پرداخت الکترونیک ؛ فرصتها و چالشها

رادیو گفت و گو: همایشی که 23 تیر ماه بر همین موضوع استوار است، درباره دستور جلسه اش صحبت بفرمائید.

روحانی نژاد: کنفرانس ملی پرداخت الکترونیک با هدف نزدیک کردن دو بخش مهم از اقتصاد ما یعنی بخش بانکی و بخش مخابراتی کشور، پایه ریزی شده است. تا الان اتفاقی که در حوزه پرداخت الکترونیکی و بانکداری الکترونیکی در کشور افتاده مبتنی بر برنامه ریزی های مستقلی بوده که آْن بخش برای خودشان داشته است.

بطور مشخص بانکهای ما از طریق اینترنت و تلفن ، خدمات بانکداری را در اختیار مشتریان قرار می دهند. این فرایند یک فرایند مستقلی است. از طرف دیگر بدنه مخابرات بخصوص شرکت مخابرات ایران پس از خصوصی شدن نیاز دارد به فکر برنامه های جدیدی برای افزایش درآمدی خودش باشد، قطعا بانکها یکی از مشتریان جدی و مطرح بخش مخابراتی خواهند بود.

این همایش فرصتی میتواند باشد که این دو بخش دیدگاههای خودشان را مطرح کنند. فرصتها و چالشهایی که برای توسعه و پرداخت های الکترونیک کشور مطرح می بینند و با آنها برخورد دارند را مطرح کنند بتوانیم در آن کنفرانس جمع بندی هایی داشته باشیم ودرانتهای آن راه حلهایی برای رفع مشکلات و فرصتها را به آن برسیم.

خود وزارت ارتباطات و فن آوری اطلاعات و دولت برای برنامه 5 ساله پنجم هدف گزاری کرده است ورسیدن به 80 درصد پرداختها بصورت الکترونیکی که قطعا این عدد ،عدد بسیار بزرگی است. در این کنفرانس هدفمان این است که راه حلهای رسیدن به این هدف و محور را بررسی کنیم و ببینیم چه مشکلاتی پیرامون ما است تاانشاالله جایگاه مان را در منطقه افزایش دهیم.

رادیو گفتگو:  چرا ما تا حالا نتوانسته ایم توسعه خدمات پرداخت الکترونیک را بطور مناسب محقق کنیم.این بسترها برای تحقق این مساله در کشور ما وجود دارد؟

روحانی نژاد: بطور کلی برای رسیدن به هر فرصتی در اقتصادمان سه محور را باید فراهم داشته باشیم. یک بحث تکنولوژیک و بحثهای فن آوری است. الان تکنولوژی ها و فن آوری ها در حد وسیع وجود دارد و این امکان را برای بانک ونظام بانکی فراهم کرده که بتوانند با کیفیت بیشتر اطلاعات را جابجا کنند . الان به نظر می رسد که این امکان فراهم تر است.

بعد دیگر دیدن راه حلهای قانونی بحث است. ما تا چند سال قبل قوانین و مقررات لازم را در جامعه نداشتیم. آیین نامه های این بحث فراهم نبود. در مجلس  هم این بحث اتفاق افتاده است در نهایت داشتن یک سری ایده های کسب و کارانه مبتنی بر کسب و کار، که در این چند سال اخیر هم می بینیم که شرکتهای خصوصی خوب فرود کردند بطور مثال اکثر مغازه ها پایانه فروش گذاشتند که اکثر پایانه های فروش توسط شرکتهای خصوصی ارائه خدمت می شود به نظر می رسد این سه محور یعنی فنآوری مقررات ایده های کسب وکار هم اکنون نسبت به 10 سال قبل خیلی بهتر فراهم شده است.

الان چیزی که حلقه مفقوده بوده که امیدواریم در سالهای آتی به آن برسیم عزم مدیریتی سیاستگزاران ما بوده است. قطعا بدون عزم مدیران در لایه سیاستگزاری در کشور هیچ خدمتی نمی تواند در کشور به نحو احسن پیاده شود. امیدواریم با هدف گزاریی که خود دولت کرده که 80 درصد  آن به نظر می رسد فراهم شده در چند سال آتی بتوانیم عقب ماندگی هایمان را جبران کنیم.

