در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پای ساختمان ها برگلوی شهر
«تهران دیگر نفس نمی کشد» روزی که این جمله تیتر اول رسانه ها باشد، شاید برای نجات یکی از کلانشهرهای پر جنب و جوش دنیا دیگر کاری از دست هیچ کس بر نیاید.
در این میان مسوولان شهرداری و شورای شهر در دور دوم شورا و بخصوص طی یک ساله اخیر به مخالفت و البته مقاومت در برابر این ساخت وسازها برخاسته اند تا شاید بتوانند پیش از آن که فرصت مددرسانی به شهری با مشکلاتی چنین درهم پیچیده کاملا از دست برود، اقدام موثری برای آن صورت دهند. همین بهانه کافی است تا ما با دکتر حمزه شکیب ، مسوول کمیته ایمن سازی شورای شهر و عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس به گفتگو بنشینیم.
وقتی بحث ساخت وساز در ارتفاعات مطرح می شود، اولین پرسشی که به ذهن مان می رسد آن است که آیا قانونی برای تعیین حریم تهران از طرف شمال (بخش کوهستانی) وجود دارد و اگر دارد چرا طی سالهای اخیر اجرا نشده است؛
اصولا در بحث شهرسازی برای هر شهر قاعدتا محدوده ای مشخص می کنند و حریمی را در نظر می گیرند. این استانداردها از آن روی تعیین می شوند تا یک شهر ضریب ایمنی کافی داشته باشد و بر اساس آن شعاع حریم شهری حدود 3 برابر شعاع محدوده است ؛ چرا که محدوده در فازهای اولیه برای افقی 10یا 20ساله تعیین می شود تا با گذشت زمان و افزایش جمعیت طراحان شهری بتوانند در صورت نیاز بخشی از حریم را به محدوده اضافه کنند.
حال در تهران به خاطر وضعیت خوب اقتصادی ناشی از افزایش بهای نفت در سالهای 1352 - 54شاهد ورود جمعیت زیادی به این شهر بوده ایم. پس از انقلاب هم سیر مهاجرت از روستاها و سایر شهرها به تهران باعث شد محدوده این شهر به بیشترین فضای ممکن افزایش یابد. در عین حال بحث تبدیل کرج به کلانشهر و نیز شهرهای اقماری دیگر موجب شده حریم و محدوده تهران در برخی مناطق جنوبی ، شرقی و بخصوص غربی با هم منطبق شود. این اتفاق خوبی نیست ، چراکه هر شهر باید حریمی داشته باشد تا نه تنها بتوان برخی اقدامات و کارها را که قابل انجام در محدوده نیست در حریم اجرا کرد، بلکه فضایی نیز موجود باشد تا شهر بتواند نفس بکشد.
حال اشکال در بحث مورد نظر ما آنجاست که قوانین و مقررات موجود در ابعاد سیاسی و شهرسازی با هم هماهنگ نبوده اند و این مشکل در همه قسمتهای شهر تهران دیده می شود. در جنوب ، شرق و غرب بحث تجاوز به حریم شهر وجود دارد و در شمال با مساله ساخت وسازهای غیراصولی مواجهیم. متاسفانه مجوزهایی نیز برای این ساخت وسازها به وسیله شهرداری در گذشته صادر شده است ، ولی از دوره دوم شورای شهر با این مساله مخالفت جدی صورت گرفته است و جالب آن که بیشترین ساخت وسازها از سوی ارگان های وابسته به دولت انجام شده است.
مسلما در قبال آنچه تاکنون ساخته شده کاری نمی توان کرد، ولی براساس مخالفت هایی که بخصوص در یک سال اخیر از سوی شهرداری و شورای شهر شکل گرفته ، از این پس با این نوع ساخت وسازها چگونه برخورد می شود؛
همان طور که گفتیم بسیاری از این ساخت وسازها به نوعی وابسته به دستگاه های دولتی بوده اند، یک نمونه آن واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد است که پیش از دوره دوم شورای شهر ساخته شده است و با رایزنی هایی که صورت گرفته ، مسوولان این دانشگاه نیز برای جلوگیری از تکرار چنین ساخت وسازهایی به ما قول همکاری داده اند، بعلاوه رهبر معظم انقلاب نیز تاکید کرده اند که با چنین ساخت وسازهایی از سوی دستگاه های دولتی و بخصوص نیروی انتظامی بشدت مقابله شود. پس می بینید که یک اراده جمعی برای این کار شکل گرفته است.
در جایی از بحث تان اشاره کردید که مشکل اصلی ما در بحثهای مربوط به شهرسازی در تهران آن است که واقعیات سیاسی و شهرسازی در بسیاری موارد با هم منطبق نیستند. برای حل این مشکل چه باید کرد؛
این درست است که شهرداری و شورای شهر به عنوان متولی اصلی امور مربوط به شهرسازی باید جلوی ساخت وسازها غیر اصولی را بگیرند، ولی مساله اینجاست که دستگاه های حکومتی مرتبط نیز باید علاوه بر ضوابط حقوقی که خودشان دارند، ضوابط شهرسازی را نیز در تصمیماتشان مورد توجه قرار دهند؛ به عنوان مثال دیوان عدالت اداری و قوه قضاییه نباید تنها به سند مالکیت اکتفا کنند، بلکه باید قوانین و مقررات شهرسازی را هم مورد توجه قرار دهند. نه این که رای شهرسازی را بشکنند و اگر ما اجازه ساخت وساز ندادیم ، حکم به خلع شهردار بدهند. ارائه این وضعیت چیزی از مشکلات ما کم نمی کند. ما تا وقتی که نتوانیم دستگاه های دولتی و حکومتی را ملزم به رعایت این قوانین کنیم ، نمی توانیم از مردم عادی انتظار داشته باشیم.
