فرشته روستایی ، شیطان شهری

درست مانند دو چهره‌ای که از تاکسین تصویر شد جامعه تایلند نیزدو چهره متفاوت دارد. شکاف عمیقی بین مردمان این کشور وجود دارد که همواره موجب به وجود آمدن تنش‌های سیاسی می‌شود و یک تایلندی بر حسب محل تولد و درآمدی که دارد به یکی از این دو دسته تعلق دارد.

سرنوشت نا خوشایند تاکسین نیز بار دیگر ثابت کرد تایلند تا وقتی این شکاف طبقاتی را پر نکند به ثبات نخواهد رسید.

دهکده کوچک لاد لوم‌کائو به فاصله یک ساعت از شمال بانکوک با هوایی پاک و شالیزارهایی وسیع هیچ نسبتی با دود و سر وصدای پایتخت تایلند ندارد و مردمش نیز به طور حیرت‌آوری از ساکنان شهرهای بزرگ فقیرترند.

در سال 2007 میلادی برنامه توسعه سازمان ملل گزارشی منتشر کرد که از گام‌های بلند تایلند برای نجات مردم از فقر وحشتناک و گسترش آموزش و بهداشت از سال 1990 خبر می‌داد -گام‌هایی که بسیاری از مردم فقیر تایلند آن را مرهون تاکسین می‌دانند - ولی هنوز هم شکاف طبقاتی کاملاً به چشم می‌خورد.

سازمان ملل در همان برنامه کشف کرد یک پنجم جمعیت تایلند بیش از 55 درصد درآمد ملی را در اختیار دارند در حالی که یک پنجم دیگر جمعیت کشور از این درآمد کمتر از 4 درصد سهم می‌برند.

ساکنین بانکوک را می‌توان مرفه‌ترین قشر کشور دانست، جایی که کمتر از 2 درصد مردم زیر خط فقر قرار دارند در حالی که آمار فقیران در شمال که کانون اصلی هواداران تاکسین است و مناطق مسلمان‌نشین جنوب بیش‌تر از ده برابر است.

این دو گروه در هفته‌های اخیر به یکدیگر ملحق شده‌اند. جایی که ده‌ها هزار روستایی خسته تایلند شامل عده زیادی از ساکنان لاد لوم‌کائو - با پوشیدن تی‌شرت‌های قرمز رنگ به خیابان‌های پایتخت آمدند و خواستار بازگشت تاکسین به قدرت و برکناری دولت نخبه‌گرای کنونی شدند.

سه هفته تظاهرات بی‌وقفه موجب متوقف شدن زندگی در پایتخت شد تا این که با دخالت ارتش در هفته گذشته پیراهن قرمزها مجبور به ترک مواضع‌شان شدند. در حالی که نتیجه این یک روز درگیری کشته شدن حداقل 2 نفر وزخمی شدن بیش از 100 نفر بود که بسیاری از آنان سوار اتوبوس‌های دولتی شده به مکان‌هایی نظیر لاد لوم‌کائو بازگردانده شدند.

آن‌ها می‌گویند بازخواهند گشت مگر این که آبهیسیت وجاجیوا، نخست‌وزیر به طور جدی شروع به رفع مشکلات روستائیان فقیر کند.

زندگی روستائیان در طول 5 سال نخست‌وزیری تاکسین و قبل از برکناری او توسط نظامیان در سال 2006 میلادی شاهد تغییرات زیادی بود. برنامه‌های توسعه او موجب شد بسیاری از کشاوزان لادلوم‌کائو که پیش‌‌تر تنها برای امرار معاش کشاورزی می‌کردند تبدیل به تولید کننده‌هایی شوند که محصولات محلی آن‌ها نه تنها در سراسر تایلند بلکه با کمک دولت حتی در سطح بین‌المللی نیز فروخته می‌شد.

خط‌مشی تاکسین بر این اصل استوار شده بود که هریک از مناطق روستایی تایلند که به تامبونز معروفند بر حسب تاریخ و فرهنگ خود محصولی مشخص تولید کند.

این برنامه «یک تامبونز، یک محصول» نامیده می‌شد و دولت نیز دربازاریابی این محصولات در داخل و خارج از کشور از تامبونزها حمایت ‌کرد. محبوبیت تاکسین همچنین به خاطر برنامه‌های جهانی بهداشت و وام‌های کم بهره‌ای که به کشاورزان می‌پرداخت، بیشتر شده بود.

