بررسی مشکلات عمومی بسکتبال

پای صحبت بعضی مربیان و بازیکنان شهرستانی که می نشینی تازه متوجه می شوی که بسکتبال چه شرایط دشواری دارد. کافی است از تهران بیرون بروی ، آنقدر موضوع پیدا می کنی که گاهی باور نکردنی به نظر می رسد.جدای از کم پولی که مساله همیشگی ورزش است ، بیشتر درد دلها از بی توجهی هایی است که امان علاقه مندان را بریده است .

کد خبر: ۲۳۵۳۶

از نداشتن امکانات مالی گرفته تا نبود زمین و پابرهنه بازی کردن بازیکنان و تمرین در تاریکی سالنی که به دلیل بدهی مالی بدون برق مانده و ماجرای آب خوردن بازیکنان از بشکه 20لیتری ! به عبارتی همه خانواده بسکتبال به گونه ای با مشکلات روبه رو است . اگر بعضی بازیکنان تیمهای متمول از کمبود صفر رقم قراردادشان ناراحت هستند بعضی هیاتها شرمنده اند که چرا مجبورند لباس بازیکنان را بعد از پایان مسابقه از آنها بگیرند و تحویل اداره تربیت بدنی بدهند!

این همه داستان رکود بسکتبال نیست که شاید بخشی از پس لرزه هایی است که در سالهای اخیر آرامش را از بسکتبال گرفته است . عمده مشکلاتی که مربیان ، مسوولان و حتی بازیکنان تیمهای شهرستانی حاضر در مسابقه های قهرمانی کشور منطقه 5از آن حرف می زدند، داستان تکراری بی توجهی ها، نداشتن حامی مالی ، کمبودهای آموزشی و فنی ، نبود نیروهای متخصص و مشکلات مالی است . شاید همین چند خطا انعکاس مشکلاتی که علاقه مندان دور از پایتخت با آن مواجهند را بخوبی نتوان ادا کرد ، اما... به هر حال نوشتن مختصر ، هزار بار از مطرح نکردن آنها بهتر است . اگرچه علی عبدی خانی از چهره های آشنای بسکتبال قم ، باشگاه های تهران و اصفهان را اصلی ترین مشکل بسکتبال کشور می خواند ؛ اما واقعیت این است که استان ها به دلایل متعددی در هزار توی مشکلات خود غرق هستند. نبود منابع مالی مطمئن و نداشتن حامی مالی نه تنها از شکل گیری باشگاه های قوی در بیشتر استان ها جلوگیری می کند ، بلکه بدلیل شرایط خاص ورزش و روشن نبودن سیاست های کلی حاکم بر آن از یک سو و اطمینان نداشتن به بازگشت سرمایه از سوی دیگر ، بیشتر سرمایه گذاران اقتصادی را به عقب رانده است . به عبارت بهتر با توجه به شرایط خاص اقتصادی کشور کمتر سرمایه گذاری بویژه در بخش خصوصی تمایل به پذیرش خطر کردن سرمایه گذاری در بخش ورزش دارد. این در حالی است که منابع دولتی هم یا اجازه سرمایه گذاری کلان در ورزش حرفه ای را ندارند یا ترجیح می دهند که بیشتر در رشته هایی که به نوعی شهرت و محبوبیت عمومی برایشان ارمغان دارد، سرمایه گذاری کنند. از این روست که رشته های کلیدی چون کشتی ، وزنه برداری و فوتبال بورس سرمایه گذاری کارخانجات دولتی را داغ کرده اند. عبدالله عزیزیان ، یکی از مسوولان بسکتبال ایلام به نکته ظریفی اشاره می کند. او می گوید: با توجه به مشکلات مالی که داریم ، همین عده کم را هم با ترفند به سالن می آوریم . وجود مشکلات مالی در ایلام روحیه ای برای علاقه مندان باقی نگذاشته و در واقع آنها خودباوری ندارند. این در حالی است که علی عبدی خانی ، مشکلات مالی را به گونه ای دیگر در قم عامل رکود کار می داند: سال گذشته 5یار اصلی ام را به دلیل 3میلیون تومان از دست دادم بازیکنان شهرستانی حاضرند برای دریافت پول بیشتر جذب باشگاه های تهران شده و به عنوان یار دهم و یا سیزدهم نیمکت نشین شوند و وقتی به جایی نمی رسند، سرخورده شوند و ورزش را کنار بگذارند. از سوی دیگر رستمی ، مسوول سابق هیات بسکتبال لرستان ، مسائل مالی را محوری ترین عامل توسعه بسکتبال می خواند: ورزش شهرستان ها براساس مسائل مالی می چرخد تا پول نباشد، چیزی به اسم ورزش به وجود نمی آید. ما از نظر سرمایه های انسانی فقیر هستیم ؛ اما وقتی اصلی ترین چیز که پول است را نداریم ، اجازه پیشرفت هم از ما گرفته می شود. محمدرضا ابوقداره ، مربی مصدوم تیم ایلام که با پای گچ گرفته تیمش را همراهی می کند، می گوید: 8سالی درگیر جنگ بودیم و بعد از آن هم به طور غیرمستقیم با مشکلات ناشی از جنگ روبه رو بودیم و همین باعث سرمایه گذاری نکردن دوباره در این رشته شد.
مدیریت قوی و تخصص یک ضرورت در ورزش

