جنایت علیه دانش آموزان

بیش از دو هفته است که «دفاع مقدس سوم» ما با حملات رژیم غاصب صهیونیستی، به‌ویژه علیه مراکز غیرنظامی، آغاز شده. از دبستان «شجره طیبه» میناب با ۱۶۸ دانش‌آموز پرپر شده گرفته تا مدارسی در استان‌های مختلف کشور همچون ایلام، فارس، آذربایجان شرقی و تهران. اصلا چرا راه دور برویم؟ مدرسه پسرانه شاهد در خمین نیز مورد هدف حملات آمریکایی-صهیونیستی قرار گرفت؛ شهرستانی که علاوه‌بر این، چندین مدرسه دیگرش نیز هدف حمله قرار گرفته بود. تا جایی‌که علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش، خواستار رفع سریع خسارات این مدارس تا نیمه دوم سال آتی شده است. دانش‌آموزان و معلمان بی‌گناه و بی‌دفاعی که قربانیان و نماد تلخی از هزینه‌های انسانی جنگ شده‌اند؛ هزینه‌هایی که بیش از همه بر دوش غیرنظامیان افتاده است.

در این شرایط، چندی پیش بود که وزیر آموزش و پرورش وارد عمل شد و با ارسال نامه‌هایی به نهاد‌های بین‌المللی معتبر، خواستار محکومیت حملات آمریکا و رژیم غاصب به مدارس و مراکز آموزشی کشور شد. البته این نامه‌ها به همین جا ختم نشد، چراکه در همین روزها، ۵ مدرسه ایرانی در امارات تعطیل شد و حتی اجازه آموزش آنلاین نیز به آنها داده نشد. موضوعی که منجر شد علیرضا کاظمی مجدداً نامه‌ای به مدیرکل یونسکو ارسال و خواستار بررسی تعلیق فعالیت این مدارس شود. اما نکته‌ای که در این بین و در چنین رویداد‌هایی مطرح می‌شود، رعایت اصل حقوق بشردوستانه بین‌المللی، به‌ویژه اصل تفکیک میان اهداف نظامی و غیرنظامی است؛ موضوعی که ما آن را به وضوح در جنگ ۱۲ روزه نیز شاهد بودیم. مدارسی که زمان جنگ خطوط قرمز به‌شمار می‌رفتند، حالا هدف جدی حملات دشمنان کودک‌کش قرار گرفته‌اند. اما پرسش اینجاست که تاوان ناکارآمدی قوانین بین‌المللیِ به اصطلاح بشردوستانه را چه کسی باید بپردازد؟

نقض حقوق بی‌پایان

در دنیای امروز، حملات نظامی دیگر محدود به میدان‌های نبرد نیست. کودکان و دانش‌آموزان، بیمارستان‌ها و مناطق مسکونی نیز از این قائله مستثنی نیستند. حمله به محیط‌هایی که باید محل رشد، آموزش و سلامت آنها باشد، حالا به نمادی از نقض حقوق بشر تبدیل شده است. محمدصادق عبداللهی، مدیرگروه آموزش و پرورش مرکز پژوهش‌های مجلس در گفت‌و‌گو با «جام‌جم» در این خصوص می‌گوید: «ما دارای قوانین و مصوبات بین‌المللی در رابطه با بمباران مناطق آموزشی، مدارس یا هر محلی که مربوط به کودکان است، هستیم، اما این جنایات رژیم صهیونیستی و آمریکا کاملاً در تضاد با این مصوبات هستند و نشان می‌دهد که این ساختار‌های بین‌المللی ناتوان از تأمین حقوق کودکان و اجرای مصوباتی هستند که خود تصویب کرده‌اند.»

او می‌افزاید: «حتی در کنوانسیون حقوق کودک سازمان ملل متحد، مواد متعددی وجود دارد که حقوق کودکان را تأیید می‌کند؛ حق آموزش، حق بهداشت، حق سلامت و حق رشد. همه این حقوق در این حملات نقض می‌شوند. در قطعنامه‌های شورای امنیت، مانند قطعنامه ۱۶۱۲، به صراحت بر حمایت از کودکان در درگیری‌های مسلحانه، جلوگیری از حمله به مدارس و بیمارستان‌ها و ممانعت از دسترسی کودکان به کمک‌های انسان‌دوستانه تأکید شده است.»

فریاد برای حمایت از دانش‌ آموزان

طبق آخرین آمار اعلامی از سوی وزیر آموزش و پرورش و تا لحظه تنظیم این گزارش، ۲۰۶ تن از دانش‌آموزان و فرهنگیان به شهادت رسیده‌اند و همچنین ۱۲۰ مدرسه آسیب‌دیده یا تخریب شده‌اند. البته نامه‌های وزیر آموزش و پرورش به سلیم م. المالک مدیرکل سازمان علمی، آموزشی و فرهنگی جهان اسلام (آیسسکو)، خالد العنانی مدیرکل یونسکو و کاترین راسل مدیر اجرایی یونیسف برای گزارش حملات علیه مراکز آموزشی کشور، صدایی برای عدالت‌خواهی این مسأله است؛ عبداللهی ضمن اشاره به همین مکاتبات وزیر، معتقد است که اگر جلوی این اقدامات گرفته نشود، برای هر کشوری در دنیا ممکن است چنین اتفاقی بیفتد.

آنطور که او توضیح می‌دهد؛ ما دیروز شاهد این جنایات در غزه بودیم، سپس در سوریه، لبنان، عراق و افغانستان. امروز این اقدامات به ایران رسیده و مشخص است که می‌تواند کل منطقه را درگیر کند. اگر سران عرب امروز مقابله نکنند و جلوی این جنایات را نگیرند، فردا ممکن است در خاک خودشان شاهد آن باشند. 

تداوم آموزش در دفاع مقدس سوم

با وجود اینکه جنگ ادامه دارد. اما کتاب و دفتر‌های دانش‌آموزان کشور نیز باز است. مدرسه تلویزیونی ایران همچون گذشته که در شرایط اضطراری پای کار بود، چند روزی است که فعالیت خود را مجدداً آغاز کرده تا روند آموزش حفظ و ادامه‌دار باشد. مدیرگروه آموزش و پرورش مرکز پژوهش‌های مجلس در این باره عنوان می‌کند: «یک نکته مهم که در این جنایات جنگی باید به آن توجه کنیم و دادخواهی آن را نیز انجام دهیم، توقف فرآیند آموزش در پی حملات رژیم صهیونیستی و آمریکاست. بر اساس ماده ۲۸ کنوانسیون حقوق کودک سازمان ملل متحد، کودکان حق دارند از آموزش، به‌ویژه آموزش ابتدایی، بهره‌مند شوند. توقف آموزش به‌دلیل این حملات، ضربه جبران‌ناپذیری به روند یادگیری کودکان وارد می‌کند.»

عبداللهی ادامه می‌دهد: «این مشکل محدود به چند روز تعطیلی کلاس‌ها نیست. آسیب‌های روانی ناشی از این وقفه‌ها می‌تواند اختلال طولانی‌مدت در یادگیری و رشد شخصیتی کودک ایجاد کند. بنابراین، رژیم صهیونیستی و آمریکا نه تنها حق مهمی را از کودک ایرانی سلب کرده‌اند، بلکه تأثیرات آن سال‌ها در زندگی او باقی خواهد ماند.»

جبرانی برای عقب‌ماندگی آموزشی

شاید حملات اخیر رژیم غاصب به مراکز غیرنظامی از جمله مدارس با مرمت و بازسازی حل شود. چه‌بسا به تازگی حمیدرضا خان‌محمدی، رئیس سازمان نوسازی مدارس کشور، نحوه کمک مردم به بازسازی مدرسه شجره طیبه میناب را معرفی و اعلام کرد که آماده مشارکت مردم در این کار بزرگ است. اما باید اقدام جدی‌تری در خصوص حملات خصمانه دشمنان جهان در پی بگیریم. موضوعی که مدیرگروه آموزش و پرورش مرکز پژوهش‌های مجلس نیز بدان اشاره می‌کند و می‌گوید: «یک بخش از کار ما، دادخواهی برای حقوق از دست رفته کودکان در مجامع بین‌المللی است. بخش دیگر، جبران عقب‌ماندگی‌های آموزشی و مراقبت از کیفیت آموزش است. ما باید تلاش کنیم این افت کیفیت ماندگار نشود و به پایه‌های بعدی دانش‌آموزان آسیب نزند.»

او یکی از اصلی‌ترین راهکار‌ها را استفاده از حمایت‌های رئیس‌جمهور می‌داند و تأکید می‌کند: «ایشان می‌توانند یک پویش ملی برای حفظ کیفیت آموزشی اعلام کنند. در این پویش، گروه‌های جهادی، اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها و کارکنان دولت با توانایی‌های علمی و اجرایی خود می‌توانند مشارکت کنند. با بسیج عمومی و کمک به دانش‌آموزان از طریق هیأت‌ها، مساجد و نهاد‌های مردمی، می‌توان افت کیفیت آموزشی را جبران کرد.»