رادیو گفتگو: چرا تا الان توسعه خدمات الکترونیکی بطور مناسب تحقق پیدا نکرده است آیا ما زمینه های لازم را داریم، تا این مساله محقق شود؟

مطهری: موضوع پرداخت های الکترونیک، تجارت الکترونیک، دولت الکترونیک ما در واقع طبق مباحث روز دنیا مطرح می کنیم. اینکه کشورها در زمینه هایی از ما سبقت گرفته اند درست است ولی در واقع ما نقطه صفر نیستیم ما کارها و حرکتهایی کرده ایم لاکن با شتاب دنیا نتوانستیم حرکت کنیم اما شتاب می گیریم تا به آن هدف برسیم.کشورهایی که سواد کاری و زیر ساختهای این بحث را دارند همه اینها دست به دست هم می دهد تا آنها به اهداف خوبی برسند که ما هم این حرکت را شروع کردیم و یک حرکت عمومی لازم است.بحث مدیریتی هم است و در آینده هم بیشتر می شود.تا ما به این اهداف برسیم.

 ما در کشور زیر ساختهای خوبی داریم و هزینه هایی هم در کشور شده است زیر ساختها درصد قابل توجهی غیر قابل استفاده مانده و بهره وری از آنها 30% یا 40% می باشد.با همکاری مجموعه ها زیر ساختهای قانونی و حقوقی و مقرراتی ،انشاالله بتوانیم به آن اهداف عالی که مخصوصا دولت ما رویکرد خوبی دراین برنامه پنجم دنبال می کند بتوانیم عقب ماندگی هایی که همه ما از آن رنج می بریم را جبران کنیم.

رادیو گفتگو: در خیلی از کشورها مساله همان زیر ساختها و آموزش است در کشور ما این همسویی وجود دارد هم زیر ساختها انجام شده باشد و همزمان هم مردم آموزش لازم را دیده باشند تا این فرهنگ در جامعه تامین یافته باشد.

 مطهری: زیر ساختها یک نگاه همه بعدی لازم دارد که به چه چیزهایی ما زیر ساخت می گوییم بعضی زیر ساختها زیرساختهای فنی هستند یک وقت زیر ساختهای مقرراتی و حقوقی است و یک وقت زیر ساخت فرهنگی است اینها ملاک نیست مخصوصا در بعد فرهنگی و اجتماعی هنوز به آن نقطه خوب نرسیدیم .ما دربحث الکترونیکی از طریق اینترنت و تلفن گویا دسترسی داریم ولی هنوز ما در سطحی که پرداختها صورت می گیرد، از نظر اجرایی قانع نیستیم لاکن نیاز است مردم هم آماده شوند.

 از نظر فرهنگی همه بیایند و وارد این فضا شوند. فضا فضای دیجیتالی است وما باید از توانمندی های این عرصه بهره برداری کنیم . همین که مردم بدانند پرداخت قبض از طریق الکترونیک امکان پذیر است در بخش اجرایی هم بحث دارد. ما از سالها قبل دنبال اعتباری کردن تمام پرداخت ها و قبوض تلفن سیستم ها هستیم. این به این موضوع نیست که بیاییم قبض ها را حذف کنیم همه باید بصورت همگرا و موازی در راستای رسیدن به این هدف کمک کنیم.

به حدی برسیم که این هزینه های هنگفتی که در مسیر داریم بصورت مستقیم وغیر مستقیم از اینها حفظ بشویم اگر اینها را جدا کنیم . مواردی کلان که در کشور است که در اقتصاد ما نیز بسیار موثر است. در بحث اجرا سیاستگزاری اجرایی  مدیران محترم قوه مجریه همه دست به دست هم دهیم تا به این ایده های مطلوب مورد نظرمان برسیم.

این امکان است که یک نوع خیز و جهشی در این زمینه داشته باشیم که از خیلی کشورها جلو بیفتیم من موانع خاصی را نمی بینم در واقع فرصتهایی در جامعه ایجاد می کنند که در کنارش باید طراحانی هم بوجود آورند. این انتظاری است که از کل جامعه بصورت عام و مسئولین بصورت خاص دارم که این حرکت و خیزش انشاالله در صحنه اقتصادی کشور این زمینه را ایجاد کنیم.

