جام تختی باید از انزوا بیرون بیاید

تردیدی ندارم در ورزش ما کشتی جایگاهی والا و بلندمرتبه دارد. کشتی به لطف قدمت ، منزلت و افتخارات پرشماری که طی 60 سال حضور موثر و موفق در مجامع بین المللی از رقابت های المپیک و جهانی گرفته

کد خبر: ۱۲۳۴۲۵

تا قهرمانی آسیا و بازیهای آسیایی به ارمغان آورده ، به عنوان پرچمدار عزت ، غرور و بزرگی ورزش ایران زمین خودنمایی کرده است.
رجوع به سابقه و گنجینه پرافتخار کشتی و کشتی گیران بهترین تایید و مصداق بر این ادعاست. پیشینه تابناک و بلند پروازی به سوی سکوهای افتخار و قهرمانی ، کشتی را به آن درجه از قدرت و شهرت رساند که در درجه بندی و تقسیم بندی رشته های مختلف ورزشی کشورمان به کشتی القاب و جایگاه بلندی همچون ورزش اول اختصاص داده شد.

با توجه به سابقه غرورانگیز و تاثیرگذار کشتی گیران در صحنه های بزرگ بین المللی که همواره مایه بزرگی شدند. به جرات می توان اذعان کرد در سالهای متمادی حضور ورزشکاران ایرانی در رویدادهای مهم ورزشی ، کشتی گیران ما نقش مهم و بسزایی در آلبوم افتخارات کشورمان ایفا کرده اند تا جایی که به صراحت می توان عنوان کرد هرگاه ورزش ما در صحنه های ورزشی بزرگ و بین المللی برای دستیابی به مدال و افتخار احساس کمبود و بی تابی نشان داده است ، این کشتی بوده که آبروداری کرده و به لطف درخشش شورانگیز کشتی گیران خود مایه آبرو شده است.
تردیدی نیست که جایگاه و منزلت کشتی در دستگاه ورزش والا و متعالی است و باید کارگزاران و مقامات ورزش به تناسب قدمت و پیشینه افتخارات آن به ورزش اول بهائ و اهمیت بدهند و می بایست برای حفظ جایگاه این ورزش پهلوانی و افتخارآفرین حساب ویژه و جداگانه ای باز کنند. اما آیا براستی براستی به کشتی همان گونه که آن را ورزش اول می نامیم ، توجه می شود؛ گرچه ورزش ما در سالهای اخیر از افتخارآفرینی یک بعدی در کشتی خارج و به درخشش ورزشکاران رشته هایی چون وزنه برداری ، تکواندو ، جودو ، کاراته و... دلخوش و امیدوار شده است. اما اغراق نیست اگر عنوان کنیم در میان رشته های افتخارآفرین باز هم جایگاه کشتی غیرقابل دسترس است. در تقویم پرحجم و پرهزینه ورزش ما ، یکی از موضوعات مهم و استراتژی که باید در مهندسی ورزش مورد توجه قرار بگیرد و در برنامه های کلان آن در جهت توسعه و ترویج ورزش و تقویت انگیزشی جوانان و جامعه ورزش تبیین و تدوین شود ، بحث رویدادهای ورزشی و ایجاد رقابت با برپایی مسابقه های بین المللی داخلی یا حضور در میادین برون مرزی است.
بدون هیچ رودربایستی باید این واقعیت قابل تعمق را تشریح و مورد کنکاش قرار دهیم که ورزش ما در بخش برگزاری و میزبانی مسابقه های مختلف بین المللی با تمام هزینه ها و سرمایه گذاری ها عملکرد مقبول و راضی کننده ای ارائه نداده است.
اگر به سابقه و بایگانی رویدادهای ورزشی که تحت عنوان بین المللی در کشورمان برگزار شده نگاه کنیم ، نقطه عطف و روشنی را رویت نمی کنیم و بشدت نقصان و کمبودهای آن به چشم می آید. چرا که طی سالیان گذشته و حتی نزدیک به 30 سال گذشته در هیچکدام از رشته های ورزشی نتوانسته ایم میزبان یک دوره مسابقه مدون و مستمر با استانداردهای بین المللی باشیم.
در این میان کشتی از بیشترین سابقه برگزاری مسابقه های بین المللی برخوردار است و جام تختی با پشت سر گذاشتن 27 سال از عمر برپایی آن در صدر مسابقه های بین المللی قرار دارد که در کشورمان برگزار می شود. اگرچه کشتی از این بابت نسبت به سایر رشته های ورزشی بخصوص فوتبال ، وزنه برداری ، بوکس ، والیبال ، بسکتبال و... که از داشتن تقویمی منظم در امر برپایی یک تورنمت معتبر و مستمر بین المللی محروم هستند شرایط بهتری دارد ، اما همین ورزش اول کشور هم به رغم برگزاری جام جهان پهلوان تختی که عمری نزدیک به 30 سال دارد در برپایی این تورنمنت در حد نام و شان جهان پهلوان نه تنها عملکرد موفقی ارائه نکرده بلکه به دلیل کمیت و کیفیت نازل این مسابقه ها که هر سال نسبت به سال پیش دچار افت شدیدی شده است نمی توان کارنامه قبولی به کارگزاران کشتی در مقاطع مختلف داد. این در حالی است که دیگر تورنمنت های بین المللی که نوپا هستند و به مراتب از سابقه و قدمت کمتری نسبت به جام تختی برخوردارند ، خیلی سریع جایگاه ویژه و ثابتی در فدراسیون جهانی کشتی (فیلا) برای خود دست و پا کردند و اکنون به عنوان یک تورنمنت بین المللی معتبر و با کیفیت بالا مورد استقبال تعداد پرشماری از کشورهای صاحب نام کشتی جهان قرار گرفته اند ، اما جام تختی پس از پشت سر گذاشتن 27 دوره همچنان اندر خم یک کوچه است و چه بسا روند رو به عقبی نیز در کیفیت و کمیت آن ملموس و قابل مشاهده است.
