پژوهش برای شناخت مخاطبان تلویزیون

تلویزیون در جایگاه گسترده ترین رسانه فراگیر و پرمخاطب ، تنها در سایه توجه جدی و پیگیر مخاطبان خود می تواند همیشه در مسیر حفظ طراوت و تازگی برنامه هایش گام بردارد.

کد خبر: ۱۴۰۲۳

اگر جز این باشد، به زودی مخاطبان خود را به سایر رسانه ها هدایت خواهد کرد و رقیبانی چون ماهواره و اینترنت گوی سبقت را در مسابقه ای نابرابر از آن خود کرده و شرایطی پیش خواهد آمد که با وجود افزایش روزافزون شبکه های تازه ، تعادل میان عرضه و تقاضا، آشکارا بر هم خواهد خورد و دست اندرکاران تولید برنامه های تلویزیونی تصویر درست و دقیقی از نیازهای واقعی مخاطبان خود در دست نخواهند داشت . در نتیجه ، بسیاری از شعارهای پرزرق و برق و حتی اساسی ، در عمل در هاله ای از ابهام ، به دست فراموشی سپرده خواهد شد و در حالی که تولیدکنندگان تلویزیونی در بخشهای مختلف و در گروه های گوناگون ، همچنان دل به همان شعارهای کلی - به عنوان سرمشق ها و سرلوحه های کاری خود- سپرده اند، سایر رسانه ها پرتلاش و سرزنده و پرشور به پیش می تازند و فاصله خود را روزبه روز، با صداوسیمای ما بیشتر و بیشتر می کنند و این به گونه ای است که خیل سیاستگذاران و برنامه سازان مشتاقانه و با انگیزه به تولیدات جدید فکر می کنند، اما مشکل همان است که در آغاز گفته شد. در بخش پژوهش تلویزیون ، باید تحقیق درخصوص تعیین شاخصه ها و معیارهای دقیق شناخت مخاطبان برنامه های مختلف با توجه به گروه های سنی پرتنوع این رسانه عملی شود و کارهایی اساسی صورت گیرد. بدون تعیین و تبیین میزان ها و شاخصه هایی شفاف ، به طور قطع و یقین ، نمی توان تولیداتی مناسب سلیقه و پسند و ذایقه تماشاگران تلویزیونی تدارک دید. شایسته است تلویزیون برای محورهای اساسی مسائل موردتوجه خود در موضوعاتی چون : جوانان ، خانواده ، آموزش ، اشتغال ، تورم ، بیکاری ، ورزش ، سرگرمی و... در اندیشه های طراحی قالبهای پرتنوع و جذابی باشد که به هیچ روی تکراری و کلیشه ای به نظر نرسد. برآورده کردن نیازهای مخاطبان تلویزیونی ، بدون پشتوانه پژوهش هایی جدی و علمی ، ممکن و میسر نخواهد بود. به نظر می رسد مرکز پژوهش های کاربردی در صداوسیما باید با تکیه بر پژوهش هایی عالمانه و جدی ، در نهایت ، کتابچه ای را به عنوان راهنمای برنامه سازان و تولیدگران آثار تلویزیونی ، تهیه و تدارک ببیند تا جریان تولید برنامه های تلویزیونی ، به امری نظام مند و دارای نظم و قاعده ای روشن ، بدل شود و از حالت سلیقه ای و تولید بر مبنای گمانه زنی های فردی یا گروهی تولیدکنندگان ، خارج شود. اگر جز این باشد، نه افزایش تعداد شبکه های تلویزیونی چاره ساز خواهد بود و نه تولید انبوه برنامه ها، که معلوم نیست آمار و رقم واقعی مخاطبان حقیقی آنها براستی چه وضعیتی دارد. توجه یکسویه به آمارها و نمودارها، بدون توجه به محتوا و درونمایه های قابل اعتنا در آثار تلویزیونی ، افتادن دست اندرکاران و برنامه ریزان تلویزیون در دام آسان پسندی و سهل انگاری است .