از دیدگاه خاک شناسی و لرزه نگاری وضعیت ساختمان های ساخته شده در ارتفاعات چگونه است؛
ما در این مناطق با چند مشکل اساسی روبه رو هستیم. مساله نخست آن که وضعیت توپوگرافی آن مناطق که شامل دره ها و تپه های کنار هم می شود به گونه ای است که در صورت رخداد زلزله ، شاهد تشدید نیروی زلزله و فاجعه ای به مراتب بزرگتر خواهیم بود. کما این که مناطقی چون دره فرحزاد مستعد لغزش است و هر چه بار گذاری در آن بیشتر انجام شود، امکان وقوع لغزش نیز بیشتر می شود به گونه ای که حتی ساخت وسازها زیر دست را نیز تحت تاثیر قرار خواهد داد.از سوی دیگر ساخت وسازهای بی رویه در دره های شمال تهران به علت مسدود کردن مسیر جریان آب می تواند باعث وجود سیل در آن مناطق شود که چند سال پیش هم شاهد فاجعه ای از این دست بوده ایم. در عین حال ما بحث آلودگی هوا را داریم. وضعیت قرار گرفتن این ساخت وسازها به گونه ای است که امکان جابه جایی هوا را از بین برده است و اگر وضع به این منوال ادامه پیدا کند، بحران آلودگی شهر تهران به مراتب وخامت بارتر خواهد شد.
در ارتباط با خدمات شهری ، بحث تامین فاضلاب و تبعات محیطی ناشی از این ساخت وسازها، شهر را با چه مشکلاتی روبه رو می کنند؛
یکی از مسائلی که سازندگان این بناها به آن توجه نداشته اند همین بحث خدمات رسانی و هزینه ای است که در این شرایط به همراه خواهد داشت. به گونه ای که با توجه به اختلاف سطح موجود نه تنها هزینه آن سرسام آور است ، بلکه انجام آن در مواردی چون نگهداری فاضلاب ها غیرممکن است و بعلاوه باعث صدمه زدن به تاسیسات آب و فاضلاب نیز خواهد شد. فراهم کردن خدمات کار بسیار سخت و پیچیده و در برخی موارد حتی غیرممکن است.
با این حال مشکل افزایش جمعیت و تامین مسکن برای آنها همچنان باقی است ، پس با توجه به شرایطی که تهران دارد، برای این معضل چه تدبیری باید اندیشیده شود؛
همان طور که گفتم تهران در وضعیتی است که مساحت آن دیگر جایی برای افزایش ندارد و دیگر نمی توانیم به محدوده آن اضافه کنیم ، ولی با توجه به نرخ رشد جمعیت ، ما خود را مکلف به تامین و افزایش تعداد واحدهای مسکونی کرده ایم و برای آن برنامه ریزی می کنیم. در واقع ما هیچ مخالفتی با بلند مرتبه سازی در تهران نداریم ، بلکه می گوییم وقتی می خواهیم ساختمان بلندمرتبه ای بسازیم باید تاسیسات زیربنایی آن را نیز فراهم کنیم . در واقع باید بحث تراکم و محدودیت های مربوط به آن را متناسب با موقعیت مکانی و جغرافیایی هر منطقه تعیین کنیم.
با انتخابات دوره جدید شورای شهر و تغییرات احتمالی در طیف کنونی اعضائ، آیا شاهد تغییراتی در تصمیماتی چون مخالفت ساخت وسازها در ارتفاعات خواهیم بود؛
ما انتظار داریم در هر شرایطی برخورد کارشناسی با مسائلی از این دست صورت بگیرد؛ چراکه در غیر این صورت ما به طور قطع ضرر خواهیم کرد. بخش عمده ای از وضعیتی که هم اکنون بر تهران تحمیل شده است ناشی از سوئمدیریت هایی است که تاکنون اتفاق افتاده است. مشکلات شهر ما قابل حل است. مجموعه ای از مدیران خوب که به شهر تهران با دید تخصصی و کارشناسی و به دور از معاملات سیاسی نگاه کنند، می توانند این شهر را پیش از آن که دیر شود، نجات دهند.
|
ضرورت همکاری همه دستگاه ها بدون شک براساس اصول و ضوابط موجود، ساخت وسازها در ارتفاعات بیش از 1800 متر غیرقانونی است ، ولی آنچه در اجرای این قانون مهم است ، همکاری همه دستگاه هاست. دکتر شکیب تاکید می کند: چه بسا شهرداری به تنهایی نمی تواند به آن مقابله کند. در واقع هم مردم و هم دستگاه های دولتی باید در اجرای این قانون به ما کمک کنند. ما نیز در این خصوص در حال تهیه یک طرح جامع و یک طرح تفصیلی هستیم که در طرح جامع کلیات بحث ساخت در ارتفاعات تعریف و در طرح تفصیلی نیز جزییاتی متناسب با هر محله ، به صورت مجزا عملیاتی می شود. سعی ما در دوره دوم بر این اساس است که چنین مشکلات و مسائلی را به گونه ای حل کنیم تا زمینه سوئ استفاده های مجدد را فراهم نیاورد. |
پونه شیرازی
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
