در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
مژگان جمشیدی / جام جم
فقر اقتصادی و تشدید بیابانزایی
میگویند بیابان عرصهای است که خشونت آن نسبت به حیات ناشی از فقر اقلیمی است، اما در استان خوزستان و بسیاری از مناطق بیابانی ایران علاوه بر عامل اقلیم، فقر اقتصادی و بهرهبرداری ناپایدار از سرزمین نیز به رشد فزاینده عرصههای بیابانی دامن زده است.
براساس آمارهای سازمان جنگلها و مراتع در حال حاضر بیش از یکپنجم وسعت استان خوزستان معادل یک میلیون و 270 هزار هکتار را اراضی بیابانی فرا گرفته که 280 هزار هکتار از این عرصه، کانونهای بحرانی فرسایش بادی و شنزارهاست؛ شنزارهایی که امروز متهم ردیف اول در تشدید پدیده گرد و غبار عنوان میشوند. حال باید پرسید کدام یک از این عوامل سهم بیشتری در تخریب منابع طبیعی و تشدید بیابانزایی دارند؟
علیرضا صابرپور، مدیرکل منابع طبیعی استان خوزستان در این باره میگوید: «دستگاههای اجرایی مسوول 70درصد تخریب منابع طبیعی در این استان هستند و سایر عوامل به همراه مردم تنها 30 درصد در تخریب نقش دارند.»
با این حال تلاش ماموران و کارشناسان منابع طبیعی برای کنترل شنهای روان و مقابله با بیابانزایی همچنان ادامه دارد، اما با این که بیش از 42 سال از آغاز فعالیتهای بیابانزدایی در کشور میگذرد توفیق چندانی عاید حافظان منابع طبیعی نشده چون یا با کمبود اعتبار و نیرو در بخش بیابانزدایی مواجهند یا شاهد رشد عوامل بیابانزا هستند؛ به نحوی که ناصر مقدسی، معاون مناطق خشک و نیمهخشک دراین باره میگوید: «امروز سرعت بیابانزایی از اقداماتی که ما برای بیابانزدایی انجام میدهیم بیشتر شده است.»
در این میان همه آنچه را هم که سازمان جنگلها و مراتع از سال 1347 تاکنون در برخی مناطق انجام داده، ساکنان مناطق بیابانی به دلیل فقر اقتصادی از بین میبرند. با این که در سالهای گذشته بیش از 25 هزار هکتار از تپههای شنی غرب رودخانه کرخه به جنگلهای انبوه و سبز کهور تبدیل شده، اما عدم دسترسی به سوخت فسیلی در روستاها، موجب شده تا مردم برای تامین نیازهای خود اقدام به بوتهکنی و سرشاخهزنی این درختان کنند که در نهایت بار دیگر بیابانزایی را تشدید میکند. به گفته مسوولان در حال حاضر از مجموع 700 روستای موجود در 6 منطقه بحرانی بیابانی در استان خوزستان تنها 25 روستا به سوخت فسیلی دسترسی دارند و با این که این استان تامینکننده بخش زیادی از نفت و گاز مردم ایران است، اما بخش قابل توجهی از مردمش از نبود شبکههای گازرسانی و فقدان نفت در مناطق روستایی رنج میبرند که پیامد این محرومیت نیز چیزی نیست جز تخریب بیشتر طبیعت. از سوی دیگر مسوولان سازمان جنگلها از موافقت شرکت مناطق نفتخیز جنوب برای کمک 30 میلیارد تومانی برای مهار بیابانزایی دراین استان خبر میدهند. حال آن که باید پرسید آیا بهتر نیست مسوولان نفتی به جای پرداخت این مبلغ برای کنترل بیابانها یک بار برای همیشه سوخت مورد نیاز این 700 روستا را تامین کنند؟ در این صورت دیگر هیچ عرصهای از منابع طبیعی برای تامین سوخت توسط مردم تخریب نمیشود.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
