تهران 20، صدای خواسته‌های مردم تهران

 استودیو به خانه بر می‌گردیم و استودیوی برنامه «تهران20». یادش به خیر مرحوم «سیامک علیقلی»... انگار همین دیروز بود با آن شور و حال و سرزندگی معروفش با کلی ایده‌های بکر و بدیع برنامه «پخش پنج» را در همین استودیو کلید زد. پخش پنج اولین برنامه ترکیبی صداوسیما بود که با قالبی اجتماعی به روی آنتن می‌رفت. تهران 20 فرزند همان برنامه است البته با کمی تغییر در ساختار و نوع اجرا.

به گفته جلالی‌وند مدیر تولید برنامه «تهران 20»، این برنامه 14 سال است از آنتن شبکه تهران پخش می‌شود و تقریبا جزو اولین برنامه‌های این شبکه محسوب می‌شود.

جلالی‌وند که 4 سال است در این برنامه به فعالیت می‌پردازد و 2 سالی است که به عنوان مدیر تولید به همکاری‌اش با تهران 20 ادامه می‌دهد درباره هزینه‌های یک برنامه گفتگو محور می‌گوید: تهران 20‌ جزو برنامه‌های متوسط به لحاظ برآورد هزینه است. خیلی برنامه‌های گفتگو محور هستند که بالای دقیقه‌ای 100 هزار تومان برای سازمان هزینه دارند، ولی برآوردی که برای تهران20 شده است کمتر از دقیقه‌ای 20 هزار تومان است. به طور کلی برنامه خرج آنچنانی ندارد اما پر هزینه‌ترین بخش‌های برنامه بخش‌های شهری و تهیه گزارش‌هاست. در قسمت گفتگو هزینه زیادی متوجه ما نیست، اما تا دلتان بخواهد انرژی‌بر است چون اعتبار برنامه‌های گفتگو محور به میهمانانشان است. یعنی هر چقدر سطح میهمان بالاتر باشد اعتماد مردم بیشتر می‌شود.

مدیر تولید «تهران 20» با اشاره به لزوم ایجاد جذابیت در برنامه‌های گفتگو محور می‌گوید: نشاندن بیبننده پای تلویزیون این طور برنامه‌ها خیلی سخت است. به همین خاطر تهران 20، در دو بخش ارائه می‌شود. یکی بخش ترکیبی که شامل موضوعات مختلفی می‌شود و دیگری هم بخش میهمان...

همان‌طور که پیش‌تر گفتیم پایه‌های «تهران20» از چهارده سال پیش و با برنامه پخش 5 ریخته شد. بعدها با نام تهران20 به کارش ادامه داد و مدتی هم با عنوان «امروز تهران» به روی آنتن رفت.

حالا هم دوباره با همان عنوان قبلی یعنی تهران 20 پخش می‌شود. این برنامه در بخش‌های مختلفی تهیه می‌شود... مثل زشت و زیبا که با قالب طنز شهری تهیه می‌شود. گزارش‌های شهری، گزارش‌های مردمی و موضوعی، بخش «غیرقابل پخش» با موضوعات طنز و بخش درددل‌ها از جمله قسمت‌های مختلف برنامه هستند. معمولا در چنین برنامه‌هایی ردپای نویسنده را باد می‌برد و مردم اصلا متوجه وجود چنین شخصیتی نمی‌شوند.

پرستو قادری نویسنده و سردبیر «تهران 20» است که کمی در مورد ماهیت نویسنده در برنامه‌های گفتگو محور چنین توضیح می‌دهد: نقش نویسنده در برنامه‌ای مثل «تهران 20» که قالب اجتماعی دارد، تعیین محورهای گفتگو برای ارتباط‌گیری با مخاطب است. یک نویسنده مسوول ارتباط مخاطب با مجری و جنس واژه‌هایی است که مجری انتخاب می‌کند. تهران 20 تلاش می‌کند تا با استفاده از متنی راحت و به زبان خود مردم مشکلات آنها را بیان کند و یک کانال صادق به مفهوم واقعی بین مخاطب و مسوولان باشد. وقتی مسوولی به برنامه می‌آید ما در جایگاه رسانه‌ای‌مان سعی می‌کنیم خیلی ساده و صادق پیام مردم را به او برسانیم و درددل‌های مردم را بازگو کنیم.

وی می‌افزاید: تلاش می‌کنیم از قالب‌های نو استفاده کنیم. سعی می‌کنیم مخاطبمان را فعال کنیم و این‌طور نباشد که فقط مسائل را به خورد مردم بدهیم. فکر می‌کنم به همین خاطر برنامه موفق و مقبول بوده است. «تهران 20» در بخش آموزش و بالا بردن اطلاعات مردم هم نقش موثری دارد. حتی ما در این برنامه به فکر سرگرم کردن مردم هم هستیم. نمونه‌اش آیتم زشت و زیباست که در عین حال که حاوی پیام آموزشی است، تاثیرات زیادی هم در ابعاد اقتصادی جامعه دارد.

نویسنده «تهران 20» در مورد نحوه دعوت از مهمان‌های برنامه می‌گوید: ما جلساتی داریم که در آن فهرستی از مهمان‌ها ارائه می‌دهیم که یا متناسب با مناسبت‌ها انتخاب می‌شوند یا بنابر مشکلات مردم اسامی به شکل جمعی مطرح می‌شوند، اما تصمیم نهایی را آقای چاوشی و آقای جلالی‌وند می‌گیرند.

