اوستا و عبدلی سال‌هاست برای مخاطبان تلویزیونی به 2 تیپ آشنا تبدیل شده‌‌اند

کمدی‌هایی که کهنه نمی‌شوند

برنامه صبح تهران چنان که از نامش برمی‌آید، برنامه صبحگاهی شبکه تهران است. این برنامه از آیتم‌ها و بخش‌های مختلفی تشکیل شده که یکی از آنها «اوستا و عبدلی» است.
کد خبر: ۳۱۸۷۷۵

اوستا و عبدلی سال‌هاست برای مخاطبان تلویزیون به 2 تیپ آشنا تبدیل شده‌اند. جواد انصافی و همکارش این دو تیپ را براساس نما‌یش‌های سنتی و آیینی ایران مثل سیاه‌بازی و بقال‌بازی خلق کرده‌اند. اوستای نمایش یک اوستای مبادی آداب و کمی تا قسمتی دست و پاچلفتی است و شاگرد، برخلاف ظاهرش یک آدم رند و زیرک.

ترکیب متضاد و متناقض آنها خودبه‌خود موقعیت‌هایی طنزآمیز خلق می‌کند و تماشاگر را می‌خنداند. پرداختن انصافی به این قالب نمایشی خاص و تلاشش برای حفظ این تیپ‌ها گرچه کم و بیش او را با همین نقش جا انداخته و شناسانده؛ اما به همان اندازه باعث شده او از ایفای نقش‌های دیگر بازبماند. یکی از معدود تجربه‌های او در خارج از این حیطه، نقشی بود که در سریال «میوه ممنوعه» به عنوان پیشکار حاج فتوی (علی نصیریان)‌ بازی کرد.

نمایش‌هایی با این سبک و سیاق در یک مقطع خاص طرفداران بیشتری داشت. تنهاترین و البته موفق‌ترین برنامه طنز صداوسیما برنامه «صبح جمعه با شما» بود و تلویزیون هم وقتی تصمیم گرفت میزان برنامه‌های کمدی‌اش را افزایش دهد، یکراست به سراغ آنها رفت.

در نتیجه ظرف مدت کوتاهی، رادیویی‌ها، تلویزیون را تحت سیطره خودشان درآوردند؛ ولی ناگهان با ظهور برنامه‌هایی که نگاه جدید به طنز و کمدی داشتند، سلیقه مردم بیش از حد تصور دچار تغییر شد.

قالب خاص نمایش‌های رادیویی و معیار‌هایی مثل تکیه بر ویژگی‌های شنیداری به جای ویژگی‌های دیداری دیگر مثل گذشته در خنداندن و جلب نظر مردم موفق نبود و جنس کمدی‌های مهران مدیری و رضا عطاران به سلیقه غالب مردم تبدیل شد. ظهور پدیده‌هایی مثل موبایل و پیامک و لطیفه‌‌هایی که از این طریق دست‌به‌دست می‌شد هم به جاافتادن این شرایط و بالا رفتن سطح سلیقه طنز مردم بیشتر کمک کرد.

با این حال هیچ‌کدام از اینها دلیلی برای خط کشیدن تمام و کمال روی سبک‌های نمایشی سابق نیست. شاهد مثالش همین کارهای ساده و جمع و جور جواد انصافی است. این که این سبک هنوز می‌تواند مخاطب را با خودش همراه کند، قبل از هر چیز نشان‌دهنده قابلیت بالای نمایش‌های سنتی ایرانی است و این که هنوز دور آنها به سر نیامده است. البته این جور نمایش‌ها هم باید به اقتضای زمان و با توجه به شرایط در خودشان تغییر ایجاد کنند.

برنامه «صبح تهران»سال گذشته به پایان رسید و امسال برنامه دیگری با عنوان «سلام تهران» جایگزین آن خواهد شد. سرپرست و تهیه‌کننده کار جدید، امیرحسین خرمشاهی خواهد بود که او را بیشتر به عنوان سازنده برنامه‌های ترکیبی و معارفی می‌شناسیم. تغییر و جابه‌جایی یک اتفاق رسانه‌ای روتین و معمولی است که قاعدتا باید هرازگاهی حتی در مورد برنامه‌های موفق هم عملی شود. این اتفاق درباره برنامه صبحگاهی شبکه تهران هم می‌تواند نویدبخش برنامه‌ای بهتر و به‌روزتر باشد؛ اما نکته‌ای که در طراحی برنامه‌های جدید نباید از آن غافل شد، پرداخت بهتر و منسجم‌تر نقاط قوت برنامه‌های قبلی است. «اوستا و عبدلی» و کلا نمایش‌های سنتی از مواردی است که هنوز می‌تواند با یک پرداخت جدید و نو برای مخاطبان جذاب و دیدنی باشد.

جابر تواضعی 
گروه رادیو و تلویزیون

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها