جنگ گرجستان به دلیل تحریک ساآکاشویلی بود

سرگئی ویکتوروویچ لاوروف وزیر امور خارجه‌ روسیه، در گفت‌وگو با پایگاه اینترنتی نشریه آلمانی اشپیگل اظهار داشت: جنگ گرجستان با مقاصد شخص رییس جمهور گرجستان در ارتباط بود.

متن مصاحبه لاوروف با اشپیگل:

اشپیگل: به نظر شما آیا جنگ گرجستان و روسیه که در اوت سال گذشته اروپا را تکان داد در واقع رویارویی آمریکا و روسیه بعد از جنگ سرد بود؟

لاوروف: این رویارویی در ارتباط با شخص رییس جمهور گرجستان یعنی میخاییل ساآکاشویلی بود. ساآکاشویلی یک بازی‌ را شروع کرد که نتوانست برنده‌ آن باشد. وی فکر می‌کرد که به قدرت کافی جهت تهاجم نظامی به اوستیای جنوبی دست یافته است. از دیگر سو در کنفرانس سران ناتو در بخارست در آوریل گذشته به گرجستان وعده داده شد که به عضویت ناتو درآید، این وعده وعید‌ها نیز در ساآکاشویلی تصورات اشتباهی بوجود آورد و وی را فریب داد. ساکاشویلی این وعده وعید‌ها را با چک سفید امضا، اشتباه گرفت.

اشپیگل: یعنی فکر می‌کنید که غرب مسوول این جنگ بود؟

لاوروف: من امیدوارم که همه از این جنگ درس بگیرند. بسیاری از کشورهای ناتو و هم چنین مابقی کشورهای اروپایی، گرجستان را با سلاح‌های بسیاری مجهز کردند. این اقدام آن‌ها تخطی از تمام قوانین و چارچوب‌های اتحادیه اروپا و شورای امنیت و همکاری اروپا (OSCE) بود. البته این جنگ سابقه‌ تاریخی بسیار طولانی دارد. کمی قبل از شکل‌گیری اتحاد جماهیر شوروی در اوایل دهه بیست، سربازان گرجی در اوستیای جنوبی هزاران غیر نظامی را کشتند. بعد از فروپاشی شوروی سابق نیز کشورهای مستقل جدیدی بوجود آمدند. در آن شرایط گرجستان بسیار تلاش کرد اوستیای جنوبی و آبخازیا را با زور و اعمال خشونت به کنترل خود در بیاورد. با آنکه گرجستان با استقلال آبخازیا و اوستیابی جنوبی موافقت کرد، اما به طور همزمان از برگزاری انتخابات ملی در آبخازیا و اوستیای جنوبی جلوگیری می‌کرد. دولت تفلیس استقلال این دو جمهوری را سلب کرد و از همان زمان نیز سعی می‌کرد که بر این دو جمهوری تحکم کند.

اشپیگل: در سال 2004 نیز دشمنی‌ها و تنش‌هایی بین گرجستان و این دو جمهوری شکل گرفت.

لاوروف: در آن زمان یعنی اوت سال 2004 هم ساآکاشویلی جنگ علیه اوستیای جنوبی را به راه انداخت. البته نیروهای دفاعی اوستیای جنوبی به کمک ارتش آزادی بخش کشورهای مستقل مشترک المنافع توانستند آتش این جنگ را بخوابانند.

اشپیگل: به جنگ اخیر برگردیم. ما تصور می‌کنیم که این جنگ به منزله‌ تعیین حد و حدود و مرز مناطق نفوذ آمریکا و روسیه است.

لاوروف: دوستان آمریکایی‌ ما ادعا می‌کنند که آن‌ها اجازه‌ تقسیم جهان را ندارند و اجازه ندارند که برخی از این مناطق را به منطقه‌ نفوذ و تاثیر گذاری خود تبدیل کنند. دیدگاه من هم چنین موضع و نگرشی است. مناطق نفوذ باعث شکل‌گیری و سرچشمه‌ جنگ سرد هستند.

اشپیگل: اکثر کشورهای شوروی سابق معتقدند مسکو درصدد بازیابی نقش قدیمی و مسلط خود بر این کشورها می‌باشد.

لاوروف: در سال 2004، ولادیمیر پوتین رییس جمهور سابق ما، به هنگام ورود به وزارت امور خارجه‌ روسیه تصریح کرد که کشورهای همسایه‌ ما، یعنی کشورهای مستقل مشترک المنافع برای همکاری با ما اولویت اول را دارند. وی به طور همزمان اعلام کرد که البته این به معنای آن نیست که ما در این منطقه حق انحصاری داریم. وی گفت همه این کشورها مستقل هستند و این حق را دارند که به دنبال شرکای مستقل باشند. پوتین توضیح داد که ما با منافع و علایق شرکای غربی درمنطقه‌ی شوروی سابق آشنا هستیم. در منطقه قفقاز و در آسیای مرکزی مساله‌ امنیت انرژی، مبارزه با تروریسم، قاچاق مواد مخدر و سازمان‌های جنایی از مسایل بسیار مهم به شمار می‌روند.

اشپیگل: آیا مسکو از فعالیت‌های غرب در حیات خلوت خود رضایت دارد و از آن خشنود است؟

لاوروف: ما خواهان این هستیم که علایق و منافع غرب با روش‌های قانونی صلح آمیز و شفاف بیان شود. منافع این کشور‌ها در آسیای مرکزی و قفقاز نباید از مسیر درست خود خارج شود. غرب اجازه ندارد و نباید کشورهای این منطقه را در دو راهی قرار دهد. دو راهی‌ای که شعار آن این است "یا به جمع ما و کشورهای دموکراتیک بپیوندید و یا همکاری با روسیه را انتخاب کنید".

اشپیگل: چه کسی در جنگ اخیر مقصر بود؟ درست است که اولین شلیک‌ها از سوی گرجستان صورت گرفت، اما دو طرف برای این جنگ از قبل آماده شده بودند.

لاوروف: شلیک اول به چه معناست! این گونه توصیف‌ها تنها پرده پوشی واقعیات است، پرده پوشی از چیزی که عملا روی داد. وانمود می‌شود که جنگ اخیر و علت به وقوع پیوستن آن شبیه اقدامی بود که توسط گاوریلو پرینسیپ روی داد؛ ناسیونالیستی که در سال 1914 در سارایوو ولیعهد اتریش را به قتل رساند. در آن شرایط نیز یک شلیک صورت گرفت و بعد از آن انسان‌های شرور به این بهانه، جنگ جهانی اول را به راه انداختند. اما اینگونه ادعاها درست نیست و وضعیت در اوستیای جنوبی کاملا به گونه‌ی دیگری بود. دلایل بسیار زیادی وجود دارد که نشان می‌دهد گرجستان در حمله خود از تانک، توپ و خمپاره انداز استفاده کرده است.

اشپیگل: پیامدهای این جنگ چه بود؟

لاوروف: ساآکاشویلی با این اقدامش به ضرر خود عمل کرد و وحدت و یکپارچگی ارضی‌اش را زیر سوال برد. البته ساآکاشویلی قبل از این در سال 2006 ادعا کرده بود که هرگز به زور و خشونت متوسل نخواهد شد، چرا که وی می‌داند هر گونه خونریزی در منطقه‌ قفقاز نه تنها دهه‌ها بلکه سده‌ها در خاطره‌ها باقی خواهد ماند.

اشپیگل: بسیاری معتقدند روسیه با اولویت دادن به منافع خود به تحریک این تنش پرداخت .این کشور با صدور پاسپورت‌های روسی در آبخازیا و اوستیای جنوبی به آتش این جنگ دامن زد.

لاوروف: این طور نیست. دمیتری مدودف در ششم ژوئن سال گذشته در سن پترزبورگ با ساکاشویلی دیدار کرد. در این دیدار وی بر وحدت ارضی گرجستان تاکید کرد. مدودف توضیح داد که روسیه تلاش می‌کند از وضعیت اوستیای جنوبی و آبخازیا رفع تنش کند و خواهان کمک به آرامش شرایط است. هر دو رییس جمهور توافق کردند که از طریق امضای توافقنامه‌های رفع تنش باید از اعمال خشونت جلوگیری شود.

اشپیگل: روسیه چگونه برای جلوگیری از چنین رخدادهای مشابهی سهیم خواهد بود؟

لاوروف: روسیه به دنبال آن است که با کمک تمام کشورهای اروپایی به راه‌حلی پایدار و همیشگی به صلح در منطقه دست یابد. دمیتری مدودف نیز در پنجم ژوئن سال گذشته در سخنرانی خود در برلین تعهدنامه‌های جدیدی را برای امنیت اروپا پیشنهاد کرد، البته در توافقات قبلی ناتو و روسیه نیز آمده است که امنیت تقسیم شدنی نیست و کسی حق ندارد امنیت خود را به بهای نابودی و تخریب امنیت دیگران ایجاد کند.

اشپیگل: از تعهدات و موافقتنامه‌های جدید چه انتظاری می‌رود، آیا کشورهای اروپایی نیز از پیشنهاد روسیه پیروی می‌کنند؟

لاوروف: در گذشته تعهدات و موافقت‌نامه‌های امنیتی تنها در حد یک سند سیاسی بود که متاسفانه قابلیت عملی شدن نداشت. ما اکنون پیشنهاد می‌کنیم که اصل "تقسیم ناپذیری امنیت" تحت تعهد حقوقی و قضایی نیز در آید. کنفرانس اخیر امنیتی مونیخ نیز نشان داد که بحران مالی اخیر همه کشورها را مجبور به تمرکز بر سر مشکلات واقعی کرده است. ما بیش از این نمی‌توانیم خود را با مسایلی چون بازی‌های ژئوپلیتیکی سرگرم کنیم.

ایسنا