لزوم بازخوانی دکترین رهبری

در آغازین روزهای بیست و هشتمین بهار انقلاب بی گمان از مهمترین کارها که باید در دستور کار نهادهای مختلف ، قوای سه گانه ، رسانه ها و مطبوعات ، نخبگان حوزه و دانشگاه و سایر اندیشمندان قرار گیرد «بازخوانی دکترین رهبری» است.

کد خبر: ۸۸۷۹۰

این مهم علاوه بر آن که بر درستی و صحت راه طی شده پس از ارتحال حضرت امام خمینی (ره) تاکید می ورزد ، ما را به دستاوردهایی که بدان دست یازیده ایم متوجه می سازد. اما با این همه این بازخوانی به مدد دستگاه ها و نهادهای مختلف خواهد آمد تا آنان رادر تبیین درست و عملیاتی کردن رهنمودهای رهبری آن گونه که بایسته است رهنمون سازد. چرا که برابر اعتقادات دینی و ساختار نظام جمهوری اسلامی و نیز اصول مندرج در قانون اساسی که سند میثاق ملی کشور محسوب می شود ولی فقیه و رهبری در راس نظام اسلامی عهده دار سیاستگذاری کلان ، هدایت عمومی جامعه و نظارت عالیه بر امور است و اتفاقا «دکترین» نیز در دایره المعارف علوم سیاسی به معنای «اصول یک نظام فکری یا سیاست و خط مشی» و به عبارت دیگر «مجموعه ای از عقاید یا اصول و قواعد یک مکتب» را در بر می گیرد که امروزه با بهره گیری از مفهوم «پارادایم» که به مثابه «سرمشق فکری یا الگوی نظری» است کاربرد بسیار گسترده ای در ادبیات سیاسی پیدا کرده است . رهبر معظم انقلاب اسلامی پس از ارتحال حضرت امام خمینی (ره) در مسوولیت «رهبری نظام» سه وجه یک رهبری عالی مقام را چون امام (ره) همزمان هدایت کرده اند: در مقام اجتهاد و فقاهت ، مرجعیت و روحانیت به بازتعریف مفاهیم فقهی و تئوریزه کردن اندیشه های اسلامی پرداخته اند. در مقام رهبری هدایت عمومی و عبور سلامت جامعه از چالش ها و بحران های فرارو ، تحکیم و تقویت پایه های نظام و ارکان آن همت گماشته اند و در مقام فرماندهی کل قوا هدایت و ساماندهی نیروهای مسلح و کارآمدی شایان آن را مد نظر داشته اند. البته ارزیابی دستاوردهای گرانسنگی که در این عرصه برای نظام به ارمغان آورده شده است فرصت و مجالی دیگر را می طلبد. اما اگر بخواهیم با اندکی تسامح و مدارا برای تبیین و استنتاج بهتر بحث از واژه «گفتمان» که به معنای «کلام ، رای و عقیده» است و در ادبیات سیاسی سالیان اخیر از سوی آنتونیوگرامشی به صورت ضمنی و میشل فوکو فیلسوف اجتماعی فرانسوی آشکارا مورد استفاده قرار گرفته است ، نیز بهره گیریم ، به مفاهیم و واژه هایی می رسیم که بوضوح فضای فرهنگی اجتماعی و سیاسی کشور را دگرگون کرده و فرصت هایی که برای نظام به وجود آورده است حکایت از صحت و درستی «دکترین» و «گفتمان ها» و حسن تدبیر و هدایت های عالیه ای دارد که برای تحقق آنها صورت گرفته است . در میان دکترین ها «گسترش روابط صلح آمیز با جهان و بسط مناسبات دوستانه با کشورهای اسلامی و همزیستی مسالمت آمیز با کشورهای همسایه در پرتو گسترش اسلام ، نظام جمهوری اسلامی را به عنوان مردمی ترین الگوی اداره جوامع» در عرصه بین الملل می توان مورد توجه قرار داد. رهبر معظم انقلاب اسلامی «مردم سالاری دینی» را به عنوان بهترین مدل برای اداره جوامع در عصر حاضر که دمکراسی لیبرال را به چالش می کشاند معرفی کردند. در عرصه داخلی «پالایش و ساماندهی فضای فرهنگی ، سیاسی ، اجتماعی کشور با تکیه بر عقلانیت اعتدال و تعمیم نظارت عمومی و فرهنگ کار و تلاش» را باید مورد توجه قرار داد. رهبر معظم انقلاب اسلامی نامگذاری سالها را برای فرهنگ سازی اهداف موردنظر به طور گسترده به استخدام گرفتند: وفاق و وحدت نیروهای سیاسی ، اصلاح طلبی اسلامی و تفکیک آن از اصلاح طلبی امریکایی ، اصولگرایی اصلاح طلبانه و تمییز آن از واپسگرایی ، پاسخگویی مسوولانه و پرسشگری متعهدانه ، خدمتگزاری مسوولان به مردم ، جنبش نرم افزاری و تولید علم ، وجدان کاری و انضباط اجتماعی ، مشارکت سیاسی و کرامت شهروندان ، ساده زیستی و مذمت اشرافیگری و تجمل گرایی مسوولان حکومتی ، توسعه همه جانبه ، پایدار و متوازن و پرهیز از توسعه تک بعدی ، و... را می توان در فهرست این گفتمان های مهم جای داد. اما بی گمان «جوان گرایی در عرصه مدیریت کشور ، عدالت خواهی به مثابه گفتمان مسلط جامعه ، تولی و تبری و بازشناسی دوست و دشمن و تلاش برای نهادینه کردن فرهنگ کار ، تلاش ، تولید و سازندگی را باید از برجستگی ویژه ای به حساب آورد. اگر امروز جامعه ایران به جایگاه والایی در عرصه بین المللی و داخلی دست یافته است در پرتو تبیین دکترین رهبری و تحقق گفتمان های رهبر فرزانه انقلاب اسلامی بوده است اما قوای سه گانه ، نهادهای مختلف بویژه نهادهای فرهنگی و رسانه ها برای تحقق همه اهداف پیش گفته رسالت بس خطیری دارند. بیاییم در آغاز بهار بیست و هشتم انقلاب ، بازخوانی دکترین و گفتمان های رهبری را برای پویایی انقلاب سرلوحه امور قرار دهیم.