نمونه بارز آن برگزاری همین آخرین دوره جام تختی در شهرستان بندرعباس بود که مسابقه های تهی از هیجان و رقابت لازم میان کشتی گیران میزبان و میهمانان بود و بر اثر حضور کم اثر میهمانان ، این میدان بین المللی بیشتر به یک مسابقه قهرمانی کشور یا انتخابی تیم ملی شباهت داشت که چند کشتی گیر خارجی نیز میهمان آن بودند. در چنین شرایطی به هیچ وجه نمی توان به مسابقه های 2 روزه بندرعباس عنوان یک تورنمنت بین الملی معتبر ، آن هم در منزلت بزرگمرد تمام تاریخ ورزش ایران اطلاق کرد.
برای دستیابی به علل ناکامی در برگزاری یک تورنمنت معتبر و جذاب باید شرایط جام تختی را با دیگر تورنمنت های مهمی که در حول و حوش و نزدیک به تاریخ این جام برگزار می شود ، ارزیابی و بررسی کرد. به عنوان مثال جامهایی چون یاریگین ، اوماخانف ، برادران بلاگلازوف ، یاشاردوغو ، مدوید و جایزه بزرگ ازبکستان به رغم آن که بعضا بعد از جام تختی متولد و راه اندازی شده اند ، اما با کیفیت بالا و حضور تیمهای سرشناس و چهره های پرآوازه کشتی جهان برگزار می شود. سوای تعیین زمانی مناسب برای برگزاری این مسابقه ها که از عوامل اصلی و تاثیرگذار در جلب تیمهای خارجی به شمار می آید ، باید نحوه برگزاری این مسابقه ها را از همه جوانب محیطی ، اجرایی ، نحوه حضور و تعداد کشتی گیران داخلی و... مورد بررسی کارشناسانه قرار داد.
در این میان یکی از مهمترین مواردی که باید بشدت مورد مداقه قرار گیرد ، تناسب میان تعداد کشتی گیران وطنی و خارجی است. سیاستگذاری نادرستی که همواره در ادوار گذشته و بخصوص در همین مسابقه های بندرعباس هم بوضوح به چشم آمد ، کثرت شرکت کنندگان داخلی است. نباید به صرف میزبانی یک تورنمنت جواز حضور برای همه داوطلبان صادر کرد. گرچه در ظاهر فیلترها و کنکورهایی برای گزینش واجدان شرایط در نظر گرفته می شود ، اما در نهایت جمع اردونشینان و شرکت کنندگان در جام به یک عدد نجومی در کشتی تبدیل می شود که چنین حدنصابی را در هیچ تورنمنت معتبر قابل ذکری نمی توان یافت.
حضور پرشمار کشتی گیران داخلی نه تنها کیفیت مبارزات را خانگی و یکسویه می سازد ، بلکه شانس حریفان خارجی را از دستیابی به مدال و جوایز بشدت کاهش می دهد. نتیجه این که کشورهای داوطلب شرکت در جام تختی با توجه به شناخت و تجربه ای که از دوره های پیشین به یاد دارند ، میل و رغبتی برای حضور مجدد در این جام که خواسته های فنی و مالی آنها را تامین نمی کند ، نشان نداده ، در نتیجه سرباز می زنند و به دعوتنامه های میزبان پاسخ منفی می دهند.
این در حالی است که در دوره های اولیه جام با وجودی که از جوایز نفیس و داوری خبری نبود ، بسیاری از تیمهای درجه یک کشتی دنیا به همراه قهرمانان صاحب نام خود گام در میدان جام تختی می گذاشتند و جالب تر این که بسیاری از کشتی گیران زبده و شاخص جهان با حضور در جام تختی ، شکوفا و تبدیل به یک چهره شاخص و کارآمد در جهان کشتی شدند و به کلی دنیای گمنامی را فراموش کردند.
اما طی سالیان اخیر هم جاذبه های جام تختی برای میهمانان کم اثر و رو به افول گذاشت و هم پیدایش دیگر جامهای بین المللی نیز در قلب اروپا و کشورهایی که جاذبه توریستی دارند مزید بر علت شد تا جام تختی در انزوا قرار بگیرد و استقبال از این تورنمنت به پایین ترین سطح خود نزول کند ، تا جایی که در همین بندرعباس شاهد کمترین اقبال و حضور تیمهای خارجی در مهمترین تورنمنت بین المللی کشورمان بودیم که در 26 دوره گذشته چنین ضعف و کمبودی سابقه نداشته است و از این حیث باید مسابقه های بندرعباس را رکورددار در تعداد انگشت شمار میهمانان خارجی معرفی کنیم که شاید در دوره های بعدی نیز این حدنصاب دست نیافتنی باشد.