رادیو گفتگو: علت را در چه چیزی می بینید که تا الان نتوانستیم بطور اصولی و مناسب این خدمات را در کشور پیاده کنیم؟

حمیدی: ما بیشتر در این مساله سعی می کنیم تااز نگاه فن آورانه به مساله نزدیک شویم یا بیشتر از نگاه مدیریتی و دیدگاه تحلیل ها و طراحی های اقتصادی از هر دو طرف . از نزدیک کردن هر دو این بخش فکر می کنم در حوزه های اقتصادی تقریبا بعد از 10-12 سال که این بحثها مقداری جدی تر طرح شده هنوز در مورد ضرورت آن صحبت می کنند کمی باید به این سمت رویم که باید در عمل پیاده سازی کنیم.

 حالا مسائل فنی ،چالشها چیست فن آوری های نوین به ما چه کمکی می کند. از آن طرف هم می خواهیم بگوییم حس ما تنها فن آوری نیست بعضی وقتها هم احساس شده که در این حوزه بیشتر تمرکز روی بحثهای فنی گذاشته شده قبل از اینکه بخواهیم به این مساله وارد شویم نیاز به یک بینش و درک عمیق از این موضوع است که باید داشته باشیم همچنین از شرایط بومی کشور گاهی این مسائل ریشه در خارج از کشور ما دارد وقتی می خواهیم داخل کشور خودمان بیاوریم اگر همان مدل را بخواهیم استفاده کنیم نتوانیم وهمان موفقیتی که در کشورهای دیگر است در اینجا هم داشته باشیم.

 قبل از اینکه بخواهیم شاخص گذاری کنیم شاید لازم داشته باشیم که یک هدف گذاری های جدی تری داشته باشیم. شاید یکی از نقطه ها، نگاهی باشد که ما در نگاه شرکتهای دولتی، بانکهای دولتی کمتر داشتیم و آن
مشتری مداری و تکریم ارباب رجوع است. یعنی اگر یک بانکی دوست داشته باشد مشتری جذب کند تسهیلات مشتری را بیشتر می کند تا مشتری بیشتری جذب کند و پرداخت الکترونیک را شکل می دهیم تا پرداخت آسان تر باشد و مشتری بیشتری جذب می کنیم .

برای جذب مشتری باید  استفاده مشتری را از خدمات بانکی راحت کنیم اگر بتوانیم یک بینش خوب در کشوردر این حوزه ایجاد کنیم وبعد تاثیر روی بقیه بخشها می گذارد . اگر بتوانیم یک چشم انداز خوب از این مسائل در سطح ملی بخصوص سطح مدیریت ارشد تصمیم گیری ها ایجاد کنیم و بعد بیاییم وارد لایه های تصمیم سازی وتصمیم گیری چه فنی و چه اقتصادی شویم خیلی سریعتر می توانیم پیشرفت کنیم در حالی که می تواند این مساله در ابتدا خودش را نشان ندهد که چشم انداز سازی چه تاثیری در رشد پرداخت الکترونیکی می تواند داشته باشد.

رادیو گفتگو: خیلی ها می گویند ما جهانی فکر می کنیم و بومی عمل می کنیم . برای اشاعه این نوع خدمات در کشور ما به چه سازوکارهایی نیاز داریم ؟

حمیدی: در عین حال که شاید در گفتگو ها اشاره می شود ما در این حوزه یک عقب ماندگی داریم منتها فرصتهای خیلی خوبی هم داریم اگر بتوانیم با یک شتاب خوبی شروع کنیم خیلی سریع می توانیم این عقب ماندگی را جبران کنیم . ما یک نسل جوان و جامعه جوان علاقمند به فن آوری داریم یعنی پذیرش برای فن آوری های نوین در جامعه ما خیلی بالا نیست.

