مخاطب‌گریزی، رهاورد سینمای امروز ایران‌

این دیدار 9 ماه پس از آن‌که صفارهرندی سکان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را به دست گرفته بود انجام شد و این نوید را می‌داد که سینمای ایران قرار است در کنار تثبیت مشروعیت خود، دیدگاه‌ها و راه‌های تازه‌ای را تجربه کند.اکنون 2سال و چند ماه از این دیدار می‌گذرد و شاید هفته دولت بهترین زمان برای طرح پرسش‌هایی در ارتباط با سینما و این دیدار باشد ، پرسش‌هایی چون آیا مصداق سخنان رهبری در سینمای ایران عینیت یافته است؟ آیا مسوولان پیگیر مطالبات سینماگران بوده‌اند؟ آیا چشم‌اندازی به سوی سینمای ملی که محور سخنان رهبری بود پیش رو هست؟

مجید مجیدی در دیدار سینماگران با رهبری به عنوان مجری حضور داشت. مجیدی چندی پیش در گفتگو با ضمیمه «تداوم آفتاب» که روزنامه جام‌جم به مناسبت بیستمین سال آغاز رهبری آیت‌الله خامنه‌ای منتشر کرد  درباره دیدار رهبری با سینماگران و نظر ایشان درباره سینما گفت: «خود آقا هم در دیدار با سینماگران انتقاد کردند به وضعیت موجود و بصراحت گفتند امید من به شماهاست.

اگر اتفاقی هم بخواهد بیفتد توسط خود هنرمندان است. در این جمله هم چند پیام مهم هست، پیام اصلی این است که در هیچ دوره‌ای سیاستگذاران فرهنگی نتوانسته‌اند به وجودآورنده اتفاقات بزرگ باشند. همیشه در طول تاریخ، این هنرمندان بوده‌اند که درخشیده‌اند. به هر حال یعنی این‌که خیلی هم ننشینید به امید فلان مسوول فرهنگی که فضایی را برای شما باز کند. شما تعیین‌کننده هستید و باید عرصه را برای خود باز کنید.»

مهندسی فرهنگی ‌به برنامه‌ریزی نیاز دارد

 اکنون پس از گذشت 2 سال از آن دیدار سرنوشت‌ساز، علیرضا رئیسیان، رئیس کانون کارگردانان سینمای ایران  یکی از فیلمسازان حاضر در آن دیدار که نظرات خود را درباره سینما مطرح کرد  در پاسخ به این پرسش که آیا رهنمودهای رهبری در سینمای ایران شکل اجرایی گرفته است یا خیر، به خبرنگار جام‌جم گفت: سخنان رهبر معظم انقلاب در ارتباط با سینما و کارگردانان فقط در همان جلسه ثبت شد و هیچگاه شکل اجرایی نگرفت.

وی با ذکر این نکته که برنامه‌ریزی برای سینما نیازمند شناخت و آگاهی از فرهنگ و هنر است، گفت: اگر این شناخت نباشد عرصه فرهنگ و هنر به روزمرگی دچار می‌شود و روزمرگی بزرگترین آفتی است که محصولات فرهنگی و هنری را تهدید می‌کند.

رئیسیان با اشاره به این نکته که همه ارکان فرهنگی کشور ما دچار روزمرگی شده است و این آفت مخصوص سینما نیست، افزود: مهم‌ترین دلیل این مشکل، نگاه مصرفی است که مسوولان به محصولات فرهنگی دارند.

رئیس کانون کارگردانان گفت: این نگاه مخصوص دولت فعلی نیست بلکه از دو دوره قبل تاکنون بی‌برنامگی بزرگ‌ترین آسیب را به محصولات فرهنگی و هنری زده است و آنها را دچار روزمرگی کرده است.

رئیسیان در ادامه با اشاره به این نکته که مهندسی فرهنگی به برنامه‌ریزی نیاز دارد، گفت: این برنامه‌ریزی با شاخص کردن موضوعی خاص باید در پروسه فرهنگی اتفاق بیفتد که به نظر می‌رسد این موضوع خاص در ایران سینماست.

وی در خاتمه تاکید کرد: تا زمانی‌که در عرصه فرهنگ و هنر برنامه‌ریزی درازمدت و میان‌مدت وجود نداشته باشد و بین مسوولان و هنرمندان ارتباط دوستانه‌ای برقرار نشود، نمی‌توان انتظار داشت که اتفاق مثبتی در سینما و یا هر فعالیت فرهنگی دیگر رخ دهد.

مخاطب ایرانی فیلم ایرانی می‌خواهد

علیرضا داوودنژاد منصفانه سینمای فعلی را نقد کرد. وی سینمای فعلی ایران از روزی که سینماگران با رهبری دیدار کردند تاکنون را بررسی کرد و به خبرنگار جام‌جم گفت: مسوولان فرهنگی در این دوره 2 کار مفید برای سینمای ایران انجام داده‌اند که یکی از آنها جلوگیری از کمپانی شدن سینما به دست تعداد معدودی از تهیه‌کنندگان بود.

مدیران سینمایی، صنف تهیه‌کنندگان را سر و سامان دادند و امکان بروز گرایش‌های مختلف در زمینه فیلمسازی را به وجود آوردند. از طرفی در زمینه سالن‌سازی هم خوب عمل کردند و ظرفیت نمایش فیلم‌ها را با ساخت و بهسازی سالن‌های سینما افزایش دادند.

وی با اشاره به این نکته که در کنار این فعالیت‌های مثبت، امر مهم بسیج عمومی برای تولید فیلم نادیده گرفته شد، گفت: در کل ایران حدود 30 تا 40 میلیون مخاطب سینما وجود دارد که اغلب مصرف‌کننده محصولات ماهواره‌ای و فیلم‌های قاچاق هستند که از راه‌های مختلف وارد کشور می‌شوند.

این مخاطبان میلیونی به طرف این محصولات گرایش پیدا می‌کنند؛ چون دولت نتوانسته است با برنامه‌ریزی مناسب تولیدات سینمای داخلی را آنقدر متنوع کند که هر مخاطب با هر سلیقه‌ای، بتواند از این محصولات استفاده کند.

داوودنژاد افزود: ما زمانی می‌توانیم به مدیریت سینما نمره بدهیم که این مدیریت توانسته باشد مخاطب ایرانی را جذب فیلم‌های ایرانی کند.

این مخاطب زمانی به دیدن فیلم‌های داخلی گرایش پیدا می‌کند که زندگی و آرزوهای خود را در فیلم‌ها ببیند، اما واقعیت این است که سینمای ما در این زمینه موفق عمل نکرده است و مخاطب ایرانی روز به روز از سینما بیشتر فاصله می‌گیرد.

این کارگردان سینما با یادآوری این موضوع که فضای سمعی و بصری سینما در اختیار فیلم قاچاق خارجی است، گفت: سینمای حرفه‌ای ما هر روز ضعیف‌تر از روز قبل می‌شود و ریتم مسوولان سینمایی برای ایجاد تحول در سینما ریتم مناسبی نیست و باید خیلی جدی‌تر و با نگاهی کارشناسانه سینمای ملی ایران را تقویت کرد.

داوودنژاد با تاکید بر این نکته که نتیجه نهایی که ما از کلیت فعلی سینما می‌گیریم این است که وضعیت اکنون وضعیتی نیست که ما در 30 سال اخیر در پی آن بوده‌ایم، گفت: رونق بخشیدن به سینمای ایران به بسیج همه نیروها و امکانات نیاز دارد و عزم ملی را می‌طلبد.