در دنیای حرفه ای ورزش امروز که از ورزش به عنوان یک پدیده اجتماعی یاد می شود، ضرورت داشتن مدیریت قوی و متخصص یک اصل انکارناشدنی است . مدیرانی که در فرصت طولانی کاری که در اختیار دارند براحتی برنامه ریزی دراز مدت واحد تحت نظارت خود را انجام می دهند؛ اما آیا با مدیران مقطعی و غیرمتخصص هم می توان به نتیجه رسید. واقعیت این است که وقتی در آموزش و پرورش ورزش جدی گرفته نمی شود و معلم تاریخ در فرصت بیکاری می تواند زنگ ورزش را هم اداره کند، طبیعی است که این تفکر به رده های بالای مدیریتی هم نفوذ خواهد کرد. از سوی دیگر تعدد مدیران و بالا بودن نرخ تغییرپذیری آنها براحتی نشان می دهد که بیشتر آنها تخصصی در این کار ندارند و به بیان ساده تر مدیران حکمی هستند تا تخصصی . ابوقداره در این باره می گوید: متاسفانه بیشتر مدیران بومی حتی کلمه بسکتبال را هم بدرستی تلفظ نمی کنند و 90درصد مدیران ورزشی این استان اصلا ورزشی نیستند. در ایلام ، مدیرکل و معاونان او هیچ گونه سابقه ورزشی ندارند. قطعا این گونه مدیران نمی توانند برنامه ریزی خوبی برای ورزش داشته باشند و شکست می خورند. عباس خوشرویی هم با گلایه از تعویض متعدد مدیران عقیده دارد: این تغییرات پشت سر هم فقط به ورزش ضربه می زند. ما ظرف 6-7سال گذشته دست کم 6مدیر عوض کرده ایم و تا فرد جدید بخواهد برنامه هایش را اجرا کند ، او را عوض می کنند.
عقب نشینی بسکتبال ، مقابل کشتی

اگر قبول کنیم که ناکامی های متعدد سالهای اخیر بسکتبال از این رشته ، یک شکست خورده ساخته است باید به این واقعیت تن داد که با کسب مقام نایب قهرمانی در جوانان آسیا و صعود به جام جهانی پس از 32سال همه توجهات به این رشته معطوف شود. در حالی که این معادله اصلا به جوابی نخواهد رسید، چرا که اقبال عمومی تصمیم گیرندگان بیشتر به رشته های نان و نام آور است . عزیزیان با اشاره به این مشکل عمومی می گوید: قبلا با سالنهایی که در اختیار داشتیم ، دست کم 60نفر را در رده مینی بسکتبال پوشش می دادیم ؛ اما حالا سالن 17شهریور را که در مرکز شهر بود به کشتی اختصاص داده اند و بسکتبال مجبور است برای تمرین و یا کلاس آموزشی به خارج از شهر برود و با توجه به وضعیت مالی منطقه ، بچه های علاقه مند، توانایی پرداخت هزینه های جانبی را ندارند. رستمی ، درباره استعدادهای ناب لرستانی که به دلیل بی توجهی عموما هرز می روند، خاطرنشان می کند: لرستان از نظر بازیکنان با استعداد بسیار غنی است ؛ اما کسی نیست که آنها را تحت پوشش بگیرد. هیچ شرکت و یا کارخانه ای پا پیش نمی گذارد. آن وقت چطور می توان انتظار داشت که بازیکنان شهرستانی شکوفاتر بشوند؛ از نگاه علی عبدی خانی ، این مشکل در استان قم طور دیگری باعث ایستایی بسکتبال شده است : من همیشه گفته ام که منابع ملی ذوب آهن و یا پیکان که نباید در یک استان سرمایه گذاری کنند، چه اشکالی دارد که توجه بیشتری به شهرستان های دیگر مثل سیستان داشته باشد و یک تیم در استانی محروم را هم پوشش بدهند، یعنی توجه به این مساله باعث رشد بسکتبال در کشور نمی شود؛ انتظار می رود مسوولانی که یکی از پستهایشان اتفاقا ورزشی است ، دلسوزی بیشتری از خود نشان بدهند؛ اما شاید دغدغه های کارهای ویژه دیگر فرصت این کار را از آنها سلب کرده است . خوشرویی می گوید: رئیس شورای شهر همدان ، یک رئیس فدراسیون کشتی هم بود؛ اما حتی یک بار هم سراغی از ما نگرفت و نپرسید به عنوان نماینده بسکتبال استان چه خواسته هایی دارید و یا با چه مشکلاتی به مسابقه ها اعزام می شوید؛

