فریادها و نجواها!

پروسه تولید و دنیای پشت دوربین یک فیلم خاطره ای است که همیشه جذابیت های آن گاه فراتر از خود محصول نهایی به نظر می رسد.

کد خبر: ۱۴۰۵۴۱

با پیدایش جعبه جادو و رخنه کردن آن به خانه ها، سینما رقیب و رفیقی یافت که همیشه در جوارش جولان می داد. با توجه به رشد و توسعه صنعت سینما در همه زمینه های سخت افزاری و نرم افزاری ، تولید برنامه هایی مرتبط با ساخت فیلمها و چگونگی بهره وری از ترفندهای نوین ، دستمایه تولید برنامه های متعددی در تلویزیون های دنیا شده است که نمونه شاخص آن مانند «سینمای حرفه ای» چند سالی است که از شبکه 2 به صورت دوبله شده در محضر قضاوت بینندگان قرار دارد.
در زمینه تولید برنامه هایی مرتبط با طرحهای سینمایی داخلی و رخدادهای مرتبط با آن یک دهه است که برخی افراد به ساخت چنین برنامه هایی اقدام کرده اند.
شبکه 4 در چرخشی فرخنده با تولید «یک فیلم ، یک تجربه» به بازخوانی فیلمهای شاخص و محبوب وطنی در 20 سال اخیر پرداخته است که تاکنون 3 فیلم برگزیده سینمای ایران از منظر 3 فیلمساز به زیر ذره بین رفته است.
«یک فیلم ، یک تجربه» در نوع خود می تواند هم جنبه آموزشی داشته باشد و هم به بازنمایی ابهامات و نکات مغفول فیلمها بپردازد و از منظری دیگر می تواند تاریخ سینمای ایران را با چاشنی تصویر تورق کند. برنامه ای که به فیلم «سرب» اختصاص داشت یکی از این موارد است که در آن نکته مهمی از سوی جلال معیریان پس از سالها در ارتباط با این فیلم بازگشایی شد. این که کارگردان سرب بازیگر محبوب خود را به خاطر طلب دستمزد بالا کنار گذاشته و مرحوم «هادی اسلامی» را جایگزین کرده که در نوع خود مقوله تامل برانگیزی است!
از آنجا که مصاحبه های مرتبط با فیلم سرب جداگانه و بدون اطلاع آدمهای دست اندرکار ضبط و در مونتاژ کنار هم به سامان رسیده است ، اختلاف آرائ و عقاید و نوع نگاه آدمها به پروسه تولید و در شمای کلی به خود پدیده سینما، خیلی جذاب به نظر می رسد. یکی از محاسن برنامه «یک فیلم ، یک تجربه» ساخت هر قسمت آن از سوی یک فرد است.
برنامه ای که بودن و نبودن کیانوش عیاری را زیرذره بین قرار داد، در نوع نگاه به دنیای عیاری و تمرکز بر یکی از سکانس های شاخص فیلم که در جغرافیای کوچه و پلکان های آن می گذشت ، بسیار پخته عمل کرد. نحوه قرار گرفتن دوربین و قیاس لحظه به لحظه آن با دکوپاژ کامپیوتری کنار تصویر جذابیت های کار رادو چندان کرد. این که رخدادی مانند پیروزی فوتبال ایران بر استرالیا سبب غنی شدن یکی از سکانس های شاخص فیلم و تغییر نگاه فیلمساز شده ، برای دوستداران جوان و پیگیر سینما می تواند حاوی نکات آموزنده ای باشد.
برنامه ای که به فیلم بودن و نبودن می پرداخت ، شاید کامل ترین اثر «یک فیلم ، یک تجربه» تاکنون به نظر برسد؛ زیرا از تمام زوایا به فیلم در مدتی کمتر از 50 دقیقه سازنده کار به آن نگریسته است.
موضوعی که در بخش «هامون بازها» مانی حقیقی از کنار آن به آسانی عبور کرده است. «هامون» در نظرسنجی از سوی یک ماهنامه سینمایی به عنوان فیلم محبوب خوانندگان و منتقدان در 20 سال اخیر انتخاب شد؛ اما سازنده «هامون بازها» به جای تمرکز بر حواشی و جزییات پروسه تولید و بازتاب های گوناگون آن ، در یک فراخوان مطبوعاتی دنبال چند تن از شیفتگان هامون می رود و کل قضیه را در 30 دقیقه ناقابل ختم بخیر می کند.
نگاه سهل الوصول و بی تفاوت مانی حقیقی به «هامون» گویی از بی رغبتی خود او به فیلم نشات می گیرد، به این سبب بدون کمتر زحمتی با چند مصاحبه سر و ته فیلم شاخص پس از انقلاب را هم آورده است. او در نگاه یکسویه خود به فیلم از دیگر جزییات و وجوهی که می تواند پس از 2 دهه به بازخوانی ناگفته ها در ارتباط با «هامون» بپردازد، پرهیز کرده است. به همین دلیل ، سوژه ای که می توانست زیر و بم های موضوعی و فرامتنی به همراه خود بیاورد، به یک گزارش صرف گفتاری منتج شده است.
«یک فیلم ، یک تجربه» به هر حال حرکت پسندیده ای در میان برنامه های تولیدی شبکه 4 به نظر می رسد که جای خالی آن میان برنامه های سینمایی این شبکه بشدت احساس می شد. مرور خاطرات و و مخاطرات فیلمهای شاخص پس از انقلاب با توجه به فقدان کارهای پژوهشی مکتوب در سینمای ایران ، حداقل می تواند ناخودآگاه برخی از صاحب نظران و پیگیران فراز و نشیب های سینمای ایران را قلقلک داده و آنان را برای فعالیت در عرصه تحقیق ترغیب کند.