سمنو در جوش و ما کفچه زنیم

برای سمنو روایت‌های مختلفی وجود دارد، اما عده‌ای از زنان ایرانی آن را به عنوان نذری همزمان با شهادت حضرت زهرا(س) و به یاد ایشان می‌پزند. مراسمی که چند روز به طول می‌انجامد و سرانجام آن، ظرف‌های پر از سمنویی است که بین اقوام و همسایه‌ها توزیع می‌شود؛ عده‌ای هم آن را در آخرین روزهای اسفند می‌پزند تا شیرین‌ترین سین هفت‌سین سفره هایشان باشد؛ لذیذ دوست‌داشتنی که باب طبع اغلب اعضای خانواده است و ذره‌ای از آن به اسراف دور ریخته نمی‌شود.

سمنو را در قدیم از شیره گندم جوانه زده، آرد گندم، بادام و آب باران می‌پختند، آب بارانی که این روزها به مدد خساست آسمان جایش را به آب‌های تصفیه شده خطوط لوله‌کشی آب شهری داده و زلال بودن را از آن گرفته. پخت سمنو آنقدر سخت است که حداقل حضور ده نفری را در کنار دیگ می‌طلبد. پاک کردن گندم‌ها، خیس کردنشان، شستن مکررشان و بعد هم گرفتن شیره جوانه‌ها چند مرد جنگی را می‌طلبد.

سمنو را اغلب در دیگ‌های سنگین مسی می‌پزند، چون معتقدند هم سمنو را خوشرنگ کرده و هم گرما را به گونه‌ای پخش می‌کند که هیچ بخشی از سمنو، بیشتر از دیگر بخش‌ها داغی نمی‌گیرد تا بسوزد و هم توانمندی‌هایی از مس به سمنو وارد می‌شود که چشم‌ناپوشیدنی است.

پختن سمنو نیز از یک غروب تا سحر زمان می‌برد و آنقدر باید با پاروی کوچک هم زده شود تا ته نگیرد و نسوزد. مراسمی که اگر نذری باشد با دعا و ذکر و صلوات و نماز حاجت همراه است و مومنانی که برای گرفتن حاجت چند ساعت پای دیگ ایستاده و آن را هم می‌زنند و در آخر نیز بادام‌هایی را که نذر کرده‌اند در آن می‌ریزند.

سمنو سرشار از ویتامین‌های B،A و E است و به دلیل داشتن کلسیم و پتاسیم مصرف متعادل آن به افراد سالمند و کسانی که دچار پوکی استخوان هستند، توصیه می‌شود. فسفرآن قابل توجه بوده و برای رشد مغزی کودکان و زنان شیرده مفید است.

معمولا پختن سمنو در کشورهای ایران، افغانستان و تاجیکستان بیشتر از دیگر نقاط انجام می‌شود. در افغانستان و تاجیکستان، سروده‌هایی هنگام پختن آن از سوی زنان خوانده می‌شود. سروده «سمنو در جوش و ما کفچه زنیم، دیگران در خواب و ما دفچه زنیم»، نمونه‌ای از این سروده‌هاست که از دل دیگ بزرگ سمنو جوشیده و بر لبان شیرین پزندگان آن نشسته است.