تهیه کننده ،تعریف و وظایف

برای دسترسی به یک تعریف از شغل تهیه کنندگی در یک رسانه ارتباط جمعی مثل تلویزیون ، و برای ارزیابی یک برنامه و تقسیم بندی آن به بد، خوب یا متوسط، شاخصه هایی را باید در نظر داشت ، ابتدا یک نکته را یادآوری کرد.

کد خبر: ۱۶۰۴۱

همیشه شغل تهیه کنندگی برای مخاطبان سیما مجهول بود. چون آنها کارگردان را می شناسند که به راهنمایی بازیگران می پردازد، وقتی طراح صحنه مطرح می شود، به هر حال از اسمش تشخیص می دهند که صحنه را طراحی می کند، فیلمبردار و صدابردار را هم می شناسند، اما وقتی به تهیه کننده می رسند، می گویند آنها که همه هستند هر کدام هم کار خودشان را انجام می دهند، این آدم چه کاره است ؛ چه می کند و وظیفه اش چیست؛ این پرسش متاسفانه در جاهایی در سازمان صداوسیما هم مطرح است ! که حالا که همه این حرفه ها وجود دارند و خودشان هم می دانند که چه کنند، تهیه کننده دیگر کیست؛ در واقع یک برنامه ، محصولی از همکاری تمامی عوامل در حرفه های گوناگون است ؛ اما محصول باید زیرنظر یک شخص که در واقع نماینده سازمان است ، تولید شود. چون سازمان نمی تواند ناظر و کنترل کننده تولید همه برنامه ها باشد، بنابراین تهیه کنندگانش این کار را انجام می دهند و این شخص باید کسی باشد که هم از نظر مالی و هم از نظر مسائل هنری و تکنیکی احاطه داشته باشد. بتواند تولید یک برنامه را که هزینه ای دربردارد و این هزینه روزبه روز گران تر نیز می شود به بهترین نحوه ممکن ، در کوتاه ترین زمان و با کمترین بودجه به پایان برساند. او کسی است که همه عوامل را طوری انتخاب می کند که در کنار هم گروهی منسجم را به وجود آورند. متن برنامه را انتخاب کند و توان تحقیق داشته باشد. اگر یک برنامه را پیکره تصور کنیم ، تهیه کننده مغز این پیکره است ، یعنی چه ؛ یعنی این که همه اتفاق ها و فرمان ها از او صادر می شود و همه عکس العمل ها به او برمی گردد و در حقیقت از 2جهت و همزمان باید راهکارش را به پیش براند از اندیشه ای که به یک برنامه تبدیل می شود و بعد فرایندی که طی آن به یک اجرای موفق می رسد. این تهیه کننده می تواند از مشاوران ، کارشناسان و محققان خوبی نیز استفاده کند. شما گاهی براساس نیاز جامعه برنامه می سازید که این نیاز را حتما مسوولان سطح بالای کشور در سازمان ها و ارگان های گوناگون اعلام می کنند و تهیه کنندگان سازمان نیز به نیابت از سازمان و زیر نظر آن به ساختن برنامه می پردازند. مثلا امروز مشکل مهم ، آب و صرفه جویی در آن است ؛ اما یک زمان ممکن است فکر شود نیاز مردم آن چیزی است که خودشان دوست دارند، در حقیقت باید گفت این سلیقه مردم نیست که تلویزیون را می سازد؛ بلکه این سلیقه افراد برگزیده و ارزشمند و هنرمند جامعه است که باید سلیقه جامعه را بسازد و از طریق سازمان ها و نهادهای فرهنگی مثل رادیو، تلویزیون و مطبوعات ارائه شود. به همین دلیل است که این گونه سازمان ها باید همیشه چندین گام جلوتر از جامعه باشند. پس دنباله روی از سلیقه مردم ، نشانگر عقب ماندن از آنهاست . باید شناخت داد، نوآوری کرد چیز تازه خلق کرد و با این قدرت فراگیری که از آن برخورداریم یا برنامه های هدفمندتر سطح توقع آنها را بالا برد در آنها فکر و اندیشه به وجود آورد، بیننده های ما افرادی آگاه هستند، سره را از ناسره تشخیص می دهند. مساله تاثیر یک برنامه یا یک فیلم نیز بسیار اهمیت دارد و یک تاثیر ماندگار داریم و یک تاثیر زودگذر. برنامه هایی هست که در همان لحظه اول تاثیر می گذارد، می خنداند، شاد می کند یا می گریاند و اندوه را جایگزین می کند؛ اما وقتی تمام می شود تاثیرش نیز خاتمه می یابد، اگر فردای آن روز بپرسند چه چیزی را مشاهده کردی شاید به خاطر نیاورد؛ اما اگر هر زمان از بینندگان سی چهل ساله پرسیده شود «دایی جان ناپلئون » چطور برنامه ای بود یا سریال «هزار دستان » چگونه بود، همه به خوبی و نیکی از آنها یاد می کنند و تکیه کلام های هنرپیشگان را بر زبان می آورند. حالا بحث اینجاست که باید گروهی گرد هم آیند و این تاثیر ماندگار و یا زودگذر را بررسی کنند و ببینند که کدام مطلوب تر است . همچنین این موضوع به نوع برنامه بستگی دارد. یک موقع برای کودکان برنامه ساخته می شود که جزو برنامه های ماندگار است ؛ یعنی وقتی برای یک گروه سنی خاص پخش می کنید؛ در چند سال بعد دوباره قابل پخش است ؛ زیرا گروه دیگری نیز جایگزین گروه سنی قبل شده اند، بعکس در برخی موارد برنامه هایی ساخته می شود که فقط باید در یک دوران خاص و کوتاه پخش شود و به تناسب شرایط اجتماعی خاص حاکم بر جامعه ، فقط در دوره کوتاهی قابل طرح شدن هستند. به هر حال ماندگار شدن هر برنامه قبل از هر چیز به سلایق بیننده و تماشاگر ارتباط دارد.
علی اصغر آزادی