتاب مناسب ضروری است و بهتر است افراد در صورت ابتلا به هرگونه بیماری پوستی، پیش از شنا در استخرهای عمومی با پزشک متخصص درخصوص درمان و پیشگیری از انتقال عفونت به سایرین مشورت کنند.
باران هرویزاده
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم