سناریوهای پشت‌پرده ترور سفیر

به گزارش جام‌جم، هرچند این ترور، روز گذشته تنها با محکومیت‌های رسمی دولت‌ها و مجامع بین‌المللی همراه شد، اما به‌نظر می‌رسد که اهمیت آن، فراتر از این واکنش‌های رسمی است.

زخم ترور بر چهره روابط مسکو-آنکارا

از دقایقی پس از انتشار جزئیات ترور آندره کارلوف، تحلیلگران، تاثیر آن بر روابط ترکیه و روسیه را مورد بررسی قرار دادند. روابطی که به‌دنبال حمله ترکیه به جنگنده روسیه در سوم آذرماه سال پیش، بشدت شکننده شده و تنها کودتای نافرجام آنکارا توانست کمی ترکیه را به روس‌ها نزدیک کند. هرچند روسای جمهور ترکیه و روسیه تاکید کرده‌اند که ترور سفیر روسیه، با هدف ضربه زدن به روابط آنکارا و مسکو بوده است، اما هم ولادیمیر پوتین و هم رجب طیب اردوغان بخوبی می‌دانند که یکی از سناریوهای پشت‌پرده این ترور، نقش گروه‌های فعال در دولت ترکیه است که علاقه‌ای به ایفای نقش مثبت ترکیه در تحولات منطقه ندارند.

برخی رسانه‌های ترکیه البته پس از این ترور سعی کردند انگشت اتهام را به‌سوی فتح‌الله گولن نشانه بگیرند؛ رهبر مخالفان دولت اردوغان که در آمریکا به‌سر می‌برد. البته با توجه به این‌که پس از کودتای نافرجام ترکیه، اردوغان به سرکوب گسترده همه حامیان گولن روی آورد، معلوم نیست گروه‌های حامی وی، از قدرت کافی برای انجام این عملیات تروریستی برخوردار بوده باشند. با این حال اگر این گمانه‌زنی درست باشد، باید گفت که سازمان سیا، مسبب اصلی عملیات تروریستی آنکاراست.

اردوغان در باتلاق افراط‌گرایی

افزون بر گولن، برخی دیگر تندروهای تحت‌حمایت ترکیه و قطر را که بتازگی در حلب شکست خورده‌اند، عامل اصلی ترور سفیر روسیه می‌دانند. گروه‌هایی که اشتباه اردوغان در حمایت از آنها، او را به یک سیاستمدار منزوی در سطح جهان تبدیل کرده است.

برخی رسانه‌های روسی سایر گروه‌های افراطی در کشورهای اسلامی را که معمولا مورد حمایت ریاض هستند نیز در زمره متهمان این ترور قرار می‌دهند. اگر چنین باشد، آن وقت این جمله پوتین که گفته «آمران» این ترور باید شناسایی شوند، معنادارتر می‌شود. همان آمرانی که پیش از این عملیاتی تروریستی علیه مصر و روسیه را نیز ترتیب داده و انفجاری در یک هواپیمای مسافربری روسی طراحی کرده بودند و باعث شدند تا ژنرال السیسی به مسکو نزدیک‌تر شود.

حفره‌های امنیتی در آنکارا

به‌منظور پاسخ به ابهامات موجود درباره ترور سفیر روسیه، دولت این کشور یک هیات تحقیق را عازم آنکارا کرده است. این هیات می‌خواهد به پرسش‌های موجود درباره ترور دوشنبه‌شب پاسخ دهد.

اول این‌که چرا ضارب توسط نیروهای امنیتی ترکیه کشته شد و چطور آنها نتوانستند این تروریست را زنده بازداشت کنند تا او رازهای پشت‌پرده این ترور را فاش کند. دیگر این‌که چطور تمایلات تروریستی ضارب که یک پلیس ویژه تُرک بود، پیش از این برملا نشده بود؟ همچنین سوال دیگر این است که آنکارا چرا پس از سرکوب‌های گسترده پس از کودتا، هنوز نتوانسته امنیت را به این کشور برگرداند و چطور این کشور با وجود آگاهی به شکننده بودن روابط با مسکو، تدابیر امنیتی لازم برای حفظ جان سفیر روسیه را رعایت نکرد، با این‌که می‌دانست افراط‌گرایان، برنامه‌هایی برای ناامن کردن اماکن دیپلماتیک روسیه و ایران دارند؟

چهره واقعی بازندگان حلب و موصل

پاسخ به این پرسش‌ها نقشی مهم در واکنش مسکو به ترور سفیر دارد. ولادیمیر پوتین که پیش از این با موضع‌گیری قاطع خود، آنکارا را متوجه اشتباهش درباره شلیک به جنگنده این کشور کرده بود، این‌بار نیز باید با برخورد قاطع نسبت به آمران این ترور، نشان دهد که اسیر صحنه‌سازی‌ رسانه‌های غربی درباره بهانه‌های حقوق بشری فتح حلب نمی‌شود.

ایران و روسیه که با کمک به دولت قانونی بشار اسد، حالا دست او را به‌عنوان برنده نهایی جنگ داخلی این کشور بالا برده‌اند، می‌دانند که حامیان تروریست‌ها، به‌عنوان بازندگان میدانی نبرد سوریه، قصد انتقام‌گیری دارند. آنها که مدت‌هاست نتوانسته‌اند به‌دلیل هشیاری نیروهای امنیتی، در خاک ایران و روسیه عملیاتی صورت دهند، حالا جان مقامات و شهروندان این کشورها در سرزمین‌های اطراف را تهدید می‌کنند. ترور سفیر روسیه در آنکارا، ادامه همان خط ترور زائران ایرانی در بغداد است و همه خوب می‌دانند که برنامه‌ریز همه این ترورها، کسانی هستند که داغ شکست حلب بر‌سینه دارند و می‌دانند که بزودی موصل را هم از دست خواهند داد.