شیشه‌هایی که به مرور زمان ذوب می‌شوند

در کلیساهای قرون وسطایی اروپا گاهی شکل ظاهری شیشه‌هایی که در ساختمان این بناها به کار رفته است اندکی عجیب به نظر می‌رسد به طوری که ضخامت آنها در قسمت‌های بالایی و پایینی به میزان قابل‌توجهی متفاوت است و این چنین به نظر می‌رسد که در برخی از قسمت‌ها شیشه ذوب شده و شکل جامد خود را از دست داده است. برخی از محققان بر این باورند که شیشه در حقیقت جسمی مایع است که به درجه سرمای زیر نقطه انجماد رسیده است و به جسمی جامد مبدل شده است.

کد خبر: ۳۲۰۴۶۷

اجسام جامد اغلب اشکال ساختمانی منظمی دارند. مواد جامد دارای ساختارهای بلوری هستند که در آنها میلیون آنها به طور ردیفی در کنار هم قرار گرفته‌اند. این در حالی است که مایعات و شیشه‌ها فاقد این ویژگی‌ها هستند اگر چه شیشه‌ها در مقایسه با مایعات از ساختار منظم‌تری برخوردار هستند اما ساختار مقاوم اجسام جامد را ندارند. وقتی در هنگام ساخت شیشه مواد به سرعت سرد می‌شوند.

از حالت مایع خارج می‌شوند اما وقتی دما به پایین‌تر از نقطه ذوب شیشه می‌رسد به جالت جامد در نخواهد آمد و در یک وضعیت بینابینی قرار خواهد گرفت. وقتی شیشه به درجه سرمای پایین‌تر از نقطه انجماد خود می‌رسد حرکت مولکولی اتم‌های آن بشدت کاهش یافته و در نهایت اتم‌ها متوقف می‌شوند از آنجایی که این ماده منجمد نشده است ساختار منظمی ندارد، اما در مقایسه با یک مایع از ساختار نسبتا منظم‌تری برخوردار است. اما در یک جسم شیشه‌ای همچون یک مایع مولکول‌ها می‌توانند در حرکت باشند اگرچه در شیشه حرکت مولکول با سرعت بسیار کندتری انجام می‌شود. با گذشت زمان و پس از مدت زمانی طولانی مولکول‌های تشکیل‌دهنده یک جسم شیشه‌ای به گونه‌ای تغییر مکان می‌دهند که به وضعیت پایدارتری برسند و هر چه شیشه به دمای تبدیل شیشه از فاز مایع به جامد نزدیک‌تر باشد تغییرات مکانی مولکول‌ها نسبت به همدیگر محسوس‌تر خواهد بود، اما این توضیحات نمی‌تواند بیانگر چگونگی تغییرات ضخامتی ایجاد شده در برخی از شیشه‌های قدیمی باشد و از آنجایی که این شیشه‌ها اغلب در محیط‌هایی قرار دارند که دمای آن صدها درجه پایین‌تر از دمای تبدیل شیشه از فاز مایع به جامد است نمی‌توان حرکت مولکول‌های شیشه را عامل اصلی ایجاد تغییرات در نظر گرفت. براساس برآوردهای انجام شده مدت زمانی بیش از تاریخ شکل‌گیری زمین در منظومه شمسی به طول خواهد انجامید تا یک شیشه در دمای معمولی اتاق به حالتی تبدیل شود که ذوب شده به نظر برسد. شاید چنین تغییراتی ناشی از شیوه ساخت این شیشه‌ها باشد. در گذشته‌های دور شیشه‌گرها ابتدا شیشه‌‌ها را به شکل استوانه‌ای می‌ساختند و سپس آنها را به صورت مسطح درآورده و در قاب پنجره قرار می‌دادند.