لیگ برتر ایران؛ مدعیان در گرداب بحران

با گذشت ۲۱ هفته از بیست‌وپنجمین دوره جام خلیج فارس، استقلال، پرسپولیس و تراکتور در حالی به دنبال گزینه‌های جدید برای نیمکت خود هستند که امتیازات ازدست‌رفته و سبک محتاطانه بازی، لیگ را پیش از جام جهانی ۲۰۲۶ به چالش کشیده است. جدول نزدیک و هیجان ظاهری، پشت پرده ضعف‌های تاکتیکی و مدیریت مربیان را پنهان نمی‌کند.

تا پایان هفته ۲۱ بیست‌وپنجمین دوره جام خلیج فارس، رقابت‌ها با جدول فوق‌العاده فشرده و نزدیک دنبال می‌شود؛ با این حال، آمار امتیازها یک واقعیت نگران‌کننده را پیش چشم می‌گذارد: تیم‌های صدر جدول، با بیش از ۲۱ بازی انجام‌شده، کمتر از ۳۷ امتیاز جمع کرده‌اند؛ رقمی بسیار پایین‌تر از استاندارد یک مدعی واقعی قهرمانی که در این مقطع از فصل حداقل باید نزدیک به ۶۰ امتیاز داشته باشد تا شانس جدی برای عنوان قهرمانی تا انتهای فصل داشته باشد. در صدر جدول، تیم‌هایی مانند گل‌گهر سیرجان با ۳۶ امتیاز، تراکتور با ۳۵ و استقلال با ۳۵ امتیاز قرار دارند، در حالی که مدعی سنتی دیگر، پرسپولیس با ۳۴ امتیاز پشت سر رقباست. این نزدیکی جدول، از نگاه آماری ممکن است نشان‌دهنده رقابتی حساس باشد، اما وقتی به هدف اصلی لیگ یعنی تعیین نمایندگان شایسته برای قهرمانی و آسیا و آماده‌سازی بازیکنان برای رویدادهای بزرگ ملی نگاه می‌کنیم، تصویر چندان دل‌چسب نیست.

یک تیم مدعی قهرمانی حرفه‌ای باید در بازی‌های خانگی و در برابر تیم‌های پایین‌تر، امتیازات مهمی کسب کند و از دست ندهد. با این حال، داده‌های فصل جاری نشان می‌دهد درصد بالایی از بازی‌ها با نتایج کم‌گل، مساوی یا حتی شکست‌های غیرمنتظره همراه بوده است و این موضوع نشانه‌ای از از دست رفتن امتیازات حیاتی است؛ امتیازاتی که می‌توانست فاصله مدعیان با سایر تیم‌ها را بیشتر کرده و جدول را از این وضعیت شکننده خارج کند. هرچه به هفته‌های پایانی نزدیک‌تر می‌شویم، این مسأله به یک چالش ساختاری در رویکرد تاکتیکی و روانی تیم‌های بزرگ تبدیل می‌شود، به ویژه در بازی‌هایی که تیم‌های مدعی باید فاتح آن می‌بودند. این ضعف در مدیریت بازی‌های حساس، حتی پیش از جام جهانی ۲۰۲۶، می‌تواند تأثیر منفی بر بازیکنان ملی‌پوش داشته باشد و آماده‌سازی آن‌ها را با مشکل مواجه کند.

آمار رقابت‌های فصل جاری نشان می‌دهد که میانگین گل در هر بازی کمتر از ۲ گل ثبت شده و بیش از ۷۰ درصد مسابقات با تعداد گل کمتر از ۲.۵ خاتمه یافته است؛ رقمی که گویای سبک محتاطانه، بسته و قابل پیش‌بینی لیگ است. فراوانی نتایج مساوی و بازی‌های با گل کم، نشان می‌دهد لیگ در جذب هیجان و کیفیت هجومی نسبت به استانداردهای حرفه‌ای جهانی عقب است و این نقیصه می‌تواند آمادگی بازیکنان برای رقابت‌های مهم ملی را تحت تأثیر قرار دهد.

در کنار این ضعف‌های فنی، وضعیت مربیان سه تیم مدعی استقلال، پرسپولیس و تراکتور بحرانی است. هر سه باشگاه در آستانه تغییرات نیمکت قرار دارند و به دنبال گزینه‌هایی برای سکان هدایت تیم‌های خود هستند. این تغییرات مکرر باعث آشفتگی تاکتیکی، کاهش هماهنگی تیمی و فقدان ثبات روانی بازیکنان می‌شود و فرصت تثبیت سبک بازی و انسجام تیمی را محدود می‌کند. چنین وضعیتی در حالی رخ داده که لیگ باید محیطی برای آماده‌سازی ملی‌پوشان در آستانه جام جهانی باشد و نه اینکه تغییرات مدیریتی تمرکز و عملکرد تیم‌ها را تحت تأثیر قرار دهد.

با این اوصاف لیگ برتر ایران این فصل ترکیبی از جدول فشرده و هیجان رقابتی با سبک بازی محتاطانه، از دست رفتن امتیازات حیاتی و آشفتگی مدیریتی در تیم‌های بزرگ را نشان می‌دهد. هیجان ظاهری جدول نمی‌تواند این واقعیت را پنهان کند که فوتبال ایران هنوز در مسیر حرفه‌ای‌گری کامل و آماده‌سازی مدعیان واقعی قهرمانی فاصله دارد. تا زمانی که تیم‌های مدعی نتوانند امتیازات معمول را به برد تبدیل کنند، سبک بازی خود را هجومی‌تر و تاکتیک‌های خود را تثبیت کنند و تغییرات مدیریتی را به حداقل برسانند، فوتبال ایران نه در سطح لیگ که در چشم‌انداز ملی، از استاندارد مورد انتظار فاصله خواهد داشت و پیامدهای آن در آستانه جام جهانی ۲۰۲۶ ملموس‌تر خواهد بود.