احیای مسابقه های قهرمانی کشور

به نظر می رسد که یکی از راههای ایجاد انگیزه در بازیکنان و به حرکت درآوردن بسکتبال برگزاری مسابقات متعدد باشد. شاید با توجه به همین اصل تصمیم گرفته شد که بعد از 6سال توقف مسابقه های قهرمانی کشور را دوباره احیا کنند. مسابقه هایی که سابق بر این استقبال زیادی از آن می شد؛ اما چگونگی برگزاری و نحوه اجرای آن حتی از راه اندازی دوباره آن مهمتر است . به گفته یکی از مربیان ، برنامه های مقطعی و کوتاه در ورزش اصلا جواب نمی دهد. بنابراین مسابقه های قهرمانی کشور باید هدفمند و قابل بررسی باشد نه این که بازیکن یک سال تمرین کند و یک هفته نمایش قدرت بدهد. اگر درهمین مدت برای مربی اتفاقی افتاد که نتوانست تیمش را جمع و جور کند و یا بازیکن دچار حادثه ای شد که اصلا توان همراهی تیمش را نداشت ، چه کسی جوابگوست؛ بنابراین زمانی این مسابقات جواب می دهد که نه تنها مقطعی نبوده ؛ بلکه چارچوب و برنامه ریزی مشخص داشته باشد. این مساله ظریف را با اتفاق نظر بازیکنان و مربیان حاضر در لیگ تصدیق کرده اند. یوسف محمد کریمی ، بازیکن 22ساله تیم ملوان که به خاطر درس ساکن بروجرد شده و همراه با تیم لرستان در این رقابت ها شرکت کرده ، می گوید: به نظرم مسابقه ها به صورت لیگ برگزار شود، خیلی عالی می شود؛ اما مشکل اینجاست که ممکن است بعضی تیمها قادر به هزینه کردن نباشند. از طرفی رئیس هیات بسکتبال لرستان پیشنهاد برگزاری مسابقات منطقه ای به صورت رفت و برگشت را می دهد: اگر تیمهای مناطق را هم یک سطح انتخاب می کردند، انگیزه بازیکنان برای کار کردن باز هم بیشتر بود، یعنی تیم لرستان با استان های همجوار خود در یک منطقه قرار می گرفت ، نه با تهران که سطح اختلاف زیادی به لحاظ فنی با آنها داریم . ابراهیم مسعودی ، از تیم ایلام هم عقیده دارد که این بازیها را فقط باید به شکل لیگ اجرا کرد: وقتی بازیکن در لیگ باشد، مجبور است همیشه خود را آماده نگه دارد و دیگر نیازی به برنامه ریزی اردویی برای تمرین ندارد. این طور بسکتبال هم پیشرفت می کند. مجتبی ساده میری ، کاپیتان این تیم هم می گوید: مسابقات قهرمانی کشور به شرط این که به صورت لیگ برگزار شود، انگیزه ایجاد می کند؛ چرا که هم تماشاچی را جذب می کند، هم تبلیغات همراه خود دارد و هم باعث سازندگی می شود.
حرف پایانی

با توجه به نگاه متفاوت مربیان و بازیکنان که به طور مستقیم با مشکلات درگیر هستند به نظر می رسد که راه اندازی لیگ منطقه ای با هدف معرفی بازیکنان شاخص به تیمهای ملی ضروری است . چه وقتی بازیکنان نخبه در هر منطقه جذب باشگاه ها شوند، نوبت به جایگزین کردن نسل جوانی می رسد که اتفاقا انگیزه بیشتری برای مطرح شدن از خود نشان می دهند. به عبارتی راه اندازی لیگ بسکتبال همسو با اهداف لیگ بزرگسالان در دسته های مختلف و برای گروه سنی زیر 20سال دست مسوولان را برای انتخابات تیمهای ملی براحتی باز می گذارد. آن وقت است که می توان دلخوش بود در صورت از دست دادن بازیکنی چون حامد حدادی در رده ملی جوانان هیچ خللی در روند کاری تیم وارد نخواهد کرد؛ چرا که بانک بازیکنان خالی از اعتبار نیست و جایگزینان مطمئن در انتظار ورود به تیمهای ملی نشسته اند!.