در اینجا موضوع را از چند زاویه مختلف بررسی میکنیم:
۱. کمکهای نقدی در راستای تقویت دشمن
اهدای ۵۸۰ میلیون شکل (معادل ۲۰۰ میلیون دلار) توسط بنیانگذار پیامرسان واتسآپ به رژیم صهیونی جهت پشتیبانی و تقویت عقبه جبهه ظلم. این کمک بزرگ در عصری صورت میگیرد که رونالدو، فاتح کفش طلای اروپا هدیه خود را برای حمایت از مردم مظلوم فلسطین به حراج می گذارد و در پیدا و پنهان، دست از این حمایت برنمیدارد تا جایی که به دلیل این اقدام، فیفا او را به مدت سه سال از دریافت این هدیه محروم کرد.
۲.جنگ اطلاعاتی و عملیات روانی
پیامرسانها به دلیل ماهیت «ارتباط مستقیم» و «توزیع سریع»، بستری ایدهآل برای انتشار اخبار جعلی (Fake News) و اطلاعات گمراهکننده هستند. کشورهای متخاصم میتوانند از روشهای مختلف این کار را انجام دهند.
ایجاد شکاف اجتماعی: با پخش شایعات در گروههای عمومی، میتوانند باعث ایجاد بیاعتمادی میان شهروندان و نهادهای حاکمیتی شوند.
مهندسی افکار عمومی: از طریق الگوریتمها یا اکانتهای فیک (Bot)، میتوانند یک روایت خاص را به عنوان «حقیقت» به خورد مخاطب داده و دیدگاه مردم را نسبت به یک بحران یا سیاست خاص تغییر دهند.
۳.جاسوسی و جمعآوری دادهها
هر پیامرسان، حجم عظیمی از دادههای رفتاری کاربران را تولید میکند. کشورهای متخاصم یا شرکتهایی که تحت کنترل آنها هستند، میتوانند از این دادهها به اهداف خود برسند که در ادامه به آنها اشاره میشود؛
پروفایلسازی: شناسایی افراد کلیدی، نظامیان، سیاستمداران یا فعالان اجتماعی.
شناسایی الگوهای رفتاری: با تحلیل دادهها، میتوان فهمید که جامعه در چه زمانی و در برابر چه موضوعاتی حساس است.این امر در برنامهریزی برای عملیاتهای نفوذ بسیار حیاتی است.
همکاری با غولهای هوش مصنوعی: براساس اسناد و دادههای داخلی که توسط آسوشیتدپرس بررسی شده، شرکتهای بزرگی مانند مایکروسافت، OpenAI، گوگل و آمازون بهصورت مستقیم خدمات هوش مصنوعی و پردازش ابری را به ارتش رژیم صهیونی ارائه دادهاند. یکی از این اسناد، مربوط به قرارداد ۱۳۳میلیون دلاری بین مایکروسافت و وزارت جنگ رژیم صهیونی است.
شرکت OpenAI مدعی است که «هیچ همکاری مستقیمی» با ارتش رژیم صهیونی ندارد و قوانین این شرکت، استفاده از فناوریهای آن برای توسعه تسلیحات و آسیبرساندن به انسانها را ممنوع کرده است اما در سال ۲۰۲۳، OpenAI سیاستهای خود را تغییر داد و استفاده از فناوریهایش را برای «کاربردهای امنیت ملی» مجاز اعلام کرد.
۴.نفوذ در نسل جوان
کودکان و نوجوانان به دلیل کمبود تجربه و سطح پایینتر «سواد رسانهای»، هدف بسیار آسیبپذیرتری هستند. سوءاستفاده از این گروه، میتواند از طریق تغییر ارزشها و ترویج سبک زندگی یا ایدئولوژیهای متخاصم انجام شود.
۵.نقش سواد رسانهای به عنوان سپر دفاعی
در برابر این تهدیدات، تنها راه مقابله، برخورد صرف با تکنولوژی نیست؛ بلکه تقویت سواد رسانهای در جامعه ضروری است. سواد رسانهای یعنی کاربر بتواند بر خبر منتشرشده غلبه کند.
منبع را ارزیابی کند: آیا این خبر از یک خبرگزاری معتبر است یا یک کانال ناشناس؟
هدف پیام را تشخیص دهد: این پیام با چه هدفی (اطلاعرسانی، تحریک، یا سرگرمی) ساخته شده است؟
تفکر انتقادی داشته باشد: آیا این اطلاعات با منطق و واقعیتهای موجود همخوانی دارد؟
پیامرسانها ابزارهای دوگانه (Dual-use) هستند؛ هم میتوانند ابزار ارتباط و پیشرفت باشند و هم سلاحی برای نفوذ و تخریب. مدیریت این ابزارها نیازمند یک رویکرد ترکیبی شامل امنیت سایبری (برای کنترل زیرساختها)، قوانین حاکمیتی (برای نظارت بر فعالیتها) و آموزش عمومی (برای ارتقای سطح آگاهی جامعه) است.
ناصر ابراهیمی در گفت وگو با جام جم آنلاین ؛