مٌفسّر

دوگانگی در سیاست آمریکا در قبال خاورمیانه

سیاست خارجی آمریکا در برخورد با ایران براساس نشانه‌هایی از همکاری، مشارکت و محدودسازی قدرت منطقه‌ای ایران انجام گرفته است. چنین نشانه‌هایی حاکی از آن است که الگوی رفتاری آمریکا ماهیت تغییریابنده، تاکتیکی و مبتنی بر نشانه‌هایی از موازنه است. زمانی که موضوع مربوط به مدیریت بحران‌های منطقه‌ای مطرح می‌شود، الگوی رفتاری آمریکا ماهیت همکاری‌جویانه پیدا می‌کند. درحالی که هرگاه موضوعات راهبردی ایران همانند برتری منطقه‌ای و قدرت موشکی مطرح می‌شود، آمریکا تلاش می‌کند تا از سیاست‌های محدودسازی استفاده کند. چنین الگویی را می‌توان در روند برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) نیز مشاهده کرد.

کد خبر: ۹۶۳۷۰۸

آنچه که در ادبیات جان کری در مورد سیاست منطقه‌ای ایران مطرح می‌شود و نمونه اخیر آن در مراسم اعطای جایزه چتم هاوس به وزیر امور خارجه ایالات متحده بروز و ظهور داشت،‌ در مقایسه با الگوهای رفتاری هیلاری کلینتون و کاندولیزا رایس، ماهیت مثبت و سازنده‌تری دارد. چنین نشانه‌هایی را می‌توان به عنوان بخشی از عوامل همفکری سازنده در روند بحران‌های منطقه‌ای دانست. واقعیت آن است ایران بازیگر منطقه‌ای محسوب می‌شود که امکان حذف و نادیده گرفتن آن دشوار خواهد بود. به همین دلیل است که جان کری، در الگوهای مبتنی بر همکاری چندجانبه برای حل بحران‌های منطقه به دنبال کمک‌گیری از ایران است. چنین رویکردی نشان می‌دهد اندیشه مصالحه، بخشی از رهیافت منطقه‌ای آمریکا محسوب می‌شود. مصالحه به مفهوم آن است که ایران و آمریکا می‌توانند اهداف خود را بدون مقابله و رویارویی با دیگری تامین کنند. چنین رویکردی می‌تواند زمینه‌های لازم برای مشارکت در مدیریت بحران را به‌وجود آورد.

هرگاه آمریکا از الگوهای توازن و مشارکت بهره‌گیری کند، طبیعی است که امکان نیل به اهداف متقابل وجود خواهد داشت. در غیر این صورت، بحران‌های منطقه‌ای و پیچیدگی‌های سیاست بین‌الملل به‌گونه‌ای است که امکان بازسازی روابط را دشوار می‌کند. به همین دلیل است که جان کری در چتم‌هاوس تلاش کرد تا از سازوکارهای مشارکت و همکاری بهره‌گیری کند. چنین سازوکارهایی می‌تواند زمینه‌های لازم را برای حل موضوعات بحران‌ساز در محیط منطقه‌ای به‌وجود آورد. لازم به توضیح است که جانشینان کری، رویکرد سخت‌تری در مقابله با ایران خواهند داشت. ادبیات به کار گرفته شده از سوی دنیس راس، کاندیدای هیلاری کلینتون برای وزارت امور خارجه در مقابله با ایران ماهیت سختگیرانه‌تری خواهد داشت. به همین دلیل است که راهبرد مصالحه می‌تواند زمینه‌های لازم را برای مشارکت با ایران به‌وجود آورد. آینده سیاست منطقه‌ای آمریکا در دوران هیلاری کلینتون، طبعا با الگوهای سختگیرانه‌تری در مقایسه با دوران موجود اعمال خواهد شد. چنین روندی نیازمند به‌کارگیری سیاست قدرت از سوی ایران است. واقعیت نشان می‌دهد هرگاه ایران سیاست قدرت را نادیده انگاشته، محدودیت‌های بیشتری را فراروی خود خواهد داشت. چنین نشانه‌هایی را می‌توان در وضعیت مربوط به برجام و آینده مبهم درباره چگونگی پایان بخشیدن به تحریم‌ها مشاهده کرد.