 همچنین ما به دلیل اینکه شاید مقداری دیرتر از بعضی کشورها وارد فرایند خصوصی سازی شدیم هنوز فرصت و ظرفیت برای ایجاد بانکهای جدید مبتنی بر فن آوری های نوین و رویکردهای نوین داریم و همه اینها برای ما فرصت است که بتوانیم چند مساله را با یکدیگر ارائه کنیم. می توانیم خیلی رشد داشته باشد. قبل از اینکه ما بخواهیم پرداخت داشته باشیم، مساله صورت حساب هم است که بعضی وقتها این صورت حساب در پرداخت الکترونیک مغفول می ماند . یعنی صورت حساب را هنوز به همان روش کاغذی ارسال می کنند. بعد می خواهیم پرداخت آن الکترونیک باشد که خود این فرایند را کند می کند و بعضی مسائل را ایجاد می کند.

یک پیشنهاد من یکپارچه کردن و گره زدن صورت حساب الکترونیک به پرداخت الکترونیک است. موضوع بعدی که ما باید به آن حتما توجه کنیم خدماتی است که بانکها دارند که باید این خدمات اطلاع رسانی شود.شاید بعضی از امکانات باشد ولی افراد جامعه از آن اطلاع نداشته باشند و نمی توانند از آن استفاده کنند. باید در این رابطه تبلیغات درستی صورت گیرد.

رادیو گفتگو: نقاط ضعف و قدرت ما در این زمینه کجا است ؟

محمودیان: در حوزه پرداخت الکترونیکی ما به یک نظام پرداخت الکترونیک نیاز داریم که در تعاریف نوشتاری یک نظام پرداخت الکترونیک را به یک بحث سیاسی ، اجتماعی، فرهنگی، قانونی ، تجاری و اقتصادی تبدیل کردند. لذا ما با یک مساله چند وجهی در ارتباط هستیم شاید یک پاسخ کوتاه یا یک راه حل ساده نداشته باشد . دو روش کلی وجود دارد که ما بتوانیم حوزه پرداخت های الکترونیک را بعد از پاسخ دادن به یک سوال پایه ای جلو ببریم و آن سوال پایه ای این است که ما به کجا باید می رسیدیم که امروز نرسیدیم  وهمه فکر می کنیم که عقب ماندگی داریم و توسعه نیافتگی ما به طور کامل این تعریف نشده است.

البته آقای احمدی نژاد صحبت کردند که قرار شده 80% پرداختهای ما بصورت الکترونیک باشد برای هدف گذاری. منتها اینجا این مشخص نشده که ما چه پرداخت هایی را قصد داریم بصورت الکترونیک کنیم . وقتی اینها تعریف شد ما  دو راه داریم . یکی مردم را به روشهای جدید هدایت کنیم  و هم می توان گفت که این روش خوب بوده و هم می توانیم بگوییم که خوب نبوده و هر جایی که حاکمیت و دولت و نهادهای بزرگ که به مردم ارائه خدمت
می کردند خواستند چیزی را تغییر دهند  می بینیم که در این سالها انجام شده . مثلا ثبت نام دانشگاهها توسط دفاتر پست الان دیگر اینترنتی شده است یعنی خدمت شان را الکترونیکی کردند و از محیط های مجازی استفاده کردند و پرداخت آنها هم به همین شکل الکترونیکی شده است.

رادیو گفتگو: خیلی وقتها دانشجویان ثبت نام کردند و گفتند بعد از یک هفته هنوز پول آنها نیامده دچار مشکل شدند.

محمودیان: این باید در جای خودش بررسی شود . باید سیستمها را غنی سازی کرد که درصد خطا یا رخداد خرابی به حداقل برسانند . ولی قطع یقین قبول دارید که به هر حال آن حجم انبوه ارائه خدمت کاغذی برای ثبت نام دانشجو تبدیل شد به یک فرایند الکترونیک و به تبع آن چند بانک خصوصی هم قراردادهایی را با دانشگاه بستند شماره کارتهای مجازی هم به مردم دادند که از طریق آن پرداختها هم انجام شد.

