علی حاتمی؛ زدودن زنگار از آینه تاریخ

تماشاگران نقاط مختلف جهان با تماشای آثار این فیلمسازان و کارگردانان شاخص دیگر، به‌طور تقریبی و اجمالی می‌توانند شاهد آلبومی تصویری از روند تاریخ و فرهنگ مردم یک کشور باشند و به شناختی حدودی از آن دست یابند. البته نگاهی که با تاج هنر تزیین و بسته‌بندی شده، چون قرار هم نیست با واقعیتی خشک و نعل به نعل مواجه باشیم. همین نازها و نقش‌های هنرمندانه است که تصویری پرتمنا از این سرزمین‌ها ارائه می‌دهد. دقیقا مثل کاری که هنرمند بی‌بدیلی چون علی حاتمی انجام می‌داد؛ این نویسنده و کارگردان تلویزیون و سینمای ایران که سال 75 در چنین روزی از میان ما رفت، تصویری دلپذیر از سرزمینمان ارائه می‌کرد.

حاتمی، از واقعیت‌های تاریخی و فرهنگ ایران زمین، الهام می‌گرفت و آن را با قلم هنر رنگ‌آمیزی می‌کرد و دگر بار پیش روی مردم قرار می‌داد. او آینه زنگار گرفته واقعیت را با چیره‌دستی می‌زدود و آن را با شفافیتی رویایی به مخاطب ایرانی عرضه می‌کرد. او چنان هنرمندانه در تاریخ دست می‌برد که انگار حتی خود تاریخ و زمانه مورد روایت در آثارش هم غبطه می‌خوردند که چرا در واقعیت، چنین چیزی نبودند.

از این رو بیراه نیست اگر از او به عنوان یکی از سردمداران «سینمای ملی ایران» نام ببریم؛ کسی که فیلم‌هایش بدون دیدن تیتراژ هم، شناسنامه دارد و به دلیل چینش استادانه صحنه‌ها و دیالوگ‌هایی سعدی‌وار و مسجع، قابل شناسایی و لذت بردن است.

علی رستگار

فرهنگ و هنر