از مجمع روحانیون تا اعتمادملی

نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ، همه آرایش های سیاسی کشور را به هم ریخت. مهمترین تحولی که در این انتخابات روی داد تغییر آرایش سیاسی جبهه دوم خرداد بود.
کد خبر: ۹۹۶۶۸
مشارکت و سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی نام اصلاح طلبان پیشرو را برای خود انتخاب کردند و با ملی مذهبی ها و نهضت آزادی درصدد تشکیل جبهه دموکراسی خواهی برآمدند. خانه کارگر و حزب اسلامی کار و کارگزاران هم ائتلاف نهم را تشکیل دادند و تشکیل جبهه اعتدال را از برنامه های آینده خود اعلام کردند.
حزب همبستگی ، مجمع روحانیون مبارز و مجمع نیروهای خط امام هم همچنان حد میانه را نگه داشتند و حاضر به ائتلاف با هیچ یک از دو گروه بالا نشدند.
با این حال می توان مهمترین تحول در دسته بندی های سیاسی پس از انتخابات سوم تیر 85 را جدایی مهدی کروبی از مجمع روحانیون و تشکیل حزب اعتماد ملی دانست.
به نظر می رسد مهدی کروبی که سال 1366 همراه جلالی خمینی، سیدمحمود دعایی و موسوی خوئینی ها آهنگ جدایی از جامعه روحانیت مبارز را سر دادند و مجمع روحانیون مبارز را تاسیس کردند باور نداشت که سال 84 از حزبی که خود آن را تاسیس کرده بود، جدا شود.
مجمع روحانیون مبارز را می توان نماد چپ سنتی در تاریخ فعالیت حزبی پس از انقلاب نامید. این تشکل روحانی سال 66در پی اختلاف نظر داخلی عده ای از اعضای جامعه روحانیت مبارز درباره مشارکت مردم ، اختیارات دولت ، بند «ج»، قانون زمین شهری ، قانون کار و قانون تعاونی های دولتی از دل این تشکل بیرون آمد.
این روحانیون سال 67طی نامه ای به حضرت امام (ره) خواستار جدایی خود از جامعه روحانیت شدند. حضرت امام (ره) در پاسخ به این افراد با پذیرش درخواست آنان تاکید کردند که انشعاب تشکیلاتی برای اظهارنظر و عقیده مستقل به معنای اختلاف نیست، اختلاف در آن موقعی است که خدای نکرده هر کس برای پیشبرد نظرات خود به دیگران پرخاش کند.
پس از این انشعاب اعضای مجمع روحانیون که بیشتر کرسی های مجلس را در اختیار داشتند در انتخابات دوره چهارم مجلس شکست خوردند و در اقلیت قرار گرفتند. این تشکل در انتخابات مجلس پنجم هم از دادن فهرست رسمی امتناع و سعی کرد به بازسازی خود بپردازد.
مجمع روحانیون در آستانه انتخابات هفتمین دوره ریاست جمهوری دوباره در عرصه سیاسی کشور وارد شدند. آنها ابتدا تلاش کردند میرحسین موسوی را وارد صحنه انتخابات کنند، اما پس از امتناع وی به سراغ سیدمحمد خاتمی ، وزیر مستعفی فرهنگ و ارشاد کابینه هاشمی رفسنجانی رفتند و با ناباوری همگان، پیروزی بزرگی را در کشور کسب کردند.
هنگام برگزاری این انتخابات جریان دیگر از روحانیون از داخل مجمع روحانیون تصمیم گرفتند طیف جدیدی به نام مجمع نیروهای خط امام را تشکیل دهند. از اعضای برجسته این تشکل می توان به سیدهادی خامنه ای ، فخرالدین حجازی ، علی اصغر اسفندیارپور، علی اکبر محتشمی پور و... اشاره کرد.
ارگان مطبوعاتی این تشکل نیز روزنامه حیات نو به مدیر مسوولی سیدهادی خامنه ای بود. مجمع روحانیون نیز در طول این سالها روزنامه سلام را به عنوان ارگان مطبوعاتی در اختیار داشت که سال 78به علت چاپ نامه محرمانه وزارت اطلاعات در آن و در پی شکایت این وزارتخانه؛ 5سال توقیف موقت شد، ولی پس از گذشت دوران محکومیت تمایلی برای چاپ دوباره آن نبود.
مجمع روحانیون به دبیرکلی مهدی کروبی پس از پیروزی در انتخابات دوم خرداد 76با ظهور احزابی مانند همبستگی، مشارکت، مردم سالاری و... روبه رو شد و پس از موفقیت در انتخابات مجلس ششم با این که ریاست آن مجلس در اختیار مهدی کروبی قرار گرفت و سید علی اکبر محتشمی پور، ریاست فراکسیون دوم خرداد را عهده دار شد با این حال با دیگر اجزای جبهه دوم خرداد، مرزبندی جدی پیدا کرد.
مجمعی ها در بسیاری از مواردی از جمله استعفا، تحصن ، طرح همه پرسی ، نطقهای آتشین و... حاضر به همراهی با اعضای فراکسیون مشارکت و سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی نبودند و بر خلاف نظر آنها انتخابات مجلس هفتم را تحریم نکردند.
پس از انتخابات مجلس هفتم و شکست نیروهای دوم خرداد، مهدی کروبی ناکامی های اصلی دوم خردادی ها را ناشی از گلی دانست که به خودشان زدند و انتخابات را تحریم کردند. او با مخاطب قرار دادن مشارکت و سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی از افراطی گری های آنها گله کرد.
اعضای این دو تشکل نیز اظهارنظرهای کروبی را بی پاسخ نگذاشتند و کم کم دامنه این اختلافات افزایش پیدا کرد تا زمان انتخابات ریاست جمهوری دوره نهم فرا رسید و مهدی کروبی به عنوان دبیر کل مجمع روحانیون تصمیم به حضور در انتخابات گرفت.
این تصمیم کروبی با واکنش های متفاوت احزاب و جریان های سیاسی روبه رو شد. جبهه مشارکت و سازمان مجاهدین ، معین را به میدان رقابت فرستادند. آنان معتقد بودند براساس نتیجه انتخابات مجلس هفتم و عدم اقبال مردم به کروبی ، وی شانسی برای پیروزی در انتخابات ندارد.
سیدمحمد خاتمی ، رئیس جمهور نیز ترجیح داد نسبت به این دسته بندی ها سکوت کند. موسوی خوئینی ها، طاهری اصفهانی ، موسوی بجنوردی و بسیاری از اعضای مجمع روحانیون هم حاضر به حمایت از مهدی کروبی نشدند. از سوی دیگر برخی دیگر از مجمعی ها مانند مجید انصاری آشکارا از هاشمی رفسنجانی حمایت کردند.
بسیاری از اعضای مجمع هم در مرحله دوم از هاشمی دفاع کردند و از اعضای مجمع روحانیون مبارزه فقط سیدعلی اکبر محتشمی پور، سیدهادی خامنه ای ، اسدالله کیان ارثی و رسول منتجب نیا حاضر به حمایت از کروبی شدند.
به اعتقاد ناظران سیاسی این عدم همراهی با کروبی در مجمع روحانیون باعث شد کروبی به این جمع بندی برسد که این مجمع جای مناسبی برای ادامه فعالیت نیست و وی را به سوی تاسیس حزبی جدید سوق داد.
پس از برگزاری انتخابات نهمین دوره ریاست جمهوری و نتایج آن ، کروبی تصمیم به تاسیس حزب اعتماد ملی گرفت.
این اقدام وی در حالی روی داد که نتایج انتخابات ثابت کرد احزاب در کشور ما از جایگاه ویژه ای برای تاثیرگذاری بر افکار عمومی برخوردار نیستند و محمود احمدی نژاد به عنوان نامزدی که از حمایت هیچ حزبی برخوردار نبود، موفق شد در انتخابات پیروز شود.
از سوی دیگر با توجه به گسترش جوان گرایی در کشور و عملی شدن این ایده در دولت احمدی نژاد، به نظر می رسد تشکیل حزبی با افراد ثابت که سابقه فعالیت آنها کاملا مشخص است نتواند چندان تاثیری در فضای سیاسی کشور داشته باشد با این حال حزب اعتماد ملی این روزها فارغ از دغدغه ها و وابستگی ها به جریان دوم خرداد، فعالیت ها و برنامه های خود را پیش می برد و دبیرکل این حزب با تکیه بر تجارب گذشته با تاکید بر این که به دنبال اجماع میان جبهه دوم خرداد است ، اعلام کرد:«با قیمومیت و این که چند نفری بخواهند مثل گذشته قیم همه شوند مخالفم.»
دبیر کل سابق مجمع روحانیون مبارز در آخرین اظهارنظر خود افزود: این که حرف از ائتلاف زده شود و همه زحمت بکشند اما بعد از نتیجه دادن ، عده ای خاص آقا شوند و دیگران رعیت را قطعا در این دوره برنخواهم تافت. جالب این است آنهایی هم که آقا می شوند رعیت پروری نمی کنند.
اگر این کار را می کردند لااقل خوب بود. دبیر کل حزب اعتماد ملی همچنین تصریح کرد که اجماع و ائتلاف به این معنا نیست که مثل انتخابات نهم ریاست جمهوری ، چند نفر، گروههایی را به وجود آورند که نه امکاناتی دارد و نه هیچ چیز دیگر، اما برای همه تصمیم بگیرند.
وی با اشاره به این که انتخابات خبرگان رهبری دومین حرکت وی است، گفت: در این مرحله دستم بازتر است و از نزدیک شدن به افراد پرمدعا پرهیز می کنیم.
به هر حال به نظر می رسد انتخابات خبرگان از هم اکنون آزمونی برای سنجش حرفها و ادعاهای احزاب و گروههای سیاسی کشور باشد که به طور قطع ائتلاف بین جریان های همفکر آغازی برای ورود به این آزمون است.

علیرضا شیروی
newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها