تئاتر خیابانی ، تریبونی مردمی

 در ایام برگزاری این جشنواره، بیش از 240 هنرمند به هنرنمایی پرداختند و ده‌ها هزار نفر از مردم مریوان به تماشای کارآنان نشستند.

با مرور کارنامه تئاتر خیابانی در چند سال گذشته، مشخص می‌شود که مشکلات و مصائبی که این گونه تئاتری با آن دسته و پنجه نرم می‌کند، تا حد زیادی همان‌هایی است که گریبان دیگر شاخه‌های هنرهای نمایشی ایران را نیز گرفته است.برای مثال حیات تئاتر خیابانی بشدت وابسته به برگزاری جشنواره‌ها است و در ایام سال، چندان خبری از آن نیست. به همین دلیل گروه‌های فعال در این حوزه نیز به صورت مقطعی کار می‌کنند و بموقع نمی‌توانند نسبت به دغدغه‌های جامعه واکنش نشان داده و هر زمان که لازم است به خیابان بیایند و نمایشی را برای اجرا آماده کنند.

مشکل دیگر، وابستگی تئاتر خیابانی به یارانه‌های دولتی است. هرگاه یارانه‌ها قطع می‌شود یا کاهش می‌یابد، تب و تاب گروه‌های فعال درآن نیز فروکش می‌کند. از آنجا که درتئاتر خیابانی خبری از بلیت فروشی و گیشه نیست، باید برای پشتیبانی مالی آن برنامه‌های دیگری را پیاده کرد که مراجعه به بخش خصوصی و یاری شهرداری‌ها می‌تواند تا حدی از بار این مشکلات بکاهد. شرکت ها، سازمان‌ها ونهادهای گوناگون می‌توانند ازگستره وسیعی که درشهرها وروستاها در اختیار گروه‌های نمایش خیابانی است، برای تبلیغ کالاها، خدمات یا اطلاع رسانی استفاده کنند و شهرداری‌ها می‌توانند ضمن ایجاد فضای شاد و مفرح، مضامین وموضوعات مرتبط با مسائل شهری و فرهنگ شهرنشینی را در متن نمایش‌های خیابانی بگنجانند.

یکی از ضعف‌های بنیانی تئاتر خیابانی در ایران، عدم درک درست از مفهوم و کارکرد این گونه نمایشی از سوی گروه‌های هنری است. تئاتر خیابانی، نمایشی از مردم و برای مردم است که در مدت زمانی کوتاه باید بتواند حرف خود را به مخاطب منتقل کند.عرصه خیابان جایی برای بیان بحث‌های عمیق و فلسفی و اجرای نمایش‌های تجربی و آوانگارد نیست و باید به سمتی حرکت کرد تا به سادگی با تماشاگر کوی وبرزن ارتباط برقرار کند.

مردم وقتی درگذرگاه و خیابان به تماشای نمایشی خیابانی می‌ایستند، به دنبال کشف دغدغه‌ها و درگیری‌های ذهنی کارگردان و نویسنده نیستند و بیشتر دوست دارند شاهد بیان حرف دل خودشان، گلایه‌هایشان و انتقادهایشان نسبت به معضلات، مشکلات و مسائل روز جامعه از زبان تئاترباشند. از این رو نمایش خیابانی بیشتر هنری اجتماعی و تریبونی مردمی برای بازتاب مسائل جامعه است و نه تجربه‌ای شخصی و فردی از سوی هنرمندان.

مهدی یاورمنش