بوشهر؛ پایتخت مقاومت و تجلی گاه نغمه‌‌های عاشورایی

مقاومت، نه یک انتخاب، بلکه خصیصه و ویژگی ذاتی مردم عزیز و خونگرم جنوب است. وقتی از بوشهر حرف می‌زنیم، از استانی سرافراز سخن می‌گوییم که بیش از پانصد سال مقاومت چشمگیر و چشم‌نواز را در حافظه تاریخی خود ثبت کرده است. این امتیاز هویتی و شخصیتی، میراثی است که وراثتی و نسل به نسل منتقل شده و امروز بوشهر را به پایتخت مقاومت ایران تبدیل نموده است. در این میان، شخصیت «ناخدا عباس دریانورد» تنها یک نام در میان ذاکرها نیست؛ او نماد و اسطوره ای است که توانست پیوندی عمیق میان دریا، صنعت و حماسه عاشورا برقرار کند.

ناخدا عباس، انسانی فرهیخته، اهل ادب و دارای ذهن مهندسی منظم بود که آثار و نوای او مرزها را درنوردید و تا هندوستان و زنگبار تانزانیا پیش رفت. هنر او، هنری ملهم از طبیعت بود؛ او جزر و مد دریا را با گردش شب‌‌های محرم پیوند زد و جلوه هنر خود را در ماده و معنا به کمال رساند. این که امروز روز وفات او به نام «روز ستایشگر» گرامی داشته می‌شود، نشان دهنده جایگاه رفیع هنری است که ریشه در خاک و خون این مردم دارد. هویت انسانی بوشهر، چه در میان بانوانی غیور و چه در میان آقایانی صاحب‌سبک، با مکتب عاشورا آمیخته شده و فرهنگی را رقم زده که مثل شیر و شکر، هویت ایرانی را با آموزه‌‌های اسلامی پیوند داده است.

اما نکته اساسی در واکاوی این مکتب، بازتعریف مفهوم «مقاومت» است. مقاومت در نگاه مردم جنوب و در مکتب ناخدا عباس، صرفاً به معنای ایستادگی ممتد و ساکن نیست. شاید تعبیر «ایستادن» برای توصیف پانصد سال تقابل با استعمار انگلیس حق مطلب را ادا نکند. مقاومت، یک «حرکت» است؛ حرکتی شبیه به کوهنوردی که در آن ثبات قدم و پیش‌رفتن دائمی برای رسیدن به مقصد اهمیت دارد. این همان مفهوم «استقامت بر طریقه» است که قرآن کریم ما را به آن دعوت می‌کند. مقاومت عاشورایی، خستگی‌ناپذیر و توقف‌ناپذیر است؛ چنان که در سیره قمر منیر بنی‌ هاشم (ع) می‌بینیم که حتی با از دست دادن دستان خویش، حرکت را متوقف نکرد و مشک را با دندان گرفت تا به هدف برسد.

امروز در عصر جهاد تبیین، وظیفه نوحه‌سرا‌‌های جدید و ستایشگران جوان، روایت این پیشرفت‌‌ها است که در سایه مقاومت رقم خورده است. مقاومت، ایده پیش‌برنده و پیش‌رونده ای است که امام راحل (ره) برای بشریت مطرح کردند. به تعبیر رهبر معظم انقلاب، همین تفکر مقاومت است که شاهرگ سیطره و زورگویی استعمار را هدف گرفته و چرخ‌دنده‌‌های نظام سلطه را دچار اختلال کرده است. دنیای امروز و رسانه‌‌های استکباری سعی دارند مقاومت را با واژه‌‌هایی چون ویرانی و آوارگی تداعی کنند، اما حقیقت مقاومت، یک روح بزرگ، مستحکم و دوست‌داشتنی است که از دل آن قهرمان‌‌ها متولد می‌شوند.

ما مقاومت را از زینب کبری (س) فرا گرفته‌ایم؛ بانویی که بزرگترین اسطوره استقامت است و خطبه‌‌های پرشکوه او در مجلس شراب، نشان داد که هیچ زوری نمی‌تواند عاشوراییان عالم را متوقف کند. بوشهر به عنوان حسینیه مقاومت، پناهگاه این تفکر است. صبر در این مکتب، نه یک صبر انفعالی و گوشه‌نشینانه، بلکه «صبر فعال» است؛ صبری که ببارد و موهبت الهی را بر قدم‌‌ها نازل کند تا در مسیر تحقق هدف‌‌ها، تزلزلی رخ ندهد.