قادری در پایان با اشاره به بیننده‌های زیادی که برنامه دارد می‌گوید: ما مخاطبانی داریم که تقریبا هر شب برنامه را پیگیری می‌کنند. در بخش درددل‌ها پیامک‌هایی زیادی به دستمان می‌رسد که به دلیل کمبود وقت نمی‌توانیم همه آنها را در برنامه بخوانیم و شرمنده مردم می‌شویم. البته پیامک‌ها خوانده می‌شوند و حتی در برنامه هم تاثیرگذار هستند. مجریان خیلی توانایی هم داریم که مطالب را خیلی خوب دسته‌بندی می‌کنند. بندرت پیش می‌آید که لازم باشد نکته‌ای را از طریق گوشی به آنها یادآوری کنیم.

حدود 2 سال و نیم است که تهیه‌کنندگی برنامه را برعهده گرفته. برخلاف برنامه پرهیاهویی که تولید می‌کند، مرد آرامی است. بیرون اتاق رژی با سیدجلال چاوشی تهیه‌کننده «تهران20» درباره برنامه‌اش صحبت می‌کنیم.

از او در مورد میزان مخاطبان برنامه می‌پرسم. او با اشاره به آمارهای سال گذشته صدا و سیما می‌گوید: طبق آخرین نظرسنجی‌ای که از آن باخبرم به نظر می‌رسید تهران 20 جزو برنامه‌های پرمخاطب است؛ از جهت میزان تماسی که مردم می‌گیرند و وظیفه‌ای که مسوولان برای پاسخگویی به مخاطب در خودشان می‌بینند. این‌ها خود نشانه پرمخاطب بودن کار است. تلاش می‌کنیم پل ارتباطی بین مردم و مسوولان باشیم تا هم حرف مردم شنیده شود و هم مسوولان فرصت پاسخگویی داشته باشند.

تهیه‌کننده برنامه در پاسخ به این سوال که به نظر می‌رسد انتخاب مهمان‌ها بیشتر در حوزه‌های سیاسی اتفاق می‌افتد، می‌گوید: خیر، این‌طور نیست که گرایش ما تنها به سمت مهمانان سیاسی باشد. ما یک شورای سیاستگذاری داریم که پیشنهاد اولیه در بین گروه تهیه برنامه مطرح و بعد به گروه اجتماعی شبکه ارجاع داده می‌شود و بعد از تایید مدیر شبکه و معاونت سیما، مهمان‌ها دعوت می‌شوند.

ما سعی می‌کنیم طوری برنامه‌ریزی کنیم که فرصت به همه مدیران و مسوولان برسد. از قوه قضاییه، مقننه و مجریه گرفته تا نماینده‌های مردم در مجلس، شهرداری‌ها، پلیس و...

نظام برنامه‌ریزی در برنامه تشکیل شده که متناسب با مناسبت‌ها و اتفاقاتی که می‌افتد مهمان‌ها را دعوت کنیم.

از چاوشی می‌پرسیم: چقدر طرفدار مردمید؟ و او پاسخ می‌دهد: البته در این مورد مردم باید قضاوت کنند. حس مردم نسبت به یک برنامه بالاترین نشانه میزان مقبولیت برنامه است. ما همیشه سعی کرده‌ایم مطالبات بحق مردم را مطرح کرده‌ و تکلیف را در کنار حق مطرح کنیم. مردم هم حقی دارند و هم تکالیفی. در مورد مسوولان هم این موضوع مطرح است. اگر مسوولان کارشان را خوب انجام داده‌اند سعی کردیم تشویقشان کنیم و اگر کاستی وجود داشته سعی کردیم تذکر بدهیم. این رویه بهترین روش برای جلب اعتماد هر دو طرف است. نگاه ما همیشه منصفانه بوده و سعی کرده‌ایم رفع مشکلات را با مشارکت مردم و مسوولان انجام دهیم.

محمد منافی تصویربردار برنامه «تهران 20» درباره حضورش در این برنامه می‌گوید: قالب برنامه‌های گفتگومحور یک ساختار مشخصی دارند، اما این هنر و ابتکار برنامه‌سازهاست که با کمی بدعت در کارشان جاذبه‌های بصری را طوری تغییر دهند که به مدد برنامه بیاید تا تنوع کار بیشتر شود. حرکت دوربین و حرکت نماها و تنوعی که دکور می‌تواند داشته باشد در تصویر خیلی تاثیر دارد. «تهران 20» هم از این نشانه‌ها تاثیر گرفته، اما خیلی جای مانور ندارد. چون برنامه بیشتر درونمایه سیاسی و اقتصادی و اجتماعی دارد. البته اتفاقات خیلی خوبی در صدا و سیمای افتاده که به نوعی ماهیت بصری رسانه در حال پررنگ شدن است و مولفه‌های بصری برنامه‌ها در حال افزایش است. صدا و سیما در عرصه رقابت حرکت می‌کند. به نظر من باید توقع مخاطب را برآورده کرد. اگر هدف این باشد خود به خود کیفیت کار هم بالا می‌رود.