نگاهی به برنامه «بررسی رمان » از شبکه دوم سیما : رمان به روایت جعبه جادو
آشتی سیما با «رمان نویسان » اتفاق مهمی است که دوستداران سینما و ادبیات داستانی سالها منتطر رخ دادن آن بودند
کد خبر: ۱۳۳۳۲
برنامه «رمان » با نگاهی کارشناسانه دراین حوزه تهیه می شود و می کوشد تا رمان نویسان مطرح جهانی را ازطریق «جعبه جادویی » به مخاطبان خود معرفی کند در سالهایی که گذشته ، بی اعتنایی گاه به گاه سیما به «رمان و رمان نویسی » رفته رفته این گمان را در نزد نویسندگان ، منتقدان و دوستداران این گونه نوشتاری تقویت کرده بود که دست اندرکاران بخشهای فرهنگی -هنری سیما فعلا این نوع برنامه ها را برای ساخت در اولویت نمی دانند. به هرحال اکنون بدون هیچ قضاوت یا ارزیابی خاصی باید تهیه این گونه برنامه ها را به فال نیک گرفت و آن را سرآغاز پرداختن جدی بخشهای فرهنگی هنری سیما به ادبیات داستانی محسوب کرد. اما خود این برنامه از لحاظ ساخت و محتوا چگونه است ؛ «رمان » برنامه ای است که می کوشد در هرقسمت یک رمان نویس نامدار و صاحب سبک را در سطح جهان ازطریق پرداختن به آثار، آرائ و سبک نوشتاری اش به مخاطبان معرفی کند و در ادامه با تحلیل یکی از آثار شاخص او -توسط کارشناسان میهمان -گامی در راه آشنایی مخاطب (مردم ) با تحولات رمان و رمان نویسی در سطح جهان بردارد. این برنامه همان طور که گفته شد، از 3بخش تهیه شده است ، که بخش اول به معرفی نویسنده و سبک نوشتاری او اختصاص دارد و بخش دوم گاهشماری از فعالیت های او و نظراتش را بازگو می کند، در بخش سوم (پایانی ) نیز یکی از آثار مهم نویسنده توسط کارشناسان میهمان -از زوایای مختلفی چون ، زبان ، ساختار، فرم ، شخصیت پردازی ، پیرنگ ، روایت و... - بررسی می شود. چینش بخشهای مختلف برنامه و درنهایت ، محتوای آن بخوبی نشان می دهد که دست اندرکاران این برنامه درعین حالی که سلیقه مخاطب خاص را مدنظر دارند، برنامه را مختص این قشر تهیه نکرده اند و گوشه چشمی نیز به سطح سلیقه مردم داشته اند که این مساله را می توان یکی از حسنهای برنامه رمان دانست ؛ اما نقطه قوت این برنامه را که باعث تمایز آن از برخی برنامه های اینچنینی می شود، می توان در نوع انتخاب رمان نویسان و همچنین کارشناسان میهمان عنوان کرد. انتخاب نویسندگانی چون میگل آنخل آستوریاس ، جیمز جویس ، گابریل گارسیا مارکز و... از یک سو و فاصله گرفتن برنامه از چهره های تکراری برای نقد آثار از سوی دیگر، نشاندهنده نگاه دقیق تهیه کنندگان این برنامه از مقوله رمان است . از این رو نویسندگانی در این برنامه معرفی می شوند که حرفی دراین زمینه برای گفتن دارند و می توانند با تحلیل های خود زوایای پنهان اثر را برای مخاطب آشکار کنند؛ البته دراین میان نباید از این نکته نیز غفلت کرد که دعوت از مترجمان آثار نویسنده مورد بررسی یا شاخص ترین مترجم آثار او می تواند این برنامه را پربارتر کند. با این همه ، به نظر می رسد ساخت تلویزیونی این برنامه با محتوای آن همخوان نیست ؛ ضرباهنگ کند برنامه ، دکور و طراحی صحنه بی روح ، در کنار نماهای کمتر چشم نواز تلویزیونی در کل باعث بروز سستی در این برنامه در بعد دیداری شده است ؛ چراکه مخاطب از دیدن آن هیچ حظ بصری نمی برد و اگر از تماشای تصویرهم چشم پوشی کند، چیزی را از دست نمی دهد؛ به عنوان مثال در بخش اول برنامه ، مجری پشت یک تریبون قرار می گیرد و برای جمعیتی که (بدون دلیل ) حاضر هستند و ما آنها را از پشت سر می بینیم ، شروع به خواندن متنی درباره رمان نویس می کند و یا هنگام ارائه گاهشمار نویسنده ، مخاطب نمای یک نقاش را از پشت سر می بیند که درحال طراحی پرتره از رمان نویس است . این درحالی است که استفاده از عکسهای نویسنده ها-که با وجود اینترنت دستیابی به آنها بسیار آسان است -یا پخش فیلمهایی که از زندگی برخی از آنها وجود دارد، در کنار یک تدوین خلاق می توانست ابعاد دیداری برنامه را تقویت کند.