حالت دیگر می تواند این باشد که حاکمیتی و دستوری برخورد نکنیم . در اینجا مردم ایران که مردمی فهیم و هوشمند هستند ، مزیتهای را برای آنها ایجاد کنیم که از مسیر های گذشته بهتر باشد خودشان حتی بدون اینکه ما تبلیغ کنیم اغلب اوقات مردم جذب می شوند و راه خودشان را پیدا می کنند. البته اگر اطلاع رسانی و تبلیغ هم شود این زمان کوتاه خواهد شد در آنجایی که حاکمیت باید دستوری عمل کند و می توان گفت که چرا نمی کند بعنوان مثال فرض کنید که از فردا قرار است که هیچ قبضی را بصورت فیزیکی نگیریم و بصورت الکترونیکی پرداخت کنیم  طی یک برنامه زمانبندی شده تمام سازمانهایی که از دولت هم دستور می پذیرند اعلام می کنند که مثلا تا پایان سال 89 دیگر به هیچ عنوان صورت حساب ها را بصورت کاغذی دریافت نمی کنیم قراردادهایی بسته شد تمام بانکها سامانه های الکترونیک دارند مردم موظف هستند این کار را انجام دهند حال تعدادی هستند که خودشان توانایی این کار را ندارند باید از دیگران کمک بگیرند.

پس کافی است دستور العملی صادر شود. وزارتخانه ها و بانک مرکزی هم ابلاغ کنند مردم هم مردمی کاری هستند و به این جهت می روند. اما اگر قرار است خودشان انتخاب کنند متاسفانه می بینیم که در حوزه پرداخت های الکترونیک آن رضایتمندی مشتری گاه دیده نشده و یا فرایند ها به تدریج کار آمد نیست و یا دارای اشکال است و یا اطلاع رسانی کافی در بعضی از زمینه ها صورت نگرفته و بدین ترتیب ما به آن هدف  و نقطه مطلوبی که
می خواهیم، نرسیدیم.

البته تا جایی که من اطلاع دارم در حوزه تدوین قوانین و مقررات ،ما خیلی مشکل نداریم به هر حال همه باید دست به دست هم دهند شیوه های نوینی را برای ارائه خدمات پرداخت الکترونیک به خدمت بگیرند.

 رادیو گفتگو: در پرداخت الکترونیک چه چالشهایی وجود دارد و قرار است چه راهکارهایی ارائه شود که در این کنفرانس می خواهید عنوان کنید؟

روحانی نژاد: همه دوستان امیدوار هستند یعنی احساس می کنند زمینه های مختلف نسبت به سالهای قبل بهتر شده است و چالشهایی را هم احساس می کنند. قطعا ما در این کنفرانس این موارد را می خواهیم بحث کنیم. اپراتورهای موبایل یک فرصت است برای مخاطبینی که از اپراتورهای مخابراتی همچنین بانکها می ایند این فرصت را بهتر مطرح می کنند از آنطرف بحث چالشها هم طرح است .

موردی که آقای مهندس مطرح کردند یکی از آن بحث فرهنگ سازی بود که قطعا یکی از چالشها است که نظام بانکی باید درباره آن برنامه ریزی انجام دهد بحث مسائل فنی که در دو سخنرانی به این موضوع اختصاص داده ایم که مشکلات فنی را مورد بررسی قرار دهیم. تاکیدی که دارم علاوه بر بحثهای فنی و فرهنگ سازی که قطعا در هر سرویسی و هر خدمتی که در کشور می خواهد اجرا شود این دو موضوع مشترک است یعنی ما هم فرهنگ سازی لازم داریم هم بسترهای فنی را لازم داریم.

 ولی آن چیزی که چالش است به نظر می رسد هنوز در کشور شکل نگرفته است.اگر شما یکسری خدمات را تعریف کردید خود به خود مردم به آن سمت حرکت خواهند کرد که پرداخت الکترونیکی داشته باشند. به عنوان مثال در سایتی که در دنیا است WWW.Amozoon.com در حقیقت می توانید کتاب را تهیه کنید بدون اینکه کتاب فروش را دیده باشید از طریق الکترونیک پرداخت هم انجام می شود یا مواردی از این قبیل.

این خدمت هنوز در کشور ما کاملا شکل نگرفته است.یا بطور مثال بحث قبوضی که در بانکها است با اینکه پیشرفت خیلی خوبی در این زمینه شده و آماری که از تلفن های همراه دارند درصد بسیار بالایی از پرداخت قبوض به جای اینکه حضوری پرداخت شود از طریق تلفن همراه پرداخت می شود . ولی هنوز درصد بسیاری از مردم به این سو نرفتند با هزینه ای که بانکها گفته اند حدود 500 تومان پرداخت هر قبض در بانکها هزینه دارد.