نیکوم بانجینگ تا پیش از اجرای این برنامه کشاورز فقیری بود که ماهانه حدود 102 دلار درآمد داشت اما اکنون او مدیر دفتر «یک تامبونز، یک محصول» در لاد لوم‌کائو است که محصولاتش نظیر ابریشم را حتی به اروپا و آمریکای‌شمالی صادر می‌کند. عواید این تجارت ماهانه بالغ بر 20هزار دلار است که بین ساکنان روستا تقسیم می‌شود اگرچه فروش در ماه‌های اخیر 30 درصد افت کرده است.

نیکوم می‌گوید مردم روستایش دولت وجاجیوا را مقصر می‌دانند که پس از رسیدن به قدرت در دسامبر گذشته با اعمال تغییراتی در برنامه «یک تامبونز، یک محصول» موجب کسادی کسب و کار آنان شده است: تجارت مانند گذشته بازار جهانی ندارد و روستائیان مکانی برای فروش محصولاتشان ندارند. او می‌افزاید: دولت جدید هیچ کاری برای تصاحب قلب‌های روستائیان انجام نمی‌دهد.

می‌توان تا حدی بحران اقتصادی جهانی را نیز در این قضیه مقصر دانست. اقتصاد تایلند در سه ماه اول سال 2009 بالغ بر 5 درصد افت داشته است و بر اساس برآوردهای دولت امسال حدود یک میلیون تایلندی شغل‌شان را از دست می‌دهند.

از اواخر سال گذشته بحرا‌ن‌های اقتصادی و سیاسی دست به دست یکدیگر دادند. پیراهن قرمزهایی که با مشکل معیشت روبرو بودند با ایجاد اغتشاش به صنعت گردشگری تایلند ضربه زدند؛ صنعتی که برای کشور در حکم آب حیات است.

از سوی دیگر دو فرودگاه تایلند اواخر سال گذشته برای چند روزی در نتیجه اعتراضات و جنبشی که به «پیمان مردمی برای دموکراسی» یا پیراهن‌زردها معروف بود، بسته شد. این اعتراضات سرانجام موجب استعفای دولت قبلی و به قدرت رسیدن وجاجیوا شد.

پیراهن‌زردها طرفداران حکومت سلطنتی، ارتش و نخبگانی هستند که پس از سقوط تاکسین در سال 2001 قدرت را در دست گرفته‌اند. آن‌ها تاکسین را به عنوان مردی می‌شناسند که دولت را با علایق و منافع تجاری‌اش منطبق کرده بود. مردی که رقیبان سیاسی خود را مرعوب می‌کرد و ریاست دولتی را به عهده داشت که صدها نفر را در دادگاه‌های بدون صلاحیتی که در جدال ناموفقی که به نام «جنگ علیه موادمخدر» به راه انداخته بود، محاکمه و محکوم کرد.

با این حال سال گذشته که پیراهن‌زردها برای حمایت از دموکراسی به خیابان‌ها ریخته بودند بعضی از آنان آشکارا این سئوال را مطرح می‌کردند که آیا سیستم «یک نفر، یک را‡ی» واقعاً برای تایلند مناسب است.

تونگاچی وینیچاکول، استاد تاریخ شرق‌آسیا در دانشگاه ویسکانسین- مدیسون می‌گوید: نخبگان قدیمی و نخبگان بوروکرات می‌ترسند قدرتشان را از دست دهند. او معتقد است آقای وجاجیوا به زودی مجبور است بین تبدیل به یک انحصارطلب یا برگزاری انتخاباتی که پیش‌بینی می‌شود طرفداران تاکسین درآن پیروز شوند، یکی را انتخاب کند: فقرا و روستائیان پس از سال‌ها که قدرت دست بوروکرا‌ت‌ها و اشراف بود، فهمیده‌اند دموکراسی و انتخابات چقدر برایشان خوب است. دموکراسی تایلندی حداقل از سال 1997 به نفع فقرا بوده است.

نیکوم تاکید دارد دغدغه او و سایر ساکنان لاد لوم‌کائو الزاماً بازگشت تاکسین به قدرت نیست بلکه آنها می‌خواهند دولت بار دیگربه همان اندازه که به نخبگان شهری اهمیت می‌دهد برای فقرای روستایی نیز اهمیت قائل باشد: «مردم فقط از تاکسین حمایت نمی‌کنند بلکه نخست‌وزیری مانند او می خواهند. مردم تایلند فقط در صورتی تاکسین را فراموش می‌کنند که نخست‌وزیر دیگری داشته باشند که مانند او فکر کند و نیازهای مناطق روستایی را درک کند.» او چندان نسبت به نشستن چنین فردی بر مسند قدرت در آینده نزدیک خوشبین نیست: «مردم بسیار عصبانی هستند و تفکرات سیاسی خیلی با یکدیگر فاصله دارد. این اولین مشکل ما است.»

منبع: نیویورک‌پست
مترجم: شیما خیری