مجموعه مقالات سینمایی آغداشلو

آیدین آغداشلو نقاش، نویسنده و طراح معاصر ایرانی سال 1319 خورشیدی در محله آفخرای رشت به دنیا آمد.

او از 5 سالگی به نقاشی روی آورد و بعدها نقاشی و گرافیک حرفه اصلی او شد و از آن تاریخ تاکنون به خلق آثار هنری و تدریس نقاشی و تاریخ هنر در دانشگاه اشتغال دارد. او علاوه بر خلق آثار نقاشی و گرافیکی ارزشمند، در زمینه تئاتر و سینما نیز صاحب‌نظر است.

چنانچه در چندین برنامه مستند هنری ازجمله برنامه هفتگی «شیوه‌های دیدن» درباره هنرهای تجسمی و مجموعه 13 قسمتی «به سوی سیمرغ» درباره تاریخ نقاشی ایران تا قرن چهاردهم هجری به عنوان سازنده، نویسنده متن، مشاور و پژوهشگر باصداوسیما همکاری کرد و 2 فیلم مستند درباره خوشنویسی، کاشیکاری و معماری کهن ایرانی و یک فیلم انیمیشن با عنوان «رنگین‌کمان» را برای کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان ساخت.

آغداشلو نوشتن را هم خیلی دوست دارد و از آن به‌عنوان یکی از علاقه‌مندی‌های خود یاد می‌کند. کتاب‌های متعددی که او در زمینه‌های هنری به چاپ رسانده ازجمله «از خوشی‌ها و حسرت‌ها»، «سال‌های آتش و برف»، «از پیدا و پنهان» و... نشانگر این علاقه و توانمندی است.

کتاب «این دو حرف»، جدیدترین کتابی است که از آیدین آغداشلو منتشر شده و شامل مجموعه‌ای از مقالات و گفتگوهای اوست. او در این باره به جام‌جم می‌گوید: «این دو حرف»، مجموعه مقالاتی‌ بود ـ و هست ـ که بعضی‌هایش را در سی ‌و چند سالگی نوشتم. برخی را هم همین اواخر نوشتم. درباره‌ اسکندر، درباره‌ مصائب مسیح، درباره فیلم‌هایی که فکر می‌کردم می‌توانم درباره‌شان حرف خاصی بزنم.

این کتاب که توسط انتشارات «دید» به چاپ رسیده، در آبان 1387 با حضور هنرمندانی همچون احمدرضا احمدی، محمد احصایی، بهرام بیضایی، عباس کیارستمی و... در خانه هنرمندان رونمایی و با استقبال خوبی روبه‌رو شد.

آغداشلو همچنین درباره یکی دیگر از علاقه‌مندی‌هایش این چنین می‌گوید: «یکی از کارهایی که بی‌نهایت دوست دارم، مرمت کتاب‌ها و نقاشی‌ها و قطعات خوشنویسی قدیمی است. این کار را حتی به نقاشی کردن ترجیح می‌دهم. آدمی نیستم که بخواهم یک هاله‌ تقدسی دور نقاشی درست کنم و بگویم من فقط نقاشم.» او در حدود 50 سال کار حرفه‌ای، 4 هزار نقاشی کشیده، یعنی چیزی حدود 60 ـ 50 تا در هر سال و اولین نقاشی‌اش را که کپی‌ای از نقاشی «ونوس لمیده ولاسکز» بوده در 14سالگی فروخته است.

او که در 19 سالگی برای تحصیل به دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران رفت، بعد از 8 سال ـ در سال 1346 ـ از ادامه تحصیل منصرف شد و تحصیل و پژوهش در حیطه وسیع هنر را به طور آزاد دنبال کرد و فراگرفت. اولین مقاله‌اش در زمینه نقد هنری را در مجله اندیشه و هنر در سال 1342 منتشر کرد و از آن پس نگارش نقد هنری و ادبی بخشی از کار او بود.

او کشیدن نقاشی را نیز به طور جدی از 20 سالگی شروع کرد و در سال 1354 اولین نمایشگاه انفرادی نقاشی خود را در انجمن ایران و آمریکا در تهران برگزار کرد. از سال 1359 نقاشی را در سطح وسیعی آغاز و از آن پس در بیش از 30نمایشگاه گروهی شرکت کرد.

آغداشلو با این که به ندرت نمایشگاه می‌گذارد و برای این امتناع از نمایش آثارش، دلایل خاص خود را دارد، اما امسال قصد دارد نقاشی سه‌تکه‌ای بزرگی را به ابعاد 7 مترمربع که اواخر سال 1388 تمام کرد، در یک گالری روی دیوار ببرد. او می‌گوید هنوز مکان و زمان این نمایشگاه مشخص نیست.

آغداشلو که از سال 1352 تدریس در هنرستان هنرهای زیبا و دانشکده‌های مختلف را شروع کرد، در یکی دو سال اخیر از میزان تدریس‌هایش به نحو چشمگیری کاسته است.

او در این باره می‌گوید: «همچنان تمام تدریس‌هایم را همچون سال گذشته تعطیل خواهم کرد و بیشتر در خانه خواهم ماند. این یک جور «انزوای خودخواسته» است که اصلا از آن ناراضی نیستم.» هرچند این انزوا به معنای کناره‌گیری او از فعالیت‌های هنری نیست چراکه در سال 88 به طور متوسط روزانه حدود
12 تا 16 ساعت نقاشی می‌کشید.

آغداشلو در پاسخ به کنجکاوی ما درباره برنامه‌هایش در سال 1389 می‌گوید: «امسال هم فقط قصد دارم نقاشی کنم و این دنباله تصمیمی است که خودم را از جریان جاری فرهنگ معاصر خذف کنم، بنابراین عمدتا نقاشی می‌کشم. سال 1388 به همین خاطر و به خاطر انضباطی که از این نظر دنبال کردم، پرثمر بود، چون به تعداد خیلی زیاد و به اندازه 4 ـ 3 سال گذشته توانستم نقاشی بکشم. در سال جدید نیز اگر موفق شوم بین 20 تا 25 نقاشی بزرگ و پرکار تمام کنم به تصمیمی که گرفتم و قولی که به خودم دادم عمل کردم.»