 اگر این خدمت بصورت الکترونیکی باشد هم برای بانکها منفعت دارد و در حقیقت کلی صرفه جویی انجام
می شود. یک معیاری در دنیا است که حدود 85% فعالیت بانکها باید بصورت تسهیلات سرمایه گزاری باشد و فقط 15% آن از طریق باجه خدمات داده می شود این معیار جهانی است در حالی که در کشور ما روند برعکس است.
خیلی از وقت و نیروی بانکها  اختصاص پیدا می کند به این فعالیتهای باجه ای که همه اینها می تواند از طریق الکترونیک انجام شود. نکته آخر بحث هدفمند کردن یارانه ها است. این هم می تواند یک فرصت باشد و هم چالش. الان طبق قوانین مجلس سرپرست خانوار می خواهد یارانه را دریافت کند حتما باید حساب بانکی داشته باشد که این یک نوع الزام دولت بوده است برای اینکه مردم را به سمت استفاده از خدمات بانکی سوق دهند.

خیلی از مردم و سرپرست خانوار که در مناطق دور افتاده بودند شاید تا حالا حساب بانکی نداشتند ولی حالا مجبورند حساب بانکی داشته باشند. ولی از آنطرف چقدر زیر ساختهای بانکی ما آماده است که می تواند این حجم عظیمی از نقدینگی که از طریق دولت تزریق می شود در این حساب ها برای پرداخت یارانه ها انجام دهد.این مورد می تواند هم چالش باشد و هم فرصت. به این معنا که مردم الان یک کارتی دارند که هر ماه یک مبلغی در آن شارژ می شود و بجای اینکه این را نقدی وارد بازار کند وتورم ایجاد شود واگر برای این کارتکس ، خدمات تعریف شود مردم لازم نیست پول نقد را مستقیما دریافت کنند.

 این خدمات را از طریق الکترونیکی دریافت می کنند با این کار مشکل تورم می تواند کمتر شود و مردم هم با خدمات پرداخت الکترونیکی آشنا می شوند.

رادیو گفتگو: ما از ابزاری نام می بریم که قاعدتا تسریع کننده وتسهیل کننده امور جاری زندگی جامعه هستند اما گاهی اوقات پارامترهایی سیاسی هم روی آنها تاثیر گذار هستند و این مسائل سیاسی و امنیتی سایه می اندازد که گاهی وقتها در امورات اختلال ایجاد می شود فکر می کنید که این یک مشکل است و در عین حال سایر کشورها چگونه استفاده می کنند. ما از تجربه آنها در این زمینه چگونه استفاده می کنیم؟

مطهری: صحبتی که در سخنان دوستان بود موضوع یکپارچگی این شبکه ها و نظام مثلا بانکداری بود. ما خدماتی را بصورت گسسته داریم. مثلا یک نفر قبض تلفنش را پرداخت کرد دیگر منتظر این نباشد که حتما باید بروند اطلاع بدهند تلفن ایشان را وصل کنند. صرفا پرداخت الکترونیکی شد ولی رابط دائمی بین سیستم بانک و مخابرات و یا مثلا شرکت خدمات رسان نیست.

 یکی از زمینه هایی که می تواند انگیزه های آن کار را بهتر کند. یکپارچگی سیستمها است واگر بخواهیم
انگیزه های اجتماعی جامعه و مردم را در استفاده از این سیستم ها بالا ببریم این مورد می تواند تاثیر داشته باشد. همه امکانات و تسهیلات الکترونیکی که مردم می گیرند تحت تاثیر یکسری تهدیدات است. بسترهای فنی که
می تواند بسیار در این جامعه مفید باشد خیلی جاها هم مسائل و مشکلات و چالشهایی را ایجاد می کند از جمله بحث امنیتی است.

 اگر امنیت را در مسائل سیاسی  نگاه نکنیم در مسائل فنی و شبکه ها وامنیت خود شبکه های نرم افزاری و سخت افزاری نگاه کنیم بحث مهمی است. بعضی وقتها ما از این بسترها تهدیداتی را نظیرحاکمیتی ،نظامی، سیاسی احساس می کنیم وباید اقداماتی انجام گیرد اگر ما بتوانیم شبکه هایمان را امن کنیم واگر بعنوان نظام مشتری مداری چیزی بعنوان توافقنامه سطح سرویس را داشته باشیم مشتری ما، مردمی که این پرداختها را انجام می دهند شرکتهای خدمات رسانی که  به وجه مالی خودشان می رسند.

 اینها بدانند این شبکه چگونه کار می کند و این سیستم چه پاسخی به اینها خواهد داد. به این معنی که اگر تلفن من امروز  به مدت یک ساعت صحبت کنم قطع نشود یا احتمال این را داشته باشد که در طول روز دوبار هم قطعی داشته باشد برحسب نیازشان اینها را طبقه بندی می کنند.این سرویسها و ارائه دهنده را واگذار می کنند بطوری که مطمئن باشند ارتباطشان قطع نمی شود و تحت تاثیر این مسائل قرار نمی گیرد. البته می شود اینها را تفکیک کرد.
مسائل از نظر مقررات و نظامها و سیاستها بحثهایی دارد که موضوع بحث این مقوله نیست ولی خود آن مدیران ارشد بویژه مقامات سیاسی و امنیتی در این زمینه مهم است که چه تعریفی داشته باشد. در کشور ما نمی شود کتمان کرد بعضی وقتها ما می بینیم خود این شبکه ها قطع می شوند و خود این شبکه ها تحت مثلا عملیات فیلتری قرار می گیرند.

 طبیعی است اینها خودشان قانونمند هستند نمی شود از اینها عبور کرد و نادیده گرفت از نظر فنی این بسترها را لایه بندی باید کنیم. که بتوانیم سرویس دهی و خدمت رسانی به نحو احسن انجام گیرد . ولی به هر حال همه امکانات و تسهیلاتی که در بشر است مشمول این تعریف هستند که خودشان تهدیداتی را دارند و از بیرون اینها تهدید می شوند و در دنیای پیشرفته شاهد هستیم که زمانی متوجه می شوند که در یک نظام بانکی توسط همین سیستم ها اختلافاتی صورت می گیرد ولذا نمی شود اینها را به نقطه صفر و ایده آل رساند.

متخصصان فنی آنهایی که در زمینه نرم افزار و سخت افزار تبحر دارند قطعا کار کرده اند و کار می کنند و این نگرانی را از مردم ، استفاده کننده ها و ارائه دهنده های سرویس به حداقل می رسانند.

رادیو گفتگو: مجلس محترم وخود حضرتعالی در کمیسیون چقدر تلاش کردید که این کار همه گیر شود وحتی دورافتاده ترین روستاها در گوشه و کنار کشورمان بتوانند از این فن آوری استفاده کنند؟

مطهری: ما در این زمینه اقدامات خوبی را انجام دادیم . در سطح روستاها دفاتری تحت عنوان ICT روستایی قرار دادیم. سالها پیش هزینه های بسیاری شده است ولی هنوز آن هدفی که از تاسیس آن داشتیم به آن نرسیدم. دفاتر خدمات ارتباطی در شهرها در مجموع این دفاتر با دفاتر روستاها در سطح کشور به بیش از 16 هزار دفتر
می رسد.

مردم می توانند اگر مستقیما به سیستم های ارتباطی دسترسی نداشته باشند حداقل به نزدیکترین دفتر ارتباطی بروند وعملیاتشان را انجام دهند. منتها این سرمایه گذاری ها به بهره برداری های خوبی نرسیده است لذا امید است که ساز و کارها ایجاد شود و در بخش برنامه ریزی در برنامه پنجم هم دوستان اشاره کردند  به گونه ای برنامه ریزی شود که بتوانیم انشاالله در 5 سال آینده 100% نظام بصورت الکترونیکی داشته باشیم.

از نظر قانون این انجام می گیرد و از نظر فنی زیر ساخت سازی که عمدتا وزارت ارتباطات که خودش از اپراتورهای این بخش است تلاش می کنند که مسائل اجتماعی مردم اطلاع رسانی شود. همین حرکت شما وهمکارانتان مردم را توجیه می کند که به این سمت روی آورند. نظام آموزش وپرورش ، نظام آموزش عالی و رسانه های گروهی همه اینها متولی هستند که همه پارامترهای جامعه را آماده کنند تا انشاالله به هدف مورد توجه نظام و مردم برسیم.

یکپارچگی خوبی لازم است نکته نهایی پرداخت الکترونیکی یک مقدار با نظام بانکداری متفاوت است این بخشی از کار است که بر روی آن سیستم ،لازم است صورت بگیرد.

رادیو گفتگو: امنیت در خطوط ارتباطی چقدر وجود دارد که این اطمینان را بتواند برای مشترکان ایجاد کند؟

روحانی نژاد: آقای مطهری اشاره کردند در بحث قانون گزاری الان این هدف گذاری شد البته هنوز در سطح کمیسیون است و به سطح علنی مجلس نرسیده و این هدف گذاری قانون نشده ولی اگر به فرض هم ما این قانون را گذاشتیم و هدف گذاری 80% را انجام دادیم اگر مجلس نقش نظارتی اش را درست ایفا نکند، اینکه ما مثل برنامه چهارم منتظر باشیم که تا انتهای سال پنجم، آنوقت بیایم عملکرد دولت را ارزیابی کنیم قطعا فرصت ها از دست خواهد رفت . مجلس باید با توجه به ابزاری که دارد بیاید نظارت را سال به سال انجام دهد .

محمودیان: یک بحثی را آقای روحانی نژاد مطرح کردند راجع به تورم زا بودن یارانه ها که خود این پول ممکن است ایجاد تورم کند ولی نحوه پرداخت آن بحث تورمی را دنبال ندارد. در حوزه پرداخت الکترونیک می توان گفت به نسبت کارش را انجام داده ولی آنچه که مشکل است این است که ما فرایند هایی که منجر می شده به پرداخت الکترونیک ، الکترونیک نشده است.

مثلا با پرداخت الکترونیکی هزینه موبایل که باید بعد از 24 ساعت منتظر وصل شدن آن باشیم و این دیگر مربوط به حوزه پرداخت الکترونیک نیست. حالا باید ببینیم که چرا مردم نمی توانند از فروشگاههای اینترنتی خرید کنند . باید عدم استفاده از خدمات الکترونیکی که در بانکها و یا سایر جاها است را ریشه یابی کرد . تا امروز در کشور  الحمدالله در حوزه پرداخت الکترونیک ما کمترین سوء استفاده ها را داشتیم.

 این سیستمها قابل پیگیری و ردیابی هستند و به سرعت اشکالات و مشکلات در آن را می شود شناسایی و کنترل کرد. کار نظارت در حوزه پرداخت الکترونیک یکی از وظایف ذاتی بانک مرکزی است که تا امروز هم گامهای خوبی را برداشته امیدواریم که تکمیل شود.
 
حمیدی: اگر ما در این مساله نقش حاکمیت را بتوانیم خوب تبیین کنیم فکر می کنم خیلی از مسائل ما حل می شود مهندس اشاره کردند که دولت می تواند یا دستوری عمل کند یا می تواند رها کند . من می خواهم چند چیز به این اضافه کنم. یک وقت هایی در فراگیر کردن خدمات الکترونیکی مجبوریم که از دستور هم استفاده کنیم تا یک بار یا چند بار طعم این تسهیلات چشیده شود آن وقت شاید مردم دنبال کنند و راغب آن شوند .

یک نقش جدید تری را برای حاکمیت تعریف کنیم و آن هم نقش سیاستگزاری ، فضا سازی ، ایجاد رقابت است. حاکمیت خیلی می تواند در رشد و توسعه و شتاب دادن به این موضوعات نقش پررنگ تری داشته باشد. همه چیز دستور نیست بسته های تشویقی می تواند شامل مجوزها و مشوق ها باشد که می تواند تاثیرات خوبی هم داشته باشد.

ما می توانیم مجوز داشته باشیم برای بانکها یا شرکتهای ارئه دهنده خدمات پرداخت الکترونیکی و بعضی از تحقیقات و امتیازات بیشتری را براین گونه مجموعه ها قائل شویم.