پول در فوتبال حیف و میل می‌شود

امید نمازی هستم. سال1343 در آمریکا متولد شدم و تا 6 سالگی در ایالت مریلند بودم که پدرم دکترای ورزشی‌اش را گرفت و چون تعهد داشت که در دانشگاه‌های ایران تدریس کند به ایران برگشتیم و تا 18 سالگی در ایران بودم. فوتبال را در ایران و زیر نظر حاج مهدی اربابی فرا گرفتم و بعد از دیپلم برای ادامه تحصیل به آمریکا برگشتم و در رشته تربیت بدنی تحصیل کردم.

از سال 1988 تا 1992 در شهر واشنگتن و فلوریدا و پس از آن یکسال در کشور شیلی بازی کردم و در سال 96 به فوتبال داخل سالن در تیم بالتیمور پرداختم.

سال 1999 مربی تیممان اخراج شد و مدیر تیم من را که کاپیتان تیم بودم به عنوان مربی تا پایان فصل که 10 بازی مانده بود معرفی کرد. در این 10 بازی ما 8 بازی را بردیم. این اولین تجربه مربیگری من بود و 2سال آنجا به‌عنوان مربی فعالیت کردم.

نه اشتباه نشود. فوتبال داخل سالن با فوتسال فرق دارد. فوتبال داخل سالن زمین بزرگ‌تری دارد، اوت ندارد و سرعت بازی در آن از فوتسال بیشتر است.این بازی بیشتر مختص آمریکاست.

بعد از آن به تیم فیلادلفیا رفتم.آن تیم را خودم بستم و بازیکنان جدید آوردم. فیلادلفیا را در سال سوم وجودش قهرمان کردیم و از آنجا هم دو، سه بار برای مربیگری در ام‌ال اس (لیگ فوتبال آمریکا) به من پیشنهاد شد، ولی چون با فیلادلفیا قرارداد داشتم، نپذیرفتم.

دو انگیزه از سفر به ایران داشتم. اول این‌که پدر و مادرم را ببینم و هم این‌که صحبت‌هایی شده که اگر ممکن باشد با بعضی تیم‌ها به‌عنوان دستیار فعالیت کنم. دوست دارم در فوتبال ایران کار کنم، البته به شرطی که فرصت و امکانات فراهم باشد و بتوان کار اصولی انجام داد.

خیلی زیاد. بویژه در 3 سال اخیر. من روزنامه‌ها را اغلب از طریق اینترنت مطالعه می‌کنم و کم و بیش در جریان اتفاقات روز فوتبال ایران هستم.

همان‌طور که گفتم من دوست دارم در وطنم فعالیت کنم. ولی این‌طور که معلوم است در فوتبال ایران محیط سالم کم پیدا می‌شود ولی یکی از مسوولیت‌های مربی حرفه‌ای این است که با این قبیل مسائل آشنا باشد و بتواند راه حل مناسب را برای از بین بردن آنها پیدا کند.

بالاترین مدرک مربیگری فیفا را دارم. از سال 2002 میلادی مدرک A فیفا را گرفته‌ام. البته باید بگویم دارندگان این مدرک هر 4 3 سال یکبار باید آن را به روز کنند که من به تازگی آن را انجام داده‌ام.

خیر، این سوال زیاد مطرح می‌شود و برخی تصور می‌کنند که اگر یک مدرک معتبر مربیگری داشته باشید حتما یک مربی بزرگ و با کلاس هستید. داشتن تجربه است که می‌تواند مکمل خوبی برای تئوری باشد. در ضمن مربیگری فوتبال به دانستن تاکتیک خلاصه نمی‌شود. بلکه شما به‌عنوان یک مربی فوتبال باید در زمینه مدیریت فوتبال و روانشناسی هم اطلاعات داشته باشید که این دو موضوع در کلاس‌های معتبر مربیگری تدریس می‌شود.

این موضوع برمی‌گردد به این که اصلا آقای سرمربی به کار دستیارانش اعتقاد دارد یا دستیاران را به او تحمیل کرده‌اند. وقتی مربی به کار دستیار ایمان داشته باشد مثل فرگوسن، در تمرینات فقط نظارت می‌کند. همه می‌دانند که ارنج و هدایت تیم در حین بازی با فرگوسن است ولی تمرین دادن با رنه ملتین، دستیارش است. فرگوسن می‌آید و تمام امور تمرین از طراحی تا اجرا را به دستیارانش می‌سپارد. من اسم نمی‌برم ولی در یکی از تیم‌های مطرح ایران دیدم که سرمربی 4 دستیار دارد ولی این کمک مربیان در تمرین نقش خاصی ندارند و فقط قیف‌های پلاستیکی را می‌چینند! البته بعضی تیم‌ها هم کار اصولی انجام می‌دهند.مثلا شنیده‌ام که امیر قلعه نویی به استفاده درست از دستیار اعتقاد دارد و به این نظر عمل می‌کند. یک دستیار خوب کسی است که گاهی اوقات از کار سرمربی ایراد بگیرد و پیشنهاد بدهد، نه این‌که صرفا کنار سرمربی بایستد و بله‌قربان گو باشد.

مهم‌ترین عاملش این بود که پول‌های زیادی را در فوتبالشان خرج کردند.

اشتباه نکنید. ما پول را خرج نمی‌کنیم بلکه آن را حیف و میل می‌کنیم. آنها برای پیشرفت فوتبالشان و پشتوانه‌سازی یک کمپ دائمی برای بازیکنان 17ساله احداث کرده‌اند و کارشناسان فوتبال را به مناطق مختلف آمریکا فرستاده‌اند تا با دیدن بازی‌های محلی و آموزشگاهی 4 3 نفر را انتخاب کرده و به این کمپ بیاورند. این عده در همان کمپ درس می‌خوانند و زندگی می‌کنند و تمرین می‌کنند. شما تیم ملی آمریکا را در سال 1990 ببینید. از تیم ملی چکسلواکی 5 گل خورد. اما الان تیم ملی آمریکا از تیم چک خیلی بهتر است.

در ام ال اس یک دفتر مرکزی وجود دارد که همه کارها تحت نظارت آنجا انجام می‌شود. تمام بازیکنان حقوق ماهیانه‌شان را از دفتر لیگ می‌گیرند نه از باشگاه. سرمایه‌گذاران تیمها پولشان را در حساب لیگ می‌ریزند تا بازیکن با دفتر لیگ طرف باشد نه باشگاه. حتی قرارداد بازیکن در همان دفتر لیگ بسته می‌شود، نه دفتر باشگاه. با این کار جلوی خیلی از بازارگرمی‌ها گرفته می‌شود و کنترل می‌شود که بازیکنی که مثلا 100 هزار دلار ارزش دارد، قرارداد هفتصد هزار دلاری نبندد. در این سیستم نرخ بازیکن واقعی می‌شود و در یک سطح معقول و نسبتا پایین نگهداشته می‌شود.

اشتباه می‌کنید. همه شنیده‌اند که بکهام 250 میلیون دلار برای 5 سال قرارداد بست. اما از این 250 میلیون دلار شاید فقط 5 میلیون دلارش را باشگاه بدهد و مابقی آن از طریق اسپانسرها تامین می‌شود. روز اولی که بکهام در آمریکا قرارداد بست حدود100 هزار پیراهن بکهام فروخته شد به قیمت هر پیراهن 60 دلار! مطمئن باشید این هزینه‌ای که برای استفاده تبلیغاتی از بکهام خرج شده است، بعد از مدتی کوتاه با سود خوبی بر می‌گردد.

خب این موضوع جای بحث دارد. اولین راه درآمدزایی، بلیت فروشی است. در دنیا بلیت فروشی سیستم کاملا مشخصی دارد و باشگاه از این راه به درآمد خوبی می‌رسد. در صورتی که هنوز سیستم بلیت فروشی در ایران کاملا ابتدایی و بدون توجه به ظرفیت ورزشگاه است. بگذریم که اصلا در ایران فروش اینترنتی بلیت وجود ندارد. در بعضی استادیوم‌ها که تماشاگران از روی فنس و دیوار می‌پرند و بازی را می‌بینند! اسپانسرشیپ هم یکی از راه‌های مرسوم است. آن هم اسپانسرهای متعدد. اسپانسر مسابقه، تمرین، کنفرانس مطبوعاتی و... در ایران بحث اسپانسر بیشتر روی پیراهن خلاصه می‌شود. مورد بعد حق پخش تلویزیونی است که از این راه پول خوبی به باشگاه‌ها می‌رسد.

اولین بار قطبی را سال 1990دیدم. آن زمان یکسری مسابقات فوتبال برگزار می‌شد و هر دو در آن مسابقات بازی می‌کردیم.

قطبی بعد از این‌که در آنجا مدرسه فوتبال تاسیس کرد با یکی از مربیان هلندی ارتباط برقرار کرد و این مربی ظاهر در یکی از تیم‌های پایه آژاکس سمت داشت. بعد قطبی با او قرار گذاشت که بازیکن برای او بفرستد و به مربیان هلندی پول می‌داد تا در اجرای برنامه‌های فوتبالی‌اش در مدرسه فوتبال کمکش کنند. چون اگر در آمریکا بگوییم که فلان مربی از آژاکس می‌آید تا در فلان مدرسه فوتبال کار کند تعداد شاگردان آن مدرسه دو برابر می‌شود. قطبی از این راه با مربیان هلندی رابطه پیدا کرد و یکی از آنها هم همین آقای گاس هیدینک بود. مدت‌ها قطبی را ندیدم تا شنیدم وی از کره جنوبی سر در آورده است.

در آمریکا اصلا. وی یک بار به‌عنوان دستیار دوم در گالکسی